Bóng đá trẻ Thái Lan, vốn được xem là nền tảng vững chắc cho tham vọng vươn tầm châu lục, đang rơi vào cuộc khủng hoảng nghiêm trọng. Từ lứa U17, U20 đến U23, các đội tuyển trẻ xứ chùa Vàng liên tiếp gây thất vọng tại những giải đấu lớn, phản ánh một vấn đề mang tính hệ thống.
U17 Thái Lan và giấc mơ World Cup tan vỡ
Khi U17 Thái Lan trình diễn bộ mặt yếu kém tại giải vô địch Đông Nam Á hồi tháng trước, với những thất bại khó tin trước Myanmar và Lào, nhiều người hâm mộ vẫn lạc quan. Họ cho rằng đội tham dự chỉ là đội hình phụ, còn lực lượng mạnh nhất đang âm thầm chuẩn bị cho vòng chung kết U17 châu Á. Tuy nhiên, thực tế tại sân chơi châu lục còn phũ phàng hơn.
Đội hình mạnh nhất của U17 Thái Lan đã thất bại thảm hại. Họ mở màn bằng trận thua 0-2 trước Tajikistan, tiếp đó là thất bại tương tự trước Australia. Ở lượt trận cuối gặp Myanmar, đội bóng bị đánh giá thấp hơn, Thái Lan tiếp tục gây thất vọng khi để đối thủ dẫn trước 2 bàn. Chỉ nhờ nỗ lực trong hiệp hai, họ mới giành lại trận hòa 2-2 với bàn gỡ muộn ở phút 75. Một điểm ấy chỉ đủ giúp họ tránh vị trí cuối bảng, chứ không thể cứu đội khỏi cảnh bị loại sớm. Giấc mơ lần đầu góp mặt tại U17 World Cup trong thế kỷ 21 tiếp tục dang dở. Lần gần nhất bóng đá Thái Lan xuất hiện ở sân chơi U17 thế giới đã từ năm 1999, một ký ức quá xa xôi với nền bóng đá từng tự nhận là số một Đông Nam Á.
Nhìn rộng hơn, việc U17 Thái Lan góp mặt ở vòng chung kết châu Á năm nay cũng phần nào mang màu sắc may mắn. Ở vòng loại, dù được thi đấu trên sân nhà, họ chỉ vượt qua Turkmenistan và Kuwait nhờ thành tích đối đầu. Những dấu hiệu bất ổn thực tế đã xuất hiện từ trước, nhưng nhiều người chưa muốn nhìn thẳng vào nó. Có thể khẳng định rằng các thất bại của U17 Thái Lan không còn mang tính tai nạn. Một đội bóng thua Tajikistan, không thể thắng Myanmar và từng thất bại trước cả Lào khó có thể được xem là ứng viên cạnh tranh ở cấp độ châu lục.
Từ U20 đến U23: Những thất bại nối dài
Khủng hoảng của bóng đá trẻ Thái Lan thực tế không chỉ nằm ở lứa U17. Cách đây một năm, U20 Thái Lan cũng bước ra đấu trường châu Á với nhiều kỳ vọng nhưng rồi rời giải trong thất vọng. Họ thua đậm 0-3 trước Nhật Bản, tiếp tục thất bại 1-4 trước Hàn Quốc và gần như không thể cạnh tranh. Ở lượt trận cuối gặp Syria, U20 Thái Lan một lần nữa tái hiện kịch bản quen thuộc: bị dẫn trước hai bàn rồi chật vật gỡ hòa 2-2. Nhưng giống như lứa U17 hiện tại, một điểm đó không giúp họ thoát khỏi vị trí cuối bảng. Điều đáng suy nghĩ là cho đến nay, U20 Thái Lan vẫn chưa từng góp mặt ở World Cup trẻ, điều mà U20 Việt Nam từng làm được năm 2017 dưới thời HLV Hoàng Anh Tuấn.
Ở cấp độ U23, nơi được xem là bước chuyển tiếp trực tiếp lên đội tuyển quốc gia, tình hình cũng chẳng sáng sủa hơn. Cuối năm ngoái, U23 Thái Lan để thua U23 Việt Nam trong trận tranh huy chương vàng SEA Games, dù dẫn trước 2 bàn ngay trên sân nhà. Chưa dừng lại ở đó, tại vòng chung kết U23 châu Á sau đó, đội bóng xứ chùa Vàng tiếp tục gây thất vọng khi không thắng nổi trận nào tại vòng bảng và xếp chót bảng D. Trong khi đó, U23 Việt Nam lại toàn thắng cả ba trận vòng bảng và kết thúc giải với tấm huy chương đồng đầy thuyết phục.
Khi thất bại diễn ra ở một cấp độ, đó có thể chỉ là sự sa sút nhất thời. Nhưng khi từ U17, U20 đến U23 đều gặp vấn đề giống nhau – yếu tâm lý, lép vế trước đối thủ mạnh và thiếu sức cạnh tranh – đó đã là dấu hiệu của một cuộc khủng hoảng hệ thống. Điều đáng lo hơn là hệ quả giờ đây đang bắt đầu lan tới đội tuyển quốc gia Thái Lan. Một nền bóng đá không có lớp kế cận đủ mạnh sẽ rất khó duy trì thành tích ở cấp độ cao nhất. Thất bại tại ASEAN Cup đầu năm 2025 hay việc suýt mất vé dự Asian Cup 2027 trước đối thủ bị đánh giá thấp hơn như Turkmenistan đã phần nào phản ánh vấn đề ấy.
Trong nhiều năm, người hâm mộ Thái Lan vẫn quen với niềm tin rằng bóng đá nước họ vượt trội phần còn lại Đông Nam Á. Nhưng thực tế hiện tại cho thấy khoảng cách ấy không còn, thậm chí có nguy cơ sớm bị Việt Nam hay Indonesia vượt qua trên bảng xếp hạng FIFA. Nếu không sớm nhìn nhận đúng vấn đề thay vì tìm kiếm lý do bào chữa, bóng đá trẻ Thái Lan có lẽ sẽ còn tiếp tục lún sâu vào vòng xoáy thất vọng. Và Asian Cup 2027 có thể chỉ là một chặng đường khó khăn khác đang chờ đội tuyển xứ chùa Vàng phía trước.
