Nhiều năm qua, người dân tại các thôn Phú Thứ, Sơn Hà, Gò Đá Chẹ, Khánh Chúc Bãi... thuộc xã Ba Vì, huyện Ba Vì, Hà Nội phải chịu cảnh thiếu nước sạch. Nước giếng khoan có màu nâu đục, mùi tanh, không đảm bảo vệ sinh nhưng người dân buộc phải sử dụng vì không có lựa chọn khác.
Người dân khốn khổ vì nước bẩn
Trước những năm 1990, người dân chủ yếu lấy nước trực tiếp từ sông Đà. Khi đời sống thay đổi, các hộ chuyển sang đào giếng khơi, rồi khoan giếng sâu 50–70 mét, thậm chí sâu hơn. Mỗi lần khoan tốn hàng chục triệu đồng nhưng nguồn nước vẫn thiếu ổn định, phụ thuộc vào mực nước sông Đà. Mùa mưa, nước tạm đủ dùng nhưng thường đục; mùa khô, nhiều giếng cạn trơ đáy.
Đáng lo ngại, nước bơm lên có mùi tanh, để qua đêm chuyển màu nâu đen, gây đóng cặn, hoen gỉ đường ống và bể chứa. Nhiều hộ không dám dùng cho ăn uống, phải mua nước đóng bình. Tại ngõ Chằm Sơn, người dân đã góp tiền lắp hơn 1.000 mét đường ống nhựa dẫn nước từ trên núi về, nhưng chất lượng vẫn không đảm bảo.
Để cải thiện, nhiều hộ đầu tư hệ thống lọc nước trị giá hàng triệu đồng, song hiệu quả không ổn định; nước vẫn đục, có mùi. Vì vậy, phần lớn gia đình vẫn phải mua nước đóng bình để nấu ăn, một khoản chi không nhỏ, nhất là với các hộ làm nông.
Ông Nguyễn Hồng Thủy cho biết: “Giếng nước khoan mặc dù đã qua lọc nhưng vẫn còn mùi tanh; để qua đêm, nước chuyển sang màu vàng”. Đáng chú ý, các hộ sống gần sông Đà lại càng thiếu nước nghiêm trọng. Không ít gia đình phải dùng chung nguồn nước, tích trữ trong bể lớn hoặc chở nước từ nơi khác về.
Thiếu nước sạch không chỉ đảo lộn sinh hoạt mà còn làm tăng chi phí - từ khoan giếng, lắp máy lọc đến mua nước uống - trong khi nguy cơ ảnh hưởng sức khỏe vẫn hiện hữu, đặc biệt với trẻ nhỏ và người cao tuổi.
Hơn 200 hộ dân thôn Sơn Hà phụ thuộc nước giếng
Tại thôn Sơn Hà, ông Nguyễn Xuân Phong (46 tuổi) cho biết hơn 200 hộ dân đều phụ thuộc vào nước giếng khoan. “Nước mới bơm lên có thể trong, nhưng để qua đêm là đổi màu, có mùi tanh. Gia đình đã thử kiểm tra nhanh, kết quả đều không đạt. Đun lên còn có cặn lắng, rất lo ảnh hưởng sức khỏe”, ông Phong nói.
Ông Nguyễn Danh Hùng, Trưởng thôn Sơn Hà, cho biết tình trạng thiếu nước sạch đã được người dân nhiều lần kiến nghị lên chính quyền, mong sớm được đầu tư hệ thống cấp nước tập trung.
Chính quyền địa phương nói gì?
Làm việc với phóng viên, ông Tạ Văn Thắng, Phó Chủ tịch UBND xã Ba Vì, cho biết nguyên nhân chính là địa phương chưa có nhà máy nước sạch. Hiện người dân chủ yếu sử dụng nước giếng khoan hoặc nước tự chảy từ trên núi, qua lọc thô và hệ thống RO để sinh hoạt. Mùa khô, nguồn nước càng khan hiếm, nhiều hộ phải mua nước về dùng.
Theo ông Thắng, TP Hà Nội đã phê duyệt dự án nhà máy xử lý nước sạch trị giá khoảng 183 tỷ đồng tại khu vực thôn Mộc và thôn Pheo. Dự kiến công trình khởi công cuối năm 2026, hoàn thành vào giữa năm 2027, cung cấp nước sạch cho người dân. Ngoài ra, để bảo đảm sức khỏe học sinh, địa phương đã đầu tư hệ thống nước sạch cho hơn 10 trường học từ nguồn ngân sách và xã hội hóa.
Thiếu nước sạch ở xã Ba Vì không chỉ là bài toán sinh hoạt mà còn ảnh hưởng trực tiếp đến chất lượng sống và an sinh xã hội. Trong khi nhu cầu ngày càng cấp thiết, hàng chục nghìn người dân vẫn chờ một giải pháp căn cơ từ các cơ quan chức năng.
