Từ HLV đầy gian truân đến 'quân sư' của bầu Đức: Hành trình của chuyên gia Nguyễn Văn Vinh
Nhắc đến chuyên gia Nguyễn Văn Vinh, người hâm mộ bóng đá không thể quên sự nghiệp lẫy lừng của ông khi còn khoác áo Thể Công trước năm 1975. Với biệt danh "Vinh tàu", ông được xem là một trong những cầu thủ xuất sắc nhất miền Bắc thời đó, sánh ngang với các cựu danh thủ khét tiếng như Lê Thế Thọ và Trần Duy Long. Sau giải phóng, ông cùng gia đình chuyển vào TP.HCM sinh sống, mở ra một chương mới trong cuộc đời bóng đá đầy thăng trầm.
Con đường lận đận và sự kiên trì với nghề
Sự nghiệp huấn luyện của ông sau đó trải qua nhiều khó khăn, được mô tả là "3 chìm, 7 nổi". Dù được mệnh danh là "chiến lược gia bóng đá" với kiến thức sâu rộng về kỹ thuật và chiến thuật, ông lại không gặp thời khi cầm quân. Ông lần lượt dẫn dắt các đội bóng lớn như CLB Quân đội, Công nghiệp Thực phẩm TP.HCM và Công an TP.HCM, nhưng kết quả thường không như ý, với những lần xuống hạng hoặc xáo trộn liên tục. Nhiều người khi đó cho rằng ông "không có số cầm quân", quá nặng về lý thuyết mà thiếu thực hành.
Tuy nhiên, với niềm đam mê và tâm huyết mãnh liệt, ông vẫn kiên trì theo đuổi con đường đã chọn. Ông bôn ba khắp các đội bóng từ hạng nhì, hạng nhất đến V-League, từ miền Trung vào An Giang. Đi đến đâu, ông cũng góp phần thổi luồng sinh khí mới vào bóng đá địa phương, giúp nhiều cầu thủ trẻ hoặc chưa nổi bật vươn lên trở thành trụ cột, thậm chí có người được gọi vào đội tuyển quốc gia.
Vai trò trong đội tuyển quốc gia và tính cách đặc biệt
Trong sự nghiệp của mình, ông từng được mời vào Ban huấn luyện đội tuyển quốc gia dự SEA Games, làm việc cùng các HLV Trần Bình Sự và Phạm Huỳnh Tam Lang. Dù ở vai trò HLV trưởng hay trợ lý, ông đều hoàn thành tốt nhiệm vụ mà không nề hà. Tính cách ôn hòa, không câu nệ, sẵn sàng dấn thân vì bóng đá là những nét đặc trưng của ông. Tuy nhiên, khi đối mặt với những điều trái với chuyên môn, ông không ngần ngại đấu tranh mạnh mẽ, luôn giữ vững lập trường: "Đừng ở lập trường có chuyên môn thì phải làm sao vững vàng về chuyên môn, không để những chuyện ngoài chuyên môn can thiệp quá sâu".
Bước ngoặt với bầu Đức và thời kỳ huy hoàng tại HAGL
Chính tính cách bộc trực, thẳng thắn đã thu hút bầu Đức, người mời ông về phố núi đầu những năm 2000 để giúp CLB Hoàng Anh Gia Lai thăng hạng và vươn lên. Ông đã góp phần quan trọng trong việc xây dựng lực lượng, phối hợp với cựu danh thủ Kiatisak để đưa đội bóng cao nguyên vào thời kỳ huy hoàng với 2 chức vô địch quốc gia, siêu cúp và đại diện Việt Nam tham dự Cúp C1 Đông Nam Á tại Indonesia.
Ông trở thành giám đốc kỹ thuật đầu tiên đúng nghĩa của một CLB tại Việt Nam, khác với vai trò của ông Calisto ở CLB Gạch Đồng Tâm Long An. Ông không can thiệp trực tiếp vào chuyên môn mà tôn trọng vai trò HLV trưởng, nhưng luôn đưa ra những tư vấn đúng đắn từ phía sau. Kiatisak, với sự kính trọng, gọi ông là "bố Vinh", một cái tên trìu mến được cả đội bóng HAGL sử dụng. Sự gắn bó này kéo dài đến mức Kiatisak vẫn thường xuyên thăm hỏi ông sau này.
Đóng góp cho đào tạo trẻ và các dự án lớn
Lùi về phía sau để hỗ trợ các HLV như Arjihan và Huỳnh Văn Ảnh, "bố Vinh Gia Lai" tiếp tục gặt hái thành công. Ông được xem như công thần của HAGL, người đứng sau tư vấn và vạch chiến lược cùng các cộng sự như Huỳnh Mau và Nguyễn Tấn Anh, góp phần hình thành Học viện HAGL Arsenal JMG nổi tiếng vào năm 2007.
Ông dành nhiều tâm huyết cho đào tạo trẻ, đi khắp cả nước để tìm kiếm nhân tài cho các lứa cầu thủ trẻ của HAGL. Những cái tên như Công Phượng, Văn Toàn, Xuân Trường, Tuấn Anh đều được ông chăm chút. HLV Graechen Guilliame, thầy của những tài năng này, từng nhận xét: "Bố Vinh luôn ân cần, sâu sát với công việc đào tạo trẻ và hết lòng với công việc, giúp chúng tôi rất nhiều về công tác chuyên môn".
Những năm tháng về hưu và di sản để lại
Năm 2009, ở tuổi gần 70, "bố Vinh Gia Lai" xin nghỉ hưu sau hơn 7 năm cống hiến cho HAGL. Bầu Đức dặn dò các cộng sự phải luôn đối xử tốt và thường xuyên thăm hỏi ông. Dù vậy, ông vẫn đau đáu với bóng đá trẻ, tiếp tục tham gia tuyển chọn cầu thủ và tư vấn cho các dự án như Học viện bóng đá Nutifood.
Ông còn tham gia Ban tổ chức giải bóng đá U.21 báo Thanh Niên, đặc biệt hỗ trợ Ninh Thuận - một vùng đất trước đó chưa có nhiều thành tích về bóng đá. Nhờ sự tư vấn của ông, đội U.21 Ninh Thuận lần đầu tiên lọt vào trận chung kết giải U.21 quốc gia năm 2012, khiến ông được mệnh danh là "ông già Ninh Thuận".
Những năm sau, ông vẫn thường xuyên xuất hiện trên các chương trình truyền hình như HTV và truyền hình Báo Thanh Niên để bình luận bóng đá. Tuy nhiên, đầu những năm 2020, ông được chẩn đoán mắc bệnh parkinson, khiến việc đi lại khó khăn và trí nhớ suy giảm. Ông qua đời vào lúc 3 giờ 30 phút sáng ngày 25.2.2026, để lại một di sản hơn 50 năm gắn bó với bóng đá Việt Nam.
Linh cửu của ông được quàng tại pháp viện Minh Đăng Quang (505 Võ Nguyên Giáp, P Bình Trưng, TP.HCM) và an táng tại Hoa viên Nghĩa Trang Sala Garden (Đồng Nai) vào ngày 27.2. "Bố Vinh Gia Lai" hay "Ông già Ninh Thuận" đã ra đi thanh thản, nhưng những đóng góp của ông cho bóng đá nước nhà, đặc biệt trong đào tạo trẻ và xây dựng HAGL, sẽ mãi mãi được khắc ghi trong lòng người hâm mộ.
