Chúng tôi tìm về thôn Thượng Hòa, xã Vạn Tường, tỉnh Quảng Ngãi. Trong con hẻm nhỏ hẹp, căn nhà cấp 4 của bà Phạm Thị Thanh (56 tuổi) tường bong tróc, mái ngói cũ kỹ. Bên hiên nhà, bà Thanh ngồi lặng lẽ, ánh mắt xa xăm. Trên bàn thờ, di ảnh người chồng vừa mất vẫn còn nghi ngút khói nhang.
Chuyến biển định mệnh
Chồng bà Thanh, ông Nguyễn Ngôn (60 tuổi), đã qua đời trong chuyến biển đầu năm 2026. Ông làm nghề câu mực xà, quanh năm lênh đênh ngoài khơi, mỗi chuyến đi kéo dài từ 2 - 3 tháng. Đó là nguồn thu nhập chính nuôi sống cả gia đình nhiều năm qua. Trước Tết Nguyên đán 2026, ông Ngôn từng nhập viện điều trị bệnh. Dù sức khỏe chưa hồi phục, ông vẫn tiếp tục ra khơi vì gánh nặng mưu sinh và nỗi lo học hành của con gái út. Không ngờ chuyến biển đầu năm mang theo nhiều hy vọng lại là chuyến đi cuối cùng của ông.
Trong ký ức của em Nguyễn Thị Ái Lan (21 tuổi), sinh viên năm 3 ngành ngữ văn, Trường đại học Khoa học (Đại học Huế), cha là người ít nói nhưng luôn âm thầm hy sinh. "Cha em bị huyết áp lâu rồi nhưng nghĩ là bệnh tuổi già nên không đi khám kỹ, chỉ mua thuốc uống cầm chừng. Mệt thì cha uống thuốc rồi đi làm tiếp", Lan nghẹn ngào kể.
Gia đình bà Thanh có 5 người. Vợ chồng người con trai làm công nhân may tại Khu công nghiệp VSIP Quảng Ngãi, thu nhập chỉ đủ trang trải cuộc sống riêng. Người con gái lớn đã mất, con gái thứ hai lấy chồng xa. Mọi hy vọng của gia đình dồn cả vào Lan - cô con gái út đang theo học đại học.
Học là con đường duy nhất
Mỗi năm, ông Ngôn gửi cho Lan khoảng 40 triệu đồng để lo học phí và sinh hoạt tại Huế. Tuy nhiên, số tiền này chỉ vừa đủ, Lan phải đi làm thêm để trang trải. "Tiền học phí mỗi năm khoảng 15 - 20 triệu đồng, chưa kể tiền trọ, ăn uống. Em luôn cố gắng tự lo một phần. Giờ cha mất rồi, em không biết lấy đâu ra tiền để tiếp tục học", Lan nói, cố kìm nước mắt.
Với Lan, việc học không chỉ là ước mơ mà còn là con đường duy nhất để thoát khỏi cảnh nghèo. Thế nhưng, biến cố gia đình khiến con đường ấy trở nên mong manh hơn bao giờ hết. Bà Thanh cho biết, nhiều năm nay bà không còn khả năng lao động vì bệnh tật. "Từ khi con bé học cấp 3 là tôi đã không làm được gì. Mọi thứ đều nhờ vào chồng. Giờ ổng mất rồi, tôi cũng không biết phải xoay xở ra sao…", bà nói, giọng lạc đi.
Nỗi đau mất chồng chưa nguôi, gánh nặng mưu sinh lại đè nặng lên vai người phụ nữ tuổi xế chiều. Điều khiến bà trăn trở nhất là tương lai của con gái út. "Con bé còn hơn một năm nữa mới ra trường, nếu bỏ học giữa chừng thì tội lắm, nhưng để nó học tiếp thì không biết lấy tiền đâu…", bà Thanh nghẹn ngào.
Trong hoàn cảnh khó khăn, Lan vẫn giữ quyết tâm theo đuổi việc học: "Em sẽ cố gắng học tiếp. Em tin chỉ có học mới giúp em thay đổi cuộc sống, không phụ công cha đã hy sinh vì em". Câu nói giản dị nhưng chứa đựng nghị lực lớn của cô gái trẻ trước biến cố. Thế nhưng, để giấc mơ giảng đường không dang dở, gia đình Lan lúc này rất cần sự sẻ chia từ cộng đồng. Mọi sự giúp đỡ, xin bạn đọc gửi về Báo Thanh Niên theo thông tin sau: Chủ tài khoản: Báo Thanh Niên. Số tài khoản: 10006868 - Ngân hàng Eximbank - chi nhánh Sài Gòn hoặc số tài khoản 6868866868 tại Ngân hàng Vietcombank - chi nhánh Tân Định. Nội dung ghi: Giúp sinh viên Nguyễn Thị Ái Lan; hoặc Báo Thanh Niên sẽ nhận trực tiếp tại tòa soạn, các văn phòng đại diện trong cả nước. Chúng tôi sẽ chuyển đến gia đình em Lan trong thời gian sớm nhất.
