Mỗi khi khoảng trống vừa xuất hiện, Kylian Mbappé đã có mặt trước các hậu vệ. Những bước chạy ngắn, dồn dập và khả năng bứt tốc như một cỗ máy giúp tiền đạo tuyển Pháp liên tục xé toang hàng phòng ngự. Theo FIFA, Mbappé đạt vận tốc tối đa 37,6 km/h, cao nhất World Cup 2026 tính đến thời điểm hiện tại. Tốc độ tối đa của anh cũng cao hơn khoảng 8% so với mức trung bình của các cầu thủ cùng vị trí.
Nhưng điều khiến giới khoa học thể thao thực sự kinh ngạc không phải là con số 37,6 km/h. Điều đáng chú ý hơn là Mbappé có thể nhiều lần tái hiện những pha bứt tốc ở ngưỡng gần bằng một VĐV chạy nước rút, trong khi vẫn liên tục đổi hướng, xử lý bóng và duy trì cường độ thi đấu suốt 90 phút.
Tốc độ sánh bằng VĐV chạy nước rút
Nghiên cứu kinh điển của giáo sư Peter Weyand và cộng sự cho thấy yếu tố quyết định tốc độ chạy không nằm ở lực đạp mạnh đến đâu, mà ở Ground Contact Time (GCT) - thời gian bàn chân tiếp xúc với mặt sân. Ở các VĐV chạy nước rút hàng đầu, mỗi bước chân chỉ chạm đất khoảng 80-90 mili giây. Thay vì tạo ra lực lớn hơn người khác, họ tạo ra lượng lực tương đương trong khoảng thời gian ngắn hơn, nhờ đó tăng tần số bước chân và đạt vận tốc cao hơn.
Các chuyên gia cho rằng khả năng bứt tốc của Mbappé cũng được hình thành theo cơ chế tương tự. Dựa trên các nguyên lý sinh cơ học được công bố trên Aspetar Sports Medicine Journal, việc rút ngắn thời gian tiếp đất đòi hỏi cơ thể phải tạo lực đẩy rất lớn ngay từ bước chạy đầu tiên. Với các thông số về chiều cao, cân nặng và tốc độ của Mbappé, ước tính tiền đạo người Pháp có thể tạo ra lực đẩy theo phương ngang rất lớn chỉ trong khoảng 0,2 giây đầu tiên nhờ tận dụng Ground Reaction Force (GRF) - lực phản lực từ mặt đất.
Về mặt sinh cơ học, lực đẩy này là kết quả của sự phối hợp giữa cơ mông, gân kheo, cơ gập hông và nhóm cơ trung tâm (core). Cơ mông và gân kheo tạo lực đẩy đưa cơ thể lao về phía trước, cơ gập hông kéo chân trở lại cho bước chạy tiếp theo, còn nhóm cơ core giữ ổn định thân người để truyền lực hiệu quả xuống mặt sân. Nhờ sự phối hợp này, Mbappé không đơn thuần đạp mạnh xuống mặt sân mà chủ động đẩy chân về phía sau, đồng thời hạ thấp trọng tâm và nghiêng người về phía trước. Góc cẳng chân nhỏ giúp phần lớn lực được chuyển thành động năng đưa cơ thể lao đi thay vì nâng lên theo phương thẳng đứng.
Từ mô hình cơ sinh học, FootballKit ước tính mỗi bàn chân của Mbappé chỉ tiếp xúc với mặt sân khoảng 90-100 mili giây trước khi bật lên thực hiện bước chạy tiếp theo. Đôi chân của anh được cho là hoạt động gần giống một chiếc lò xo, hấp thụ lực rồi gần như ngay lập tức trả lại năng lượng cho bước chạy sau. Trong những mét đầu tiên, Mbappé sử dụng các bước chạy ngắn với tần số rất cao trước khi chuyển sang sải chân dài hơn để duy trì tốc độ tối đa. Với tần số bước chạy ước tính khoảng 4,5-4,8 bước mỗi giây và sải chân khoảng 2,2 m, các chỉ số cơ sinh học của anh được đánh giá là tiệm cận nhóm VĐV chạy 100 m hàng đầu thế giới.
Tập luyện để đạt tốc độ đỉnh cao
Quá trình phát triển khả năng bứt tốc của Mbappé dựa trên sự kết hợp giữa các bài tập bật nhảy (plyometric), chạy nước rút cự ly ngắn với thời gian nghỉ được kiểm soát chặt chẽ và các bài tập tăng tốc có sử dụng dây kháng lực nhằm kích hoạt tối đa các sợi cơ co nhanh. Những bài tập này giúp cơ thể tạo lực hiệu quả hơn trong những bước chạy đầu tiên thay vì chỉ cải thiện sức bền như các bài chạy đường dài.
Mbappé từng tiết lộ việc tập luyện của anh không chỉ xoay quanh mục tiêu chạy nhanh hơn mà còn học cách kiểm soát tốc độ. Trong cuộc phỏng vấn với L'Équipe, tiền đạo người Pháp cho biết dưới thời HLV Mauricio Pochettino, anh được yêu cầu rèn khả năng giảm tốc khi áp sát khung thành. Bởi ở nhiều tình huống phản công, Mbappé thường lao vào vòng cấm với vận tốc 37-38,5 km/h, khiến việc khống chế bóng và dứt điểm trở nên khó khăn. Đội ngũ huấn luyện thậm chí còn đánh dấu riêng một khu vực trên sân để anh luyện giảm tốc trước khi tung ra cú sút.
Tuy nhiên, giới chuyên môn cho rằng tập luyện chỉ là một phần của câu chuyện. Mbappé còn sở hữu nhiều lợi thế bẩm sinh như trọng tâm cơ thể thấp, tỷ lệ cơ bắp tối ưu và hệ đòn bẩy của đôi chân rất hiệu quả. Vì vậy, dù kỹ thuật chạy hoàn toàn có thể được cải thiện dưới sự hướng dẫn của HLV điền kinh, việc tái tạo khả năng bứt tốc như Mbappé là điều gần như không thể nếu không có nền tảng thể chất và di truyền tương tự.
