460.000 đồng là khoản lương hưu tháng đầu tiên mà ông Trần Cần nhận được sau khi nghỉ hưu vào năm 1993. Vào thời điểm đó, đây được xem là mức lương khá so với mặt bằng chung của lương hưu và trợ cấp. Hiện tại, mỗi tháng ông Cần (sống tại phố Phạm Ngọc Thạch, Hà Nội) nhận về 8,39 triệu đồng, nhờ hàng chục lần điều chỉnh lương hưu, trợ cấp qua các năm.
Ông Cần từng làm việc cho một đơn vị xây dựng tại Hà Nội, có nhiều năm gắn bó với các công trường. Hàng tháng, ông đều đặn trích một phần lương để đóng bảo hiểm xã hội. Trước khi nghỉ hưu, ông là chỉ huy trưởng công trường, thu nhập khá cao. Ông kể: "Tôi là chuyên viên bậc 3, mức lương cũng khá. Vì vậy, những tháng đầu tiên nhận được lương hưu hơn 460.000 đồng".
Từ ngày 1/7 tới đây, lương hưu và trợ cấp sẽ tăng thêm 8%. Ông Cần nhẩm tính sẽ được thêm khoảng 600.000 đồng, nâng tổng mức chế độ nhận được lên 9 triệu đồng mỗi tháng. Vợ ông là bà Phạm Thị Trâm (83 tuổi) cũng có lương hưu hàng tháng 5,2 triệu đồng. Hiện tại, mức lương hưu bình quân của những người hưởng lương từ ngân sách nhà nước là 5,7 triệu đồng/tháng, còn mức lương bình quân của người hưởng lương do Quỹ bảo hiểm xã hội đảm bảo là 6,7 triệu đồng/tháng.
Bà Trâm chia sẻ: "Được tăng lương hưu thì tốt quá rồi". Với tổng số tiền hơn 13 triệu đồng lương hưu của cả hai ông bà, họ có thể trang trải chi phí sinh hoạt, ăn uống và thuốc men điều trị bệnh tật. Bà bị suy thận giai đoạn 3, vài tháng phải vào viện điều trị một lần, nên cần tính toán chi tiêu hợp lý. Nhờ quá trình đóng góp và tích lũy từ khi còn trẻ, ông bà có khoản tiền để lo cho tuổi già, không gây áp lực lên con cái.
Ông Cần và bà Trâm là hai trong số 2,4 triệu người có lương hưu, trợ cấp từ 3 triệu đồng đến dưới 10 triệu đồng mỗi tháng, chiếm 80% tổng số hơn 3 triệu người hưởng lương hưu hiện nay, theo thống kê của cơ quan bảo hiểm xã hội.
Chị Nguyễn Thị Tuyết Nhung (64 tuổi) đưa mẹ là bà Vũ Thị Nhận (90 tuổi) đến điểm làm ủy quyền nhận lương hưu. Trước đây, bà Nhận còn minh mẫn nên tự đi lĩnh lương hưu, nhưng năm nay chị Nhung được ủy quyền nhận thay. Chị kể: Mẹ chị vốn là công nhân nhà máy dệt ở tỉnh Nam Định cũ (nay là Ninh Bình). Do mất sức, bà về hưu sớm nên lương hưu thấp, qua nhiều lần tăng lương nay mới được 4 triệu đồng. Số tiền này buộc chị phải lên kế hoạch chi tiêu chi tiết cho các khoản ăn uống, thuốc men điều trị bệnh loãng xương nặng và huyết áp của bà.
Chị Nhung là con duy nhất của bà Nhận. Mỗi tháng, chị xoay xở tiền thuốc điều trị ung thư phổi lên tới 30 triệu đồng, với sự hỗ trợ của gia đình nhỏ. Chị vốn là bác sĩ hồi sức cấp cứu tại Bệnh viện Ung bướu Trung ương. Công việc đầy áp lực, chị luôn phải sẵn sàng ứng phó với những ca bệnh nguy kịch. Trước dịch Covid-19, chị phát hiện mắc ung thư. Đến năm 2020, chị nghỉ làm và về hưu với đồng lương 8 triệu đồng/tháng. "Thêm được khoản nào, vui khoản đó", chị nói, nhưng vẫn băn khoăn khi giá cả thị trường tăng quá nhanh. Phần lương hưu tăng khó bắt kịp sức tăng của nhiều mặt hàng thiết yếu, nên ngoài tiền thuốc, chị phải cắt giảm các chi tiêu không cần thiết.
Bên cạnh mức tăng chung 8%, Chính phủ còn có chính sách hỗ trợ riêng cho nhóm người nghỉ hưu trước ngày 1/1/1995 đang hưởng lương hưu thấp. Với phương án tăng 8% mức lương hưu, trợ cấp cho toàn bộ người hưởng, dự tính chi lương tăng thêm so với năm 2025 là 10.773 tỷ đồng. Trong đó, kinh phí tăng thêm từ ngân sách nhà nước ước là 2.013 tỷ đồng, và từ Quỹ bảo hiểm xã hội ước là 8.760 tỷ đồng.
Tính từ năm 1995 đến nay, Việt Nam đã thực hiện 25 lần điều chỉnh tăng lương hưu. Riêng giai đoạn 2020-2026, Chính phủ liên tục tăng lương hưu để bù trượt giá và cải thiện đời sống người hưu trí.
