Sau 10 năm chờ đợi, bóng đá trẻ Việt Nam mới lại được tận hưởng bầu không khí World Cup khi U.17 Việt Nam giành vé thông hành đến đấu trường thế giới nhờ lọt vào tứ kết U.17 châu Á 2026. Chiến thắng 3-2 trước U.17 UAE vào rạng sáng 14.5 không chỉ là một thành tích đơn lẻ, mà là hệ quả tất yếu của sự vươn mình mạnh mẽ trong suốt 2 năm qua.
Dòng chảy tiếp nối từ thế hệ 2008 đến 2009
Từ thế hệ 2008 của Hoàng Trọng Duy Khang, Hoa Xuân Tín... đến lứa 2009 của Chu Ngọc Nguyễn Lực, Lê Trọng Đại Nhân, Nguyễn Văn Dương, Lê Sỹ Bách, huấn luyện viên Cristiano Roland đã tạo được dòng chảy tiếp nối thông suốt, giúp U.17 Việt Nam trở thành thế lực tại châu Á. Trong suốt 2 năm, U.17 Việt Nam chỉ thua 1 trong 19 trận đấu chính thức. Ở 13 trận gần nhất, các học trò của Roland ghi tới 55 bàn thắng, chỉ có 1 trận không ghi bàn. Dưới sự dẫn dắt của Roland, đội đã hòa Nhật Bản, thắng Úc, Uzbekistan, Ả Rập Xê Út, UAE, Yemen và Malaysia. Mỗi chiến thắng, dù là chính thức hay giao hữu, đều là một nhịp cầu trưởng thành để các cầu thủ lớn dần qua từng bước chân.
Tiềm năng vươn xa hơn nữa
Đoạt vé tới World Cup và lọt vào tứ kết châu Á có lẽ chưa phải giới hạn cuối của lứa U.17 Việt Nam. Sau thành công của U.23 Việt Nam với ngôi vương SEA Games và tấm HCĐ U.23 châu Á, bóng đá Việt Nam lại vun trồng được một "vụ mới" với những hạt giống tiềm năng toàn diện. Huấn luyện viên Cristiano Roland khẳng định: "Các cầu thủ đã hoàn thành nhiệm vụ chứng tỏ tiềm năng. Họ có tư duy, kỹ chiến thuật tốt, luôn biết phải làm gì trong mọi hoàn cảnh và hiểu cách kiểm soát trận đấu."
Chủ tịch Liên đoàn bóng đá Việt Nam (VFF) Trần Quốc Tuấn tiết lộ với Báo Thanh Niên: "Đội tuyển Việt Nam sẽ đá vòng loại World Cup 2034 với nòng cốt là lứa 2008 - 2009, đang khoác áo U.17 Việt Nam. Tôi đã động viên U.17 rằng các em phải có ước mơ và mục tiêu. 7 năm nữa, các em sẽ khoác áo đội tuyển Việt Nam, vậy nên bây giờ phải tập trung cố gắng. Đây là lứa tiềm năng, được đầu tư kỹ, với kỳ vọng các cầu thủ sẽ khoác áo U.20 Việt Nam trong 2 năm nữa để dự VCK châu Á, hoặc nếu dự World Cup thì quá tốt."
Bài học từ quá khứ
Phát triển cầu thủ trẻ từng là nỗi day dứt suốt nhiều năm của bóng đá Việt Nam. Cách đây 10 năm, thế hệ U.16 Việt Nam của huấn luyện viên Đinh Thế Nam cũng từng thắng Úc và Kyrgyzstan để lọt vào tứ kết châu Á, với nhiều điểm tương đồng với U.17 hiện tại: lối chơi phóng khoáng, đẹp mắt, ban bật kỹ thuật và có nhiều nhân tố giỏi như Nguyễn Hữu Thắng, Nguyễn Trần Việt Cường, Nguyễn Duy Khiêm, Nguyễn Thanh Bình. Nhìn rộng ra, lứa 2000 còn có Khổng Minh Gia Bảo, Phạm Gia Hưng, Nguyễn Hai Long, tất cả đều được đánh giá rất tiềm năng.
Tuy nhiên, thế hệ ấy cứ nhạt dần rồi "biến mất" khi bước vào ngưỡng cửa cạnh tranh lên tuyển. Hiện tại, lứa 2000 chỉ còn Hai Long có chỗ đứng ở đội tuyển Việt Nam, trong khi Gia Hưng và Việt Cường mới được gọi lên và chủ yếu ngồi dự bị. Giai đoạn 5 năm từ tuổi 17 đến 22 đã vùi lấp tiềm năng của nhiều thế hệ, bởi các cầu thủ không được thi đấu thường xuyên và không có môi trường phát triển ổn định để tích lũy kinh nghiệm.
Giải pháp cho tương lai
Bất cứ nền bóng đá nào, dù mạnh như Nhật Bản, Hàn Quốc, Úc hay Uzbekistan, cũng có những thế hệ như vậy. Nhưng đó là những nước vốn "thừa mứa" nhân tài để gạn đục khơi trong được một đội tuyển mạnh. Bóng đá Việt Nam chưa dư dả nhân tài như vậy, nên đã có là phải giữ. Giải trẻ cần đa dạng hơn để cầu thủ trẻ được chơi tối thiểu 25-30 trận mỗi năm. Các đội bóng nên mở lòng với cầu thủ trẻ, không chỉ dừng lại ở HAGL, PVF-CAND, SLNA, Thể Công Viettel hay Hà Nội. Trên hết, V-League cần đẳng cấp hơn, với các đội bóng xây dựng lối chơi thực sự khoa học, thay vì mua thật nhiều ngoại binh giỏi và đá bóng dài.
Vé dự World Cup trẻ không phải là bảo đảm cho thành công. U.17 Việt Nam còn một chặng đường dài phải đi, và trên chặng đường ấy, các cầu thủ không thể bước đi đơn độc.
