Ngày 29 tháng 5, tại tỉnh Thanh Hóa, Bộ Dân tộc và Tôn giáo đã tổ chức Hội thảo tham vấn hồ sơ dự thảo Thông tư hướng dẫn thực hiện một số nội dung thuộc Hợp phần phát triển kinh tế - xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số (DTTS) và miền núi. Hợp phần này nằm trong Chương trình mục tiêu quốc gia về xây dựng nông thôn mới, giảm nghèo bền vững và phát triển kinh tế - xã hội vùng DTTS và miền núi giai đoạn 2026-2035 (giai đoạn I: 2026-2030).
Phát biểu khai mạc hội thảo
Thứ trưởng Bộ Dân tộc và Tôn giáo Y Vinh Tơr đã phát biểu khai mạc và chủ trì hội thảo. Tham dự sự kiện có đại diện các bộ, ngành Trung ương cùng lãnh đạo và cán bộ phụ trách công tác dân tộc của 10 tỉnh, thành phố: Lào Cai, Thái Nguyên, Thanh Hóa, Nghệ An, Tuyên Quang, Ninh Bình, Bắc Ninh, Phú Thọ, Quảng Ninh và Hà Nội.
Trong bài phát biểu khai mạc, Thứ trưởng Y Vinh Tơr nhấn mạnh tầm quan trọng của việc xây dựng và ban hành Thông tư. Văn bản này sẽ tạo cơ sở pháp lý vững chắc để các bộ, ngành và địa phương triển khai đồng bộ các nội dung của Chương trình trong giai đoạn mới. Theo Thứ trưởng, văn bản hướng dẫn cần đảm bảo tính khả thi, sát với thực tiễn và thống nhất trên phạm vi cả nước, đồng thời phát huy tính chủ động, sáng tạo của địa phương theo tinh thần “địa phương quyết, địa phương làm, địa phương chịu trách nhiệm”.
Thứ trưởng cũng chỉ ra rằng nếu văn bản hướng dẫn chậm ban hành hoặc chưa rõ ràng, các địa phương sẽ gặp khó khăn trong việc xác định đối tượng thụ hưởng, nội dung hỗ trợ, nguồn lực thực hiện cũng như trách nhiệm phối hợp giữa các cơ quan. Do đó, hội thảo được tổ chức nhằm tiếp tục rà soát và tháo gỡ những nội dung còn vướng mắc, đảm bảo Thông tư khi ban hành có thể triển khai hiệu quả ngay tại cơ sở.
Quá trình xây dựng dự thảo
Theo thông tin từ Văn phòng Quốc gia về dân tộc và miền núi (thuộc Bộ Dân tộc và Tôn giáo) - cơ quan chủ trì tham mưu, dự thảo Thông tư được xây dựng trên cơ sở Nghị quyết số 257/2025/QH15 của Quốc hội, Nghị quyết số 424/NQ-CP của Chính phủ và Quyết định số 417/QĐ-BNNMT của Bộ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường. Thông tư này hướng dẫn thực hiện các nội dung thuộc Hợp phần thứ hai của Chương trình do Bộ Dân tộc và Tôn giáo chủ trì.
Dự thảo hướng dẫn quản lý, theo dõi trình độ phát triển vùng đồng bào DTTS và miền núi; danh sách các dân tộc còn gặp nhiều khó khăn và có khó khăn đặc thù trong giai đoạn 2026-2030 theo Nghị định số 255/2025/NĐ-CP và Nghị định số 272/2025/NĐ-CP của Chính phủ. Dự thảo được xây dựng theo hướng kế thừa các chính sách dân tộc giai đoạn 2021-2025, đồng thời điều chỉnh và bổ sung để phù hợp với yêu cầu phát triển trong giai đoạn mới và mô hình chính quyền địa phương hai cấp. Một trong những quan điểm xuyên suốt là tăng cường phân cấp cho địa phương, tạo sự linh hoạt trong tổ chức thực hiện phù hợp với điều kiện kinh tế - xã hội và đặc thù từng vùng, miền.
Dự thảo Thông tư gồm 3 chương, 23 điều, hướng dẫn thực hiện nhiều nội dung quan trọng như:
- Hỗ trợ ứng dụng công nghệ thông tin và chuyển đổi số;
- Giải quyết tình trạng thiếu đất ở, nhà ở và đất sản xuất;
- Sắp xếp và ổn định dân cư;
- Hỗ trợ khởi nghiệp và phát triển sinh kế;
- Bồi dưỡng nguồn nhân lực;
- Thực hiện chính sách đặc thù đối với các dân tộc còn gặp nhiều khó khăn;
- Phát huy vai trò của người có uy tín, chức sắc và chức việc tôn giáo;
- Tăng cường phổ biến, giáo dục pháp luật và trợ giúp pháp lý cho đồng bào DTTS và miền núi.
Đến nay, dự thảo đã trải qua nhiều lần chỉnh sửa và hoàn thiện trên cơ sở tiếp thu ý kiến của các bộ, ngành, địa phương và đơn vị liên quan. Cơ quan soạn thảo đã nhận được góp ý của 8 bộ, ngành Trung ương, 25 tỉnh, thành phố và nhiều đơn vị thuộc Bộ Dân tộc và Tôn giáo. Phần lớn ý kiến đều thống nhất với sự cần thiết ban hành Thông tư, đồng thời đề nghị tiếp tục hoàn thiện một số nội dung về phạm vi điều chỉnh, đối tượng áp dụng, nguyên tắc thực hiện, cơ chế phối hợp và tổ chức triển khai.
Thảo luận và góp ý tại hội thảo
Tại hội thảo, các đại biểu tập trung thảo luận và góp ý những nội dung còn có ý kiến khác nhau, đặc biệt là các chính sách hỗ trợ chuyển đổi số, giải quyết vấn đề cấp thiết về đất ở, nhà ở, đất sản xuất, ổn định dân cư, hỗ trợ khởi nghiệp, phát triển nguồn nhân lực và chính sách đối với các dân tộc còn gặp nhiều khó khăn. Nhiều ý kiến đề nghị tiếp tục rà soát để đảm bảo các quy định sát thực tiễn, dễ thực hiện, tránh chồng chéo với các chương trình, chính sách khác và giảm tối đa thủ tục hành chính trong quá trình triển khai.
Thứ trưởng Y Vinh Tơr đề nghị cơ quan soạn thảo tiếp thu đầy đủ các ý kiến xác đáng, tiếp tục hoàn thiện dự thảo Thông tư theo hướng rõ trách nhiệm, rõ nguồn lực, dễ thực hiện và đảm bảo tính khả thi cao. Thứ trưởng nhấn mạnh, mục tiêu cuối cùng không chỉ là ban hành văn bản đúng tiến độ mà quan trọng hơn là xây dựng được cơ chế phù hợp với thực tiễn, giúp đồng bào DTTS và miền núi tiếp cận chính sách nhanh hơn, hiệu quả hơn, góp phần nâng cao đời sống vật chất và tinh thần, đồng thời thu hẹp khoảng cách phát triển giữa các vùng, miền.
Hội thảo tham vấn hồ sơ dự thảo Thông tư hướng dẫn thực hiện một số nội dung Hợp phần phát triển kinh tế - xã hội vùng đồng bào DTTS và miền núi diễn ra trong hai ngày 29 và 30 tháng 5.
