Ngày 19/7, chiếc ghế trống của Chủ tịch UEFA Aleksander Ceferin trên khán đài sân MetLife đã trở thành biểu tượng cho cuộc chiến âm ỉ từ lâu giữa UEFA và FIFA, một cuộc đối đầu hiện đe dọa tương lai của bóng đá thế giới. Ceferin quyết định không tham dự trận chung kết World Cup, sự kiện được xem là “thánh địa” của Chủ tịch FIFA Gianni Infantino.
Kế hoạch tư nhân hóa World Cup của Infantino
Chỉ 10 ngày sau hành động đó, Infantino đáp trả bằng kế hoạch tư nhân hóa việc khai thác thương mại World Cup. UEFA triệu tập một cuộc họp vào cuối tuần này để xem xét các biện pháp đối phó. Phương án mạnh tay nhất là các đội tuyển nữ châu Âu sẽ tẩy chay World Cup nữ 2027 tại Brazil, cũng như World Cup 2030 do Tây Ban Nha, Bồ Đào Nha và Morocco đồng đăng cai. Đây được xem là lời đáp trả trực diện đối với kế hoạch của Infantino.
Ưu thế chuyên môn của châu Âu
Tại World Cup vừa qua, 6 trong số 8 đội vào tứ kết đến từ châu Âu, tương đồng với hai kỳ World Cup trước (5 đội ở Qatar 2022 và 6 đội tại Nga 2018). Ceferin muốn tận dụng ưu thế chuyên môn ấy để gây sức ép với FIFA, nhất là trong bối cảnh Infantino đang rất tự tin sau thành công cả về chuyên môn lẫn thương mại của World Cup 2026.
“FIFA không thể tiếp tục sử dụng môn thể thao của chúng ta để làm giàu cho chính mình và những người thân cận”, UEFA nhấn mạnh trong thông cáo hôm 29/7, đồng thời xác nhận đang tồn tại “một làn sóng phản đối đáng kể và ngày càng gia tăng” đối với kế hoạch của FIFA. Dù không nêu đích danh, thông cáo ám chỉ “mối quan ngại sâu sắc” mà Liên đoàn Bóng đá Anh (FA) đưa ra trước đó, cũng như sự phản đối quyết liệt từ CONCACAF.
Chiến lược khôn ngoan của Ceferin
Ceferin hiểu rằng ông phải hành động khôn ngoan bởi UEFA chỉ có 55 liên đoàn thành viên trong tổng số 211 liên đoàn thuộc FIFA. Vì vậy, việc đưa ra một ứng viên cạnh tranh với Infantino trong cuộc bầu cử FIFA năm 2027 gần như vô nghĩa. Ưu thế áp đảo của FIFA còn được củng cố bởi hệ thống quan hệ lợi ích, nơi những sự ủng hộ thường được đáp lại bằng các lợi ích tương xứng.
Mô hình FIFA Forward Enterprise
Trong những ngày qua, Infantino liên tục khẳng định mô hình mới nhằm “đảm bảo sự phát triển của phần còn lại của bóng đá thế giới”. Công cụ để hiện thực hóa mục tiêu đó là khoản hỗ trợ 20 triệu USD mỗi năm cho mỗi liên đoàn. Đây gần như là lời đề nghị không thể từ chối với phần lớn các liên đoàn thuộc những quốc gia nghèo, vốn chỉ có ngân sách trung bình khoảng một nửa con số đó. Trong các cuộc bỏ phiếu của FIFA chỉ cần đa số quá bán, vì vậy Infantino gần như chắc chắn sẽ thông qua được dự án của mình.
Theo mô hình FIFA Forward Enterprise dành cho World Cup mới, FIFA sẽ nắm cổ phần chi phối; các nhà đầu tư tư nhân sở hữu từ 20-30%; còn 211 liên đoàn thành viên chỉ nắm khoảng 20% cổ phần. Infantino cũng không ngần ngại giao thương vụ này cho Thrive Capital – công ty của Joshua Kushner (em trai của Jared Kushner, con rể Tổng thống Donald Trump) – cùng ngân hàng JP Morgan. Ngoài ra, Greg Maffei, cựu Chủ tịch Liberty Media sẽ giữ vai trò “cố vấn thương mại chủ chốt”.
Mâu thuẫn leo thang
Toàn bộ cấu trúc thương mại này đã khiến Ceferin không còn kiên nhẫn. Những mâu thuẫn giữa ông và Infantino bắt đầu từ mùa hè năm ngoái với FIFA Club World Cup – giải đấu được xem là mối đe dọa trực tiếp đối với Champions League – nhưng đã leo thang trong suốt World Cup. Đó là vụ Folarin Balogun được FIFA xóa thẻ đỏ; trường hợp trọng tài người Somalia Omar Artan bị từ chối nhập cảnh; các quãng nghỉ uống nước; việc tăng giá vé; hay chương trình biểu diễn giữa giờ kéo dài ở trận chung kết. Với tư cách Phó Chủ tịch FIFA, Ceferin cho rằng Infantino đã tự mình đưa ra toàn bộ những quyết định này mà không hề tham khảo ý kiến của ông.
Lãnh địa của Ceferin
Ceferin cảm thấy rất vững chắc trên “lãnh địa” của mình, đặc biệt sau khi giải quyết xong vấn đề Super League và đưa Real Madrid trở lại quỹ đạo của UEFA. Bởi vậy, trận chiến cuối cùng giữa Ceferin và Infantino dường như đã chính thức bắt đầu.
