Chỉ một cú đánh đầu bóng đá cũng có thể gây tổn thương não
Một cú đánh đầu bóng đá có thể gây tổn thương não

Một nghiên cứu mới đây cho thấy chỉ cần thực hiện một cú đánh đầu bóng đá cũng đủ để tạm thời giải phóng các protein vào máu có liên quan đến tổn thương tế bào não. Các nhà khoa học tại Trung tâm Y tế Đại học Amsterdam đã phát hiện rằng mức độ của hai trong số sáu loại protein được theo dõi tăng cao hơn khi các cầu thủ bóng đá nghiệp dư thực hiện các cú đánh đầu thường xuyên hơn và mạnh hơn.

Nghiên cứu được công bố trên tạp chí JAMA Neurology vào ngày 18/5 cho thấy những cầu thủ thực hiện các cú đánh đầu có nồng độ protein S100B trong máu cao hơn ngay sau trận đấu so với những người không đánh đầu. S100B thường được sử dụng để đánh giá chấn thương sọ não và tăng lên trong vòng một giờ sau chấn thương.

Đối với những cầu thủ thực hiện hơn hai pha đánh đầu hoặc các pha đánh đầu mạnh, nồng độ protein p-tau217 cũng tăng ngay lập tức. Protein này là một dấu ấn sinh học chính cho bệnh Alzheimer. Tau là protein giúp ổn định khung bên trong của nơ-ron, nhưng áp lực cơ học có thể khiến nó tách ra và biến thành p-tau217.

Banner rộng Pickt — ứng dụng danh sách mua sắm cộng tác cho Telegram

Mặc dù mức p-tau217 và S100B trở lại bình thường sau 24 đến 48 giờ, các nhà nghiên cứu cảnh báo điều này không loại trừ nguy cơ tổn thương lâu dài. Bà Samantha Bureau từ Quỹ Di sản Chấn động Não Canada cho biết bằng chứng hiện tại cho thấy chấn thương não xảy ra cả ngắn hạn và dài hạn do đánh đầu trong bóng đá.

Nghiên cứu đã lấy mẫu máu từ 302 cầu thủ nam nghiệp dư trong 11 trận đấu, cả trước, ngay sau và 24-48 giờ sau trận. Camera được sử dụng để ghi lại tần suất và cường độ đánh đầu. Phó giáo sư Marsh Königs giải thích rằng sự tăng tốc và giảm tốc của đầu có thể gây ra hiệu ứng giống như chấn động ở quy mô nhỏ.

Một nghiên cứu khác vào tháng 4/2026 cho thấy khi đầu tiếp xúc với bóng, một sóng áp suất truyền qua đầu. Các nhà khoa học giả thuyết rằng tác động tích lũy theo thời gian có thể góp phần gây bệnh thoái hóa thần kinh. Nghiên cứu năm 2025 chỉ ra rằng chấn thương đầu lặp đi lặp lại có thể giết chết tế bào thần kinh và gây viêm não.

Phó giáo sư Königs nhấn mạnh rằng mức tăng các chỉ số không vượt quá ngưỡng lâm sàng cho chấn thương nghiêm trọng, nhưng ông lo ngại về tác động khi hành động này lặp lại hàng trăm lần. Bác sĩ Peter Theobald từ Đại học Cardiff cho rằng nghiên cứu này quan trọng vì nó so sánh với vận động viên từ môn thể thao không tiếp xúc, củng cố bằng chứng rằng đánh đầu là nguyên nhân. Ông đề xuất theo dõi cùng nhóm cầu thủ trong suốt mùa giải để đánh giá tác động tích lũy.

Banner sau bài viết Pickt — ứng dụng danh sách mua sắm cộng tác với hình minh họa gia đình