36 Hộ Dân Bản Sạy, Thanh Hóa Vẫn Chờ Đợi Khoản Hỗ Trợ Làm Nhà Sau Tái Định Cư
Khu tái định cư bản Sạy, xã Trung Thành, tỉnh Thanh Hóa, đã dần hình thành với những ngôi nhà mới khang trang, nhưng đằng sau vẻ ngoài ấy là nỗi lo âu của 36 hộ dân. Họ vẫn đang mòn mỏi chờ đợi khoản hỗ trợ làm nhà theo chính sách, với số tiền từ 50 đến 100 triệu đồng mỗi hộ, dẫn đến tình trạng nợ nần kéo dài và cuộc sống ngày càng chật vật.
Gánh Nặng Nợ Nần Sau Khi Di Dời
Cuối năm 2023, trước nguy cơ sạt lở và lũ quét đe dọa, 36 hộ dân tại bản Sạy đã được di dời đến nơi ở mới theo Đề án sắp xếp dân cư giai đoạn 2021 - 2025. Cùng với việc được cấp đất, người dân nhận được thông tin sẽ được hỗ trợ tài chính để xây dựng nhà ở. Tin tưởng vào chủ trương này, nhiều hộ đã không ngần ngại vay vốn ngân hàng hoặc nợ tiền vật liệu để kịp thời dựng nhà.
Đến tháng 10/2024, quá trình di dời hoàn tất, khu tái định cư bắt đầu khoác lên mình diện mạo mới. Tuy nhiên, phía sau những bức tường vững chãi là những khoản nợ chưa có lối thoát. Gia đình chị Hà Thị Phức là một điển hình, khi phải vay hơn 100 triệu đồng để xây nhà. Trong hoàn cảnh chồng qua đời, ba mẹ con chỉ dựa vào vài sào ruộng với thu nhập bấp bênh, việc chưa nhận được hỗ trợ khiến cuộc sống càng thêm khó khăn.
Anh Hà Văn Nguyên, sinh năm 1985, một người khuyết tật sống dựa vào tiền bảo trợ xã hội hàng tháng, cũng rơi vào cảnh tương tự. Anh đã phải vay hơn 60 triệu đồng để hoàn thiện ngôi nhà mới. “Làm nhà xong, tôi cứ nghĩ sẽ có tiền hỗ trợ để trả nợ, nhưng chờ mãi vẫn chưa thấy. Bản thân còn khó khăn, chưa biết lấy đâu ra tiền để trả”, anh Nguyên chia sẻ với nỗi lo lắng hiện rõ. Không chỉ hai trường hợp này, nhiều hộ dân khác trong bản Sạy cũng đang đối mặt với áp lực nợ nần ngày càng gia tăng do khoản hỗ trợ chưa được chi trả.
Nguyên Nhân Từ Sự Thay Đổi Chính Sách
Theo ông Đinh Văn Hợp, Bí thư chi bộ kiêm Trưởng bản Sạy, phần lớn các hộ đều thuộc diện khó khăn. Việc chậm chi trả kéo dài đã đẩy cả 36 hộ vào cảnh nợ nần, dù địa phương đã nhiều lần kiến nghị nhưng vượt quá thẩm quyền giải quyết. Ông Nguyễn Văn Lực, Phó Chủ tịch UBND xã Trung Thành, cho biết dự án do UBND huyện Quan Hóa (cũ) làm chủ đầu tư, đã được nghiệm thu và quyết toán, nên xã không được bàn giao đầy đủ hồ sơ và không đủ thẩm quyền xử lý.
Vướng mắc chính xuất phát từ quá trình điều chỉnh cơ chế chính sách. Ban đầu, Dự án sắp xếp dân cư bản Sạy được UBND tỉnh Thanh Hóa phê duyệt theo Quyết định số 4845/QĐ-UBND ngày 01/12/2021, bao gồm nội dung hỗ trợ trực tiếp cho người dân làm nhà và di chuyển. Tuy nhiên, sau đó dự án được điều chỉnh và lồng ghép vào Chương trình mục tiêu quốc gia theo Quyết định 1719.
Trên cơ sở này, HĐND tỉnh ban hành Nghị quyết số 302/NQ-HĐND (ngày 13/7/2022), phân bổ 10,8 tỷ đồng cho huyện Quan Hóa (cũ), nhưng chỉ còn nội dung đầu tư hạ tầng, không bao gồm hỗ trợ trực tiếp cho người dân. Sự thay đổi này đã tạo ra một “khoảng trống” chính sách, khiến quyền lợi của 36 hộ dân vẫn chưa được giải quyết.
Ông Lê Minh Hành, Phó Giám đốc Sở Dân tộc và Tôn giáo tỉnh Thanh Hóa, giải thích thêm rằng dự án thuộc nguồn vốn Chương trình mục tiêu quốc gia theo Quyết định 1719. Sở đã có văn bản hướng dẫn các địa phương, trong đó có huyện Quan Hóa (cũ), lập dự toán bổ sung kinh phí hỗ trợ làm nhà. Tuy nhiên, do UBND huyện Quan Hóa (cũ) chưa ban hành quyết định phê duyệt hỗ trợ bổ sung nên không có cơ sở trình tỉnh cấp ngân sách.
Đáng chú ý, cùng một chính sách, nhưng các địa phương khác như Mường Lát và Quan Sơn (cũ) đã thực hiện hỗ trợ đầy đủ, trong khi bản Sạy vẫn phải chờ đợi, tạo ra sự chênh lệch đáng kể trong việc thực thi.
Hướng Giải Quyết Và Hy Vọng Cho Tương Lai
Để tháo gỡ tình thế, ngày 6/3/2026, UBND xã Trung Thành đã có văn bản đề nghị hỗ trợ kinh phí cho 36 hộ dân. Ngày 9/3/2026, Chủ tịch UBND tỉnh Thanh Hóa đã giao Sở Tài chính chủ trì, phối hợp với các đơn vị liên quan rà soát và tham mưu phương án xử lý.
Theo Sở Dân tộc và Tôn giáo, hiện các cơ quan chức năng đang hướng dẫn hoàn thiện hồ sơ, làm cơ sở xem xét hỗ trợ theo quy định, bao gồm Nghị quyết 50/2024/NQ-HĐND về chính sách hỗ trợ thực hiện bố trí ổn định dân cư ở những nơi có nguy cơ xảy ra lũ ống, lũ quét, sạt lở đất trên địa bàn các huyện miền núi tỉnh Thanh Hóa.
Tuy nhiên, điều mà người dân cần lúc này không chỉ là những quy trình phức tạp, mà là một mốc thời gian cụ thể và quyết định chi trả dứt điểm. Hy vọng rằng với sự vào cuộc tích cực của các cấp chính quyền, 36 hộ dân bản Sạy sớm nhận được khoản hỗ trợ xứng đáng, giúp họ thoát khỏi gánh nặng nợ nần và ổn định cuộc sống tại nơi ở mới.
