Từ năm 2026, Đông Nam Á có hai giải đấu cấp đội tuyển quốc gia là FIFA ASEAN Cup và ASEAN Cup. Dù tên gọi gần giống, hai giải có nhiều khác biệt quan trọng về chất lượng chuyên môn, lực lượng, thời gian, địa điểm và mức thưởng.
Chất lượng chuyên môn và lực lượng
FIFA ASEAN Cup do FIFA trực tiếp quản lý, mọi trận đấu được tính điểm trên bảng xếp hạng FIFA. Ngược lại, ASEAN Cup do Liên đoàn Bóng đá Đông Nam Á (AFF) tổ chức, kết quả không ảnh hưởng đến điểm số FIFA. Về lực lượng, FIFA ASEAN Cup buộc các CLB phải nhả cầu thủ lên tuyển, trong khi ASEAN Cup không có nghĩa vụ này. Điều này khiến nhiều đội tuyển thiếu vắng ngôi sao. Ví dụ, tại AFF Cup 2022, Thái Lan mất Chanathip Songkrasin, Suphanat và Supachok Mueanta; Philippines không có Neil Etheridge, Daisuke Sato. Ngay cả tuyển Việt Nam cũng từng đau đầu khi có cầu thủ ở nước ngoài. Năm 2026, HLV Anthony Hudson của Thái Lan phải gọi cả cầu thủ Thai League 3 là Chawanwit Saelao. Ngược lại, FIFA ASEAN Cup mang đến lực lượng mạnh nhất, cộng thêm phân hạng (division) nên chất lượng chuyên môn cao hơn, khó có trận đấu cách biệt như Việt Nam thắng Timor-Leste 7-0.
Thời gian, địa điểm và mức thưởng
FIFA ASEAN Cup diễn ra theo lịch FIFA Days cố định, không thay đổi, trong khi ASEAN Cup do AFF sắp xếp, thường thi đấu cuối năm (năm 2026 chuyển sang mùa hè). Địa điểm: FIFA ASEAN Cup thi đấu tập trung tại hai địa điểm (Indonesia bảng 1, Hong Kong bảng 2), còn ASEAN Cup đá luân phiên sân nhà – sân khách (trừ năm 2020 tổ chức tại Singapore do COVID-19). Về mở rộng, FIFA ASEAN Cup mời hai khách mời Nam Á là Pakistan và Ấn Độ, suýt có Trung Quốc, theo xu hướng FIFA mở rộng World Cup lên 48 đội. Mức thưởng cũng chênh lệch lớn: đội vô địch FIFA ASEAN Cup 2026 nhận 1 triệu USD (khoảng 26 tỷ đồng), gấp hơn ba lần quán quân ASEAN Cup (300.000 USD, khoảng 7,6 tỷ đồng).
Tóm lại
FIFA ASEAN Cup là giải đấu có 'trọng lượng' hơn ASEAN Cup khi các đội có lực lượng tốt nhất, được tính điểm FIFA và nhận thưởng hậu hĩnh hơn. ASEAN Cup dù quen thuộc nhưng chất lượng chuyên môn thấp hơn do thiếu ngôi sao và không thuộc hệ thống FIFA. Người hâm mộ cần phân biệt rõ để không nhầm lẫn.
