Thể thao TP.HCM: Hành trình từ nền tảng nhân lực đến tầm nhìn trung tâm đô thị sáng tạo
Ngay từ những năm đầu đầy khó khăn, ngành thể thao Thành phố Hồ Chí Minh đã lựa chọn hướng đi chiến lược, lấy phát triển nguồn nhân lực làm trọng tâm. Điều này giúp bù đắp dần những hạn chế về cơ sở vật chất và điều kiện kinh tế, tạo nền móng vững chắc cho sự phát triển bền vững.
Những đóng góp nổi bật và hệ sinh thái thể thao
Từ các thế hệ vận động viên tiên phong như Nguyễn Kiều Oanh trong môn bơi lội, Trần Quang Hạ ở Taekwondo, đến những gương mặt tiêu biểu như Lê Quang Liêm (cờ vua), Nguyễn Tiến Minh (cầu lông), và Trần Quyết Chiến (Billiard Carom 3 băng), thể thao TP.HCM liên tục cung cấp những tài năng đỉnh cao. Họ không chỉ làm rạng danh thể thao Việt Nam trên các đấu trường khu vực và quốc tế mà còn góp phần xây dựng một hệ sinh thái phát triển tương đối bền vững.
Nhiều vận động viên sau khi kết thúc sự nghiệp thi đấu đã chuyển sang công tác huấn luyện và quản lý, như huấn luyện viên bóng đá nữ Đoàn Thị Kim Chi chia sẻ: “Sau khi kết thúc sự nghiệp thi đấu, tôi mong muốn tiếp tục gắn bó, truyền đạt kinh nghiệm và đào tạo các thế hệ vận động viên kế cận cho thể thao thành phố.”
Vai trò nòng cốt và thành tích ấn tượng
Với đội ngũ nhân lực chất lượng cao, thể thao TP.HCM đóng vai trò lực lượng nòng cốt trong các đội tuyển quốc gia. Tại SEA Games 33, thành phố đã đóng góp vận động viên ở phần lớn các môn thi đấu, giành hơn 25% tổng số huy chương vàng của đoàn thể thao Việt Nam, bao gồm nhiều môn thuộc hệ thống Olympic và Asiad.
Bên cạnh thành tích thi đấu, TP.HCM còn là trung tâm tổ chức các sự kiện thể thao lớn, góp phần quảng bá hình ảnh đất nước, thúc đẩy giao lưu quốc tế và phát triển kinh tế-xã hội.
Những hạn chế và thách thức cần vượt qua
Tuy nhiên, trước yêu cầu phát triển mới, thể thao thành phố cũng bộc lộ những hạn chế mang tính cấu trúc. Công tác phát hiện và đào tạo vận động viên từ cơ sở, đặc biệt trong hệ thống thể thao học đường, chưa tương xứng với tiềm năng của một đô thị lớn. Sự thiếu cơ chế phối hợp hiệu quả giữa ngành giáo dục và thể thao dẫn đến tình trạng gián đoạn trong quá trình phát triển tài năng.
Ông Huỳnh Thế Thuận, Giám đốc Sở Văn hóa và Thể thao, cho biết: “Nhiều trường hợp phát hiện được năng khiếu từ sớm nhưng không duy trì được quá trình đào tạo liên tục do áp lực học tập và định hướng nghề nghiệp của gia đình.”
Ngoài ra, quá trình chuyên nghiệp hóa và ứng dụng khoa học công nghệ trong huấn luyện chưa được triển khai đồng bộ, trong khi đây là xu thế tất yếu của thể thao hiện đại. Sự thiếu liên kết giữa các khâu từ đào tạo, thi đấu đến quản lý cũng đặt ra yêu cầu phải đổi mới mô hình phát triển.
Tầm nhìn mới và định hướng chiến lược
Trong giai đoạn mở rộng không gian phát triển và hướng tới xây dựng đô thị sáng tạo, thể thao thành tích cao cần được đặt trong một tầm nhìn mới, gắn với chiến lược phát triển con người và công nghiệp văn hóa. Ngành thể thao thành phố hiện có 33 liên đoàn, hội thể thao và các trung tâm huấn luyện trải rộng trên địa bàn.
Ông Nguyễn Nam Nhân, Phó Giám đốc Sở Văn hóa và Thể thao, nhấn mạnh: “Thể thao thành phố không phải hướng đến thành tích đứng đầu bằng mọi giá mà phải đóng vai trò điểm tựa cho thể thao Việt Nam vươn ra khu vực và thế giới, nhất là các môn thể thao trọng điểm và Olympic.”
Theo đó, trong giai đoạn mới, thể thao TP.HCM tập trung vào các định hướng lớn:
- Tiếp tục phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao, coi đây là trụ cột của thể thao thành tích cao.
- Đẩy mạnh ứng dụng khoa học công nghệ, chuyển đổi số trong huấn luyện, quản lý và thi đấu.
- Xây dựng nền tảng thể thao quần chúng rộng khắp, gắn kết chặt chẽ với thể thao học đường.
- Phát triển thể thao gắn với công nghiệp văn hóa để nâng cao hình ảnh quốc gia.
Mục tiêu cụ thể và kế hoạch hành động
Năm 2026, thể thao TP.HCM đặt chỉ tiêu đào tạo gần 4.000 huấn luyện viên và vận động viên ở ba cấp; đóng góp 1.125 vận động viên cho đội tuyển quốc gia; và đẩy mạnh ứng dụng trí tuệ nhân tạo trong đào tạo, y sinh và dinh dưỡng thể thao.
Ông Huỳnh Thế Thuận chia sẻ ba định hướng chiến lược:
- Phối hợp với ngành giáo dục để nâng tầm thể thao học đường, tạo cơ chế phát hiện và giữ chân năng khiếu từ sớm.
- Tổ chức Đại hội thể thao toàn quốc lần thứ X bảo đảm công tâm, khách quan, nghiêm túc.
- Xây dựng nền tảng thể thao toàn dân bền vững, mở cửa 100% cơ sở vật chất để mỗi người dân được học miễn phí ít nhất một môn thể thao.
Kết luận: Hướng tới tương lai bền vững
Thực tiễn hơn 50 năm qua cho thấy, thể thao TP.HCM là một bộ phận quan trọng trong chiến lược phát triển kinh tế-xã hội và xây dựng con người. Trong giai đoạn mới, yêu cầu không chỉ là duy trì vị thế đầu tàu mà còn phải đổi mới tư duy, hoàn thiện cơ chế, và nâng cao hiệu quả tổ chức thực hiện.
Khi giải quyết đồng bộ các vấn đề từ cơ chế, nguồn lực đến phương thức tổ chức, thể thao TP.HCM mới thật sự phát huy vai trò là trung tâm lớn, đóng góp thiết thực vào sự phát triển bền vững của thể thao nước nhà trong kỷ nguyên mới.
