Hôm thứ Năm, sau cuộc họp khẩn với các liên đoàn thành viên, UEFA tuyên bố không một đội tuyển châu Âu nào sẽ tham dự bất kỳ giải đấu nào của FIFA nếu kế hoạch tư nhân hóa World Cup của Chủ tịch Gianni Infantino vẫn còn hiệu lực. Đây được coi là phản ứng mạnh mẽ nhất từ trước đến nay của châu Âu đối với dự án bán một phần doanh thu World Cup cho các nhà đầu tư tư nhân.
“Đừng ai nghi ngờ điều này: UEFA và các liên đoàn thành viên sẽ phản đối những kế hoạch này với quyết tâm tuyệt đối”, cơ quan do Aleksander Ceferin đứng đầu nhấn mạnh. Trong thông cáo chính thức, UEFA nêu rõ: “Lập trường của châu Âu rất rõ ràng. Chúng tôi sẽ không bao giờ trao tính chính danh cho mô hình này”.
UEFA cũng bày tỏ sự phản đối “nhất trí và dứt khoát” đối với đề xuất của Infantino. Tổ chức này cho rằng việc dự án được xây dựng “trong bí mật” và “không có bất kỳ cuộc tham vấn thực chất nào với những bên đang trực tiếp quản lý môn thể thao này” là điều “vô trách nhiệm và không thể bào chữa”. Theo lịch thi đấu, giải đấu tiếp theo của FIFA là U20 World Cup nữ, khởi tranh ngày 5/9 tại Ba Lan.
Đề xuất cổ phần hóa trị giá 20 tỷ USD
Kế hoạch của Chủ tịch FIFA là tách toàn bộ hoạt động thương mại của các kỳ World Cup thành một công ty có giá trị khoảng 20 tỷ USD. Trong đó, 20% cổ phần sẽ được bán cho các nhà đầu tư tư nhân, đứng đầu là quỹ Thrive Capital của Joshua Kushner – em trai con rể Tổng thống Mỹ Donald Trump – cùng ngân hàng JP Morgan.
UEFA bác bỏ kế hoạch trên với lập luận: “World Cup không thể bị đối xử như một sản phẩm đầu tư. Đây là một trong những di sản vĩ đại nhất của bóng đá. Nó được xây dựng qua nhiều thế hệ nhờ các cầu thủ, đội tuyển quốc gia và người hâm mộ trên khắp thế giới. Không một phần nào của giải đấu này được phép trao cho các nhà đầu tư tư nhân. World Cup không phải để bán”.
UEFA lập luận thêm rằng đây là mô hình không có chỗ đứng trong bóng đá thế giới. “Tương lai của bóng đá không thể bị quyết định bởi kỳ vọng của những người có nghĩa vụ hàng đầu là tối đa hóa lợi nhuận tài chính. Lợi ích của các liên đoàn, giải đấu, CLB, cầu thủ và người hâm mộ cũng không thể bị đặt dưới lợi nhuận của các nhà đầu tư. Bóng đá không thể mang tương lai của mình ra thế chấp chỉ vì lợi ích kinh tế”.
CONCACAF đứng về phía UEFA
Không chỉ UEFA, Liên đoàn bóng đá Bắc, Trung Mỹ và Caribe (CONCACAF) cũng bày tỏ quan ngại sâu sắc. Ngay từ thứ Tư, 41 liên đoàn thành viên của CONCACAF đã nêu “quan ngại sâu sắc về việc thiếu các bảo đảm về quy trình” đối với kế hoạch tư nhân hóa của Infantino.
Sau cuộc họp bất thường hôm thứ Năm, CONCACAF chính thức bác bỏ ý tưởng này và yêu cầu FIFA phải bảo đảm “minh bạch hơn và có cơ chế quản trị phù hợp”. Các liên đoàn thuộc CONCACAF chỉ trích: “Đề xuất này thiếu quy trình hợp lệ, áp đặt một thời hạn nhân tạo và không hề được các cơ quan quản trị của FIFA xem xét hoặc phê chuẩn”.
Bài toán bỏ phiếu của FIFA
Infantino dự kiến đưa đề xuất này ra bỏ phiếu vào giữa tháng 9 với sự tham gia của toàn bộ 211 liên đoàn thành viên FIFA. Chỉ cần đa số quá bán là đề xuất có thể được thông qua. Để thu hút sự ủng hộ, ông đã hứa mỗi liên đoàn thành viên sẽ nhận 20 triệu USD; nếu bỏ phiếu ủng hộ trước ngày 19/9, số tiền sẽ là 40 triệu USD. Infantino lập luận rằng điều này sẽ góp phần “dân chủ hóa bóng đá”.
Tuy nhiên, UEFA phản bác thẳng thừng: “Đây không phải ‘quyết định dân chủ’, mà là một kiểu quản trị dựa trên sự đe dọa và ép buộc – một hành động cưỡng ép không xứng đáng với một tổ chức được giao trọng trách quản lý bóng đá thế giới”.
Sức mạnh của bóng đá châu Âu
Canh bạc của Ceferin dựa trên sức mạnh thành tích của bóng đá châu Âu. Trong lịch sử 23 kỳ World Cup nam, các đội tuyển châu Âu đã giành 13 chức vô địch: Italia và Đức mỗi đội 4 lần, Pháp và Tây Ban Nha 2 lần, Anh 1 lần. Ở World Cup nữ, Mỹ đang dẫn đầu với 4 chức vô địch, tiếp theo là Đức với 2 lần; Tây Ban Nha, Na Uy và Nhật Bản đều có 1 lần đăng quang.
UEFA kết luận: “Có những thời điểm mà một tổ chức không được đánh giá bằng những gì họ sẵn sàng chấp nhận, mà bằng những điều họ kiên quyết từ chối nhượng bộ. Đây chính là một trong những thời khắc như vậy. World Cup thuộc về bóng đá. Và sẽ mãi như vậy. Chừng nào châu Âu còn có tiếng nói, World Cup sẽ không bao giờ được đem bán”.
