World Cup 2034 có thể trở thành kỳ World Cup đầu tiên phá vỡ chu kỳ gần 100 năm của FIFA khi giải đấu dự kiến diễn ra tại Ả Rập Xê Út đang đối mặt với nguy cơ phải lùi sang năm 2035 vì hàng loạt xung đột về lịch thi đấu, tôn giáo và điều kiện thời tiết.
Nhiệt độ khắc nghiệt và xung đột tôn giáo
Khi FIFA công bố Ả Rập Xê Út là nước chủ nhà World Cup 2034 vào cuối năm 2024, nhiều chuyên gia đã dự đoán giải đấu sẽ không thể tổ chức vào mùa hè như truyền thống. Lý do là nhiệt độ tại quốc gia Trung Đông này trong tháng 6 và tháng 7 thường lên tới 40-45 độ C, thậm chí cao hơn ở nhiều khu vực, tiềm ẩn nguy cơ lớn đối với cầu thủ, trọng tài, người hâm mộ và lực lượng phục vụ.
Giải pháp được cho là khả thi nhất là chuyển World Cup sang tháng 11 và tháng 12, giống như kỳ World Cup 2022 tại Qatar. Tuy nhiên, khác với năm 2022, World Cup 2034 lại vướng một rào cản đặc biệt: tháng Ramadan - tháng linh thiêng nhất của người Hồi giáo sẽ diễn ra từ khoảng giữa tháng 11 đến giữa tháng 12 năm 2034, gần như trùng khớp hoàn toàn với khung thời gian lý tưởng để tổ chức giải đấu.
Ramadan và Hajj gây khó khăn
Trong tháng Ramadan, người Hồi giáo sẽ nhịn ăn từ lúc mặt trời mọc đến khi mặt trời lặn. Không chỉ việc ăn uống, sinh hoạt mà nhịp sống, giờ làm việc và các hoạt động xã hội cũng thay đổi đáng kể. Điều này khiến việc tổ chức một sự kiện thể thao lớn nhất hành tinh với hàng triệu du khách quốc tế trở nên vô cùng phức tạp. Khó khăn không chỉ nằm ở công tác hậu cần mà còn ảnh hưởng trực tiếp đến cầu thủ, nhân viên và tình nguyện viên theo đạo Hồi, những người vẫn phải thực hiện nghi lễ tôn giáo trong suốt thời gian diễn ra giải đấu.
Nếu không thể tổ chức vào cuối năm 2034, FIFA cũng không còn nhiều lựa chọn. Việc chuyển sang tháng 1 hoặc tháng 2 năm 2034 gần như bất khả thi vì sẽ trùng với Thế vận hội Mùa đông Salt Lake City 2034, gây ra sự cạnh tranh lớn về truyền thông, tài trợ và lịch phát sóng. Trong khi đó, kéo dài sang tháng 3 cũng không khả thi bởi đây là thời điểm hàng triệu tín đồ Hồi giáo trên khắp thế giới đổ về Mecca để tham dự lễ hành hương Hajj, một trong những sự kiện tôn giáo lớn nhất hành tinh diễn ra ngay tại Ả Rập Xê Út.
Phương án dời sang năm 2035
Bài toán càng trở nên phức tạp hơn khi FIFA đang cân nhắc mở rộng World Cup từ 48 lên 64 đội. Nếu điều này xảy ra, giải đấu sẽ cần ít nhất 5 tuần để hoàn thành, khiến khoảng thời gian có thể tổ chức ngày càng bị thu hẹp. Theo nhiều chuyên gia, phương án khả thi nhất hiện nay là dời World Cup sang tháng 1 và tháng 2 năm 2035. Cách sắp xếp này giúp tránh Ramadan, không ảnh hưởng đến kỳ nghỉ Giáng sinh và năm mới, đồng thời kết thúc trước khi lễ Hajj bắt đầu.
Nếu kịch bản này xảy ra, World Cup 2034 sẽ chính thức được tổ chức trong năm 2035. Đây sẽ là lần đầu tiên trong lịch sử gần 100 năm của giải đấu, một kỳ World Cup mang tên một năm nhưng lại diễn ra ở năm kế tiếp không phải do yếu tố bất khả kháng như chiến tranh hay đại dịch.
Tiền lệ từ Euro 2020 và World Cup 2022
Trước đó, Euro 2020 từng phải lùi sang năm 2021 vì COVID-19, nhưng đây là giải đấu của UEFA và nguyên nhân xuất phát từ đại dịch toàn cầu. Trong khi đó, World Cup 2022 cũng từng phá lệ khi diễn ra vào mùa đông thay vì mùa hè, khiến các giải vô địch quốc gia hàng đầu châu Âu phải tạm dừng hơn một tháng. Những diễn biến mới cho thấy FIFA đang ngày càng phải linh hoạt hơn trong việc xây dựng lịch thi đấu để thích nghi với biến đổi khí hậu, yếu tố tôn giáo và sự dày đặc của hệ thống giải đấu quốc tế.
Chủ tịch FIFA Gianni Infantino cũng thừa nhận tổ chức này đang xem xét nhiều phương án khác nhau. Theo ông, FIFA cần giữ tư duy cởi mở thay vì chỉ bám vào lịch thi đấu truyền thống, bởi bài toán không còn là một kỳ World Cup đơn lẻ mà là sự cân bằng của cả hệ sinh thái bóng đá toàn cầu. Nếu World Cup 2034 thực sự diễn ra vào đầu năm 2035, đây sẽ không chỉ là một thay đổi về mặt lịch thi đấu, mà còn có thể đánh dấu bước ngoặt lịch sử, buộc FIFA phải viết lại một trong những nguyên tắc đã được duy trì suốt gần một thế kỷ tồn tại của ngày hội bóng đá lớn nhất hành tinh.
