Nguyên tắc dinh dưỡng giúp sản phụ nhanh hồi phục
Sau sinh, cơ thể người mẹ trải qua nhiều thay đổi về nội tiết, thể chất và tâm lý. Theo ThS Đỗ Thị Thủy, Phòng Điều dưỡng, Bệnh viện Phụ sản Hà Nội, một chế độ ăn cân đối, kết hợp theo dõi sát các dấu hiệu bất thường sẽ giúp sản phụ nhanh hồi phục và hạn chế biến chứng. Đối với sản phụ sinh thường có khâu tầng sinh môn, ngoài vệ sinh sạch sẽ, chế độ ăn giàu đạm, vitamin và khoáng chất giúp tái tạo mô, vết thương nhanh lành. Nếu đau nhiều, mẹ cần báo nhân viên y tế để được dùng thuốc giảm đau theo chỉ định.
Phòng ngừa táo bón và trĩ sau sinh
Táo bón là vấn đề phổ biến do thay đổi nội tiết, giảm vận động, tâm lý sợ đau hoặc thiếu chất xơ. Táo bón làm tăng áp lực lên tầng sinh môn, khiến vết khâu đau và chậm lành. Chuyên gia khuyến cáo sản phụ bổ sung rau xanh, trái cây tươi, ngũ cốc nguyên hạt và uống đủ nước mỗi ngày. Chế độ ăn này cũng giúp phòng ngừa hoặc giảm triệu chứng trĩ. Nếu táo bón kéo dài, mẹ có thể dùng thuốc nhuận tràng theo hướng dẫn của bác sĩ.
Vai trò của nước và phòng nhiễm trùng tiết niệu
Uống đủ nước giúp nước tiểu loãng, giảm đau rát khi đi tiểu và hỗ trợ tạo sữa. Nếu không thể đi tiểu, tiểu buốt hoặc nước tiểu có mùi bất thường, cần thăm khám để loại trừ nhiễm trùng đường tiết niệu.
Dinh dưỡng cho mẹ cho con bú
Trong giai đoạn cho con bú, cơ thể mẹ cần nhiều năng lượng và dưỡng chất. Hai ngày đầu, tuyến vú tiết sữa non giàu kháng thể, sau đó sữa về gây căng tức. Bên cạnh cho trẻ bú đúng cách và dùng áo ngực chuyên dụng, mẹ cần ăn đa dạng, đủ chất và uống nhiều nước để đáp ứng nhu cầu tạo sữa.
Theo dõi sản dịch và tập cơ sàn chậu
Sản dịch ra trong 6 tuần, từ màu đỏ chuyển sang hồng, vàng hoặc trắng. Sản phụ nên thay băng vệ sinh thường xuyên, không dùng tampon trước lần khám hậu sản đầu tiên. Nếu sản dịch ra nhiều bất thường, có cục máu lớn hoặc kéo dài, cần đến bệnh viện. Sau sinh, nhiều phụ nữ bị són tiểu do cơ sàn chậu yếu; các bài tập cơ sàn chậu kết hợp vận động nhẹ giúp cải thiện chức năng bàng quang.
Không vội giảm cân và nhận biết dấu hiệu nguy hiểm
Chuyên gia khuyến khích sản phụ không vội giảm cân. Những tuần đầu, vòng bụng còn lớn do cơ bụng giãn và tử cung chưa co hồi. Ăn uống khoa học, đủ dinh dưỡng kết hợp tập luyện phù hợp giúp hồi phục tốt hơn kiêng khem quá mức. Theo ThS Đỗ Thị Thủy, sản phụ cần đến cơ sở y tế ngay khi có dấu hiệu: đau, sưng đỏ bắp chân; đau ngực, khó thở; chảy máu âm đạo ồ ạt; sốt, đau bụng hoặc đau đầu dữ dội kèm choáng váng, buồn nôn. Đây có thể là biểu hiện của huyết khối, thuyên tắc phổi, băng huyết, nhiễm trùng hoặc tiền sản giật sau sinh.
