Bộ Tư pháp vừa tổ chức cuộc họp về dự án Luật Hòa giải ở cơ sở (sửa đổi) với sự tham dự của Thứ trưởng Nguyễn Thanh Ngọc, Cục trưởng Cục Phổ biến, giáo dục pháp luật và Trợ giúp pháp lý Cù Thu Anh, cùng Phó Cục trưởng Ngô Quỳnh Hoa.
Năm chính sách trọng tâm trong dự thảo
Phát biểu khai mạc, Thứ trưởng Nguyễn Thanh Ngọc cho biết Bộ Tư pháp đã trình Chính phủ Tờ trình số 63/TTr-BTP với 5 chính sách chính. Chính sách 1 bổ sung quy định về chỉ định hòa giải viên và quyền, nghĩa vụ của họ nhằm đáp ứng yêu cầu thực tiễn. Chính sách 2 xác định rõ phạm vi tham gia, quyền và nghĩa vụ của người được mời tham gia hòa giải. Chính sách 3 quy định về yêu cầu công nhận kết quả hòa giải thành.
Thứ trưởng đề nghị các đại biểu nghiên cứu, góp ý cho 5 chính sách này, đồng thời xem xét phạm vi điều chỉnh của luật. Ông nhấn mạnh hòa giải chủ yếu mang tính tự nguyện, giải quyết các tranh chấp nhỏ. Do đó, cần phân loại các nhóm hòa giải: nhóm mâu thuẫn nhỏ, nhóm tranh chấp dân sự chưa đến mức xét xử, và nhóm tranh chấp chưa đến mức xử lý hành chính, hình sự. Tổ hòa giải nên được cơ cấu theo hướng mở, bao gồm hòa giải viên, người có uy tín và người được mời.
Nâng cao giá trị pháp lý của hòa giải thành
Phó Cục trưởng Ngô Quỳnh Hoa nhấn mạnh Chính sách 3 nhằm nâng cao giá trị pháp lý của thỏa thuận hòa giải thành thông qua quyết định công nhận của cơ quan có thẩm quyền. Chính sách này khuyến khích các bên yêu cầu Tòa án nhân dân ra quyết định công nhận kết quả hòa giải thành theo pháp luật tố tụng dân sự. Đồng thời, quy định lập văn bản kết quả hòa giải là nghĩa vụ của hòa giải viên để ghi nhận thỏa thuận của các bên.
Cục trưởng Cù Thu Anh khẳng định hòa giải ở cơ sở có ý nghĩa nhân văn sâu sắc, góp phần ổn định trật tự xã hội. Tuy nhiên, kinh phí cho hòa giải viên chưa tương xứng, khiến họ phải 'ăn cơm nhà, vác tù và hàng tổng'.
Ý kiến đóng góp từ các đại biểu
Nguyên Vụ trưởng Vụ Phổ biến, giáo dục pháp luật Nguyễn Duy Lãm, đại diện Hội Liên hiệp phụ nữ Việt Nam và Phó Giám đốc Sở Tư pháp Hà Nội Phạm Thị Thanh Hương cơ bản nhất trí với dự thảo, đồng thời đề nghị rà soát, hoàn thiện các quy định.
Kết luận cuộc họp, Thứ trưởng Nguyễn Thanh Ngọc yêu cầu Tổ soạn thảo rà soát từ ngữ, nghiên cứu tiêu chuẩn và quyền của hòa giải viên, phân cấp cho địa phương quy định số lượng và cơ cấu tổ hòa giải. Đặc biệt, cần mở rộng đối tượng được mời tham gia tổ hòa giải, bao gồm những người có kiến thức và uy tín trong dòng họ, cộng đồng.
