Hàn Quốc của HLV Hong Myung-bo thất bại tại World Cup 2026, trong khi bóng đá Việt Nam gặt hái nhiều thành công với các HLV Hàn Quốc như Park Hang-seo hay Kim Sang-sik. Ngay tại xứ kim chi, niềm tin dành cho các chiến lược gia nội địa đang lung lay sau thất bại ở World Cup 2026. Liệu đây có phải nghịch lý?
Việt Nam thành công với 'công thức Hàn Quốc'
Từ khi Park Hang-seo đến Việt Nam cuối năm 2017, bóng đá Việt Nam bước vào giai đoạn thành công nhất lịch sử. Á quân U23 châu Á 2018, vô địch AFF Cup 2018, hai HCV SEA Games, lần đầu vào vòng loại cuối World Cup 2022… đều mang đậm dấu ấn của chiến lược gia người Hàn Quốc. Sau khi HLV Park chia tay và vỡ mộng với HLV Philippe Troussier, Liên đoàn Bóng đá Việt Nam quay lại đặt niềm tin vào Kim Sang-sik. Chỉ sau thời gian ngắn, tuyển Việt Nam đã lấy lại sự ổn định và tiếp tục duy trì vị thế hàng đầu Đông Nam Á.
Không phải ngẫu nhiên Việt Nam nhiều lần lựa chọn HLV Hàn Quốc. Các nhà cầm quân xứ kim chi nổi tiếng với tính kỷ luật, khả năng tổ chức lối chơi, xây dựng tinh thần tập thể và đặc biệt rất am hiểu bóng đá châu Á. Với mục tiêu trước mắt là thống trị Đông Nam Á, cạnh tranh ở châu lục và hướng đến một suất dự World Cup trong tương lai, HLV Hàn Quốc rõ ràng là lựa chọn phù hợp cả về chuyên môn lẫn kinh nghiệm.
Hàn Quốc thất vọng với HLV nội
Điều thú vị là trong lúc Việt Nam vẫn coi HLV Hàn Quốc là 'đáp án đúng', chính Hàn Quốc lại đang tranh luận quyết liệt về việc nên chuyển sang dùng HLV ngoại sau khi bị loại ngay từ vòng bảng World Cup 2026. Đây không phải phản ứng nhất thời mà xuất phát từ thực tế kéo dài nhiều năm. Trong bốn kỳ World Cup gần nhất, Hàn Quốc chỉ có đúng một lần vượt qua vòng bảng, đó là World Cup 2022 dưới thời HLV người Bồ Đào Nha, Paulo Bento. Ba kỳ còn lại gồm 2014, 2018 và 2026 đều được dẫn dắt bởi các HLV người Hàn Quốc và đều kết thúc bằng việc đội tuyển bị loại sớm.
Nếu nhìn rộng hơn, thành tích tốt nhất lịch sử bóng đá Hàn Quốc vẫn là vị trí thứ tư tại World Cup 2002 dưới sự dẫn dắt của Guus Hiddink. Dù đã hơn hai thập kỷ trôi qua, dấu ấn mà chiến lược gia người Hà Lan để lại vẫn khiến nhiều người Hàn Quốc tin rằng những bước tiến lớn nhất của đội tuyển luôn gắn với các HLV ngoại có tư duy chiến thuật hiện đại và kinh nghiệm ở đẳng cấp thế giới.
HLV Kim Sang-sik được tung hô ở Việt Nam, nhưng với Hàn Quốc, mục tiêu đã ở một đẳng cấp khác
Sau thất bại tại World Cup 2026, những chỉ trích dành cho HLV Hong Myung-bo cũng phản ánh một vấn đề sâu xa hơn. Giới chuyên môn Hàn Quốc cho rằng nguồn HLV nội đang thiếu sự đột phá về tư duy chiến thuật, nhiều người vẫn trung thành với lối chơi thiên về phòng ngự, phản công và chưa tạo ra bản sắc đủ sức cạnh tranh với các cường quốc bóng đá. Thực tế, Hong Myung-bo không phải một HLV thất bại hoàn toàn. Ông từng giúp Ulsan HD vô địch K.League hai mùa liên tiếp 2022 và 2023, đồng thời giành HC đồng Olympic London 2012 cùng đội U23 Hàn Quốc.
Vấn đề nằm ở chỗ trong nhiều năm qua, phần lớn HLV Hàn Quốc theo đuổi phong cách tương đối giống nhau: ưu tiên phòng ngự, phản công, đề cao tinh thần tập thể và sự chăm chỉ hơn là tính sáng tạo. Điều đó khiến bóng đá Hàn Quốc thiếu những ý tưởng chiến thuật mới để bắt kịp xu hướng hiện đại. Khác với châu Âu, nơi các HLV nước ngoài tạo ra sự cạnh tranh khốc liệt và liên tục thúc đẩy đổi mới, K.League hiếm khi chứng kiến sự xuất hiện của các chiến lược gia ngoại quốc. Các CLB thường e ngại chi phí cao, rào cản ngôn ngữ và việc HLV nước ngoài muốn mang theo ê-kíp riêng. Hệ quả là môi trường cạnh tranh dành cho các HLV nội không đủ lớn để tạo ra những nhà cầm quân xuất sắc. Vì thế, việc những cái tên như Ange Postecoglou được nhắc đến không chỉ nhằm thay thế Hong Myung-bo, mà còn được kỳ vọng sẽ mang đến một cuộc cải tổ về triết lý chơi bóng.
Khác biệt về trình độ và mục tiêu
Thực tế, việc Việt Nam coi trọng HLV Hàn Quốc còn Hàn Quốc lại không còn quá tin HLV nội không hề mâu thuẫn. Hai nền bóng đá đang đứng ở những nấc thang phát triển khác nhau. Việt Nam cần những HLV có kinh nghiệm phát triển bóng đá châu Á để giúp đội tuyển thống trị khu vực và từng bước tiến gần World Cup. Trong khi đó, Hàn Quốc đã là khách quen của các kỳ World Cup và mục tiêu của họ không còn là giành vé dự giải, mà là tiến sâu, cạnh tranh với các đội tuyển hàng đầu thế giới. Ở cấp độ ấy, nhiều người Hàn Quốc cho rằng các HLV nội vẫn chưa đủ tầm để tạo ra bước nhảy vọt. Vì vậy, việc KFA cân nhắc một HLV ngoại không phải là sự phủ nhận năng lực của các nhà cầm quân Hàn Quốc, mà là lựa chọn phù hợp với tham vọng cao hơn của nền bóng đá xứ kim chi.
Nếu Hàn Quốc thuê Philippe Troussier, ông có thể phù hợp hơn nhờ triết lý bóng đá châu Âu, từng góp phần đưa Nhật Bản vươn tầm trước World Cup 2002. Trong khi đó, tại Việt Nam, triết lý ấy không phát huy hiệu quả vì đòi hỏi về tư duy chiến thuật, thể lực và cường độ thi đấu vượt quá năng lực của phần lớn cầu thủ. Thành công của một HLV, suy cho cùng, luôn phụ thuộc vào mức độ phù hợp với chất lượng và trình độ của đội bóng.
