Erik Weihenmayer, người Mỹ mất thị lực hoàn toàn năm 14 tuổi vì bệnh thoái hóa võng mạc bẩm sinh, vừa được Guinness World Records vinh danh là một trong những GWR ICON năm 2026. Danh hiệu này ghi nhận hành trình phi thường của ông: trở thành người mù đầu tiên trên thế giới chinh phục đỉnh Everest vào ngày 25/5/2001 và sau đó hoàn tất thử thách Seven Summits – bảy đỉnh núi cao nhất bảy châu lục.
Hành trình vượt bóng tối
Khi mới 14 tuổi, Erik Weihenmayer hoàn toàn không còn nhìn thấy ánh sáng do căn bệnh juvenile retinoschisis. Nhiều người tin rằng cuộc đời cậu bé từng yêu thích hoạt động ngoài trời sẽ chỉ gắn với bóng tối và sự phụ thuộc. Nhưng thay vì chấp nhận giới hạn, Erik học cách định hướng bằng thính giác, xúc giác và trí nhớ, rồi dần tìm đến bộ môn leo núi – một thử thách ngay cả người có đôi mắt khỏe cũng phải cân nhắc.
Những ngày đầu, Erik gặp vô vàn khó khăn. Không thể quan sát địa hình, ông phải dùng hai bàn tay cảm nhận từng khe đá, từng điểm bám. Mỗi bước đi đều dựa vào hướng dẫn bằng giọng nói của đồng đội hoặc tiếng chuông nhỏ gắn trên ba lô người đi trước. Trong những đoạn leo dốc hiểm trở, chỉ một sai sót nhỏ cũng có thể phải trả giá bằng tính mạng.
Kỳ tích trên đỉnh Everest
Sau nhiều năm khổ luyện, ngày 25/5/2001, Erik Weihenmayer chính thức ghi tên vào lịch sử khi trở thành người mù đầu tiên chinh phục thành công đỉnh Everest cao 8.849 m. Để chạm tay vào nóc nhà thế giới, Erik cùng đồng đội phải vượt qua vách băng dựng đứng, khe nứt sâu hàng chục mét, nhiệt độ xuống âm hàng chục độ C và bầu không khí loãng chỉ còn khoảng một phần ba lượng oxy so với mực nước biển.
Trong hành trình ấy, ông không nhìn thấy bầu trời, không nhìn thấy những cột mốc phía trước hay khung cảnh hùng vĩ của dãy Himalaya. Thứ dẫn đường cho Erik là âm thanh từ đồng đội, cảm giác dưới đôi tay và niềm tin mãnh liệt rằng giới hạn lớn nhất nằm trong suy nghĩ của con người.
Tiếp tục chinh phục và truyền cảm hứng
Kỳ tích trên Everest mới chỉ là điểm khởi đầu. Erik tiếp tục thực hiện mục tiêu chinh phục Seven Summits – 7 đỉnh núi cao nhất trên 7 châu lục, trở thành người mù đầu tiên hoàn tất thử thách này. Ông cũng vượt qua vách đá granite El Capitan tại Công viên quốc gia Yosemite (Mỹ), chinh phục các thác băng dựng đứng và chèo thuyền vượt dòng sông dữ ở Grand Canyon.
Trong các chuyến leo băng, Erik không thể quan sát màu sắc hay độ dày của lớp băng. Thay vào đó, ông dùng chiếc rìu leo núi gõ vào bề mặt để lắng nghe âm thanh vọng lại, từ đó đánh giá vị trí nào đủ chắc chắn để di chuyển. Khả năng cảm nhận đặc biệt này khiến nhiều người kinh ngạc.
Không chỉ nổi tiếng với các kỷ lục, Erik còn dành phần lớn thời gian truyền cảm hứng cho cộng đồng người khuyết tật. Ông đồng sáng lập tổ chức No Barriers, giúp những người gặp khó khăn về thể chất hoặc tinh thần vượt qua rào cản theo đuổi mục tiêu. Theo Erik, điều đáng sợ nhất không phải là mất đi thị lực mà là đánh mất niềm tin vào bản thân. Ông từng chia sẻ: "Điều bên trong bạn luôn mạnh mẽ hơn những trở ngại phía trước."
Vinh danh GWR ICON 2026
Năm 2025, Guinness World Records đã vinh danh Erik Weihenmayer là một trong những GWR ICON – biểu tượng truyền cảm hứng toàn cầu. Đây là sự ghi nhận không chỉ cho những kỷ lục thể thao mà còn cho tinh thần vượt lên nghịch cảnh và khát vọng phá bỏ mọi giới hạn của con người.
Hơn hai thập kỷ sau ngày đứng trên đỉnh Everest, Erik Weihenmayer vẫn tiếp tục tham gia các chuyến thám hiểm, diễn thuyết và truyền động lực. Câu chuyện của ông là minh chứng rằng khi ý chí đủ lớn, bóng tối không thể ngăn cản con người chạm tới những đỉnh cao tưởng chừng không thể.
