Đội tuyển Việt Nam đã vô địch AFF Cup 2024 nhờ đội hình và lối chơi cân bằng. Hàng thủ với các cựu binh dày dạn kinh nghiệm đã chơi ổn định, chỉ để thủng lưới 6 bàn sau 8 trận. Trong khi đó, hàng công được xây dựng theo hướng giàu năng lượng hơn với ngoại binh nhập tịch Nguyễn Xuân Son, cùng các pha chuyển đổi trạng thái trực diện, ghi tới 21 bàn, trung bình gần 3 bàn mỗi trận.
Khác với nền phòng ngự phản công dưới thời người tiền nhiệm Park Hang-seo, đội tuyển Việt Nam của ông Kim Sang-sik chơi mềm dẻo và linh hoạt hơn. Tuy nhiên, hình bóng phòng ngự chủ động với sơ đồ 3 trung vệ vẫn còn, khi Việt Nam so tài với những đội tấn công và kiểm soát tốt như Thái Lan.
Hàng công đồng đều và đầy sức mạnh
Tại AFF Cup 2026, nền móng phòng ngự có thể bị "tháo dỡ" để nhường chỗ cho đội tuyển Việt Nam phiên bản mới: tấn công áp đặt và pressing tầm cao. Việc "lấy công bù thủ" là lựa chọn lạ, nhưng phù hợp với quân bài hiện có. Bởi tinh hoa của đội tuyển Việt Nam đang chủ yếu ở mặt trận tấn công.
Ông Kim đã có thêm một ngoại binh nhập tịch là Đỗ Hoàng Hên, người dẫn đầu danh sách chân sút nội mùa này với 11 bàn. Hoàng Hên có nhãn quan đẳng cấp cao để quan sát, điều tiết trận đấu và tạo khác biệt chỉ với một cú ra chân. Anh mang tới sự bổ sung hoàn hảo cho Xuân Son, vốn là trung phong giỏi càn lướt, độc lập tác chiến và toàn diện trong tranh chấp, dứt điểm. Xuân Son đã ghi 7 bàn ở AFF Cup 2024, dù xung quanh không có nhiều vệ tinh xuất sắc. Với Hoàng Hên "tiếp đạn" trên tuyến đầu, đội tuyển Việt Nam nâng cấp thêm những miếng đánh mới để Xuân Son thoải mái vung chân.
Các tiền vệ như Nguyễn Quang Hải, Nguyễn Hoàng Đức cũng có mùa giải đáng nhớ. Hoàng Đức cùng Ninh Bình gần như chắc chắn đứng tốp 3, thậm chí có thể leo lên tốp 2 ở vòng cuối cùng. Dù Ninh Bình chưa ổn định lối chơi (thay 4 HLV), nhưng Hoàng Đức vẫn là linh hồn trong cách vận hành nhờ năng lực điều tiết tốt. Còn với Quang Hải, 33 trận trong màu áo CLB Công an Hà Nội (5 bàn) cùng chức vô địch V-League là đủ để phác họa mùa giải hoàn hảo, nơi anh được đặt vào vai trò đầu não sáng tạo cùng Leo Artur, giúp đội CAHN vô địch với thành tích áp đảo.
Hàng thủ còn nhiều vấn đề
Ngược lại, hàng thủ đội tuyển Việt Nam tồn đọng nhiều vấn đề. Đỗ Duy Mạnh chấn thương, Bùi Hoàng Việt Anh và Đoàn Văn Hậu mới chỉ trở lại đội tuyển, còn Nguyễn Thành Chung đã sa sút trầm trọng với hàng tá sai lầm ở CLB Hà Nội. Vị trí thủ môn dù có nhiều nhân tài, nhưng việc ông Kim chưa "chốt" được ai là số một cũng khiến hàng thủ thêm bất ổn.
Toan tính tấn công
HLV Kim Sang-sik đã thử nghiệm cách chơi "lấy công bù thủ" ở trận gặp Malaysia (lượt về vòng loại Asian Cup 2027) hồi tháng 3, khi bố trí cặp Hoàng Đức - Quang Hải ở tuyến giữa, thay vì sử dụng một tiền vệ phòng ngự. Đội tuyển Việt Nam để lộ khoảng trống sau lưng hàng thủ do đẩy đội hình lên rất cao. Tuy nhiên, đó là lựa chọn mạo hiểm... có lý. Bởi Xuân Son và Hoàng Hên đủ giỏi để ghi số bàn thắng nhiều hơn số bàn thua mà hàng thủ phải nhận. Đó là trận tấn công hay nhất của Việt Nam kể từ sau AFF Cup 2024.
Nếu tiếp tục đá phòng ngự thận trọng, đội tuyển Việt Nam có nguy cơ lãng phí hàng công đầy ắp nhân tài. Xuân Son, Hoàng Hên hay Hoàng Đức sẽ hay nhất khi được đá gần vòng cấm đối thủ. Đồng thời, Hoàng Hên đã 32 tuổi, còn Xuân Son mới trở lại sau chấn thương. Cả hai khó đáp ứng yêu cầu phản công, vốn đòi hỏi di chuyển chặng đường dài hơn so với chơi tấn công.
Ngoài ra, các đội tuyển trẻ Việt Nam như U.23, U.17 hay hiện tại là U.19 đều đã theo hướng tấn công và pressing chủ động. U.23 Việt Nam trở thành đội ghi nhiều bàn thứ nhì giải U.23 châu Á 2026, là minh chứng. U.17 Việt Nam cũng đoạt vé đi World Cup nhờ tấn công tốt, dám triển khai bóng từ sân nhà, đẩy cao dồn ép đối thủ bất chấp rủi ro. Sự chuyển dịch tư duy nền bóng đá chỉ trọn vẹn nếu ở phần ngọn, đội tuyển quốc gia cũng chơi như vậy.
AFF Cup 2026 sẽ đánh dấu một đội tuyển Việt Nam thực sự mới, mang hơi thở thời đại đậm nét hơn.
