Sự khác biệt trong cách tiếp cận cầu thủ trẻ của các HLV đội tuyển Việt Nam
Lịch sử bóng đá Việt Nam gần đây cho thấy những cách tiếp cận hoàn toàn khác biệt của các huấn luyện viên trưởng đối với việc sử dụng cầu thủ trẻ. Mỗi triều đại để lại dấu ấn riêng, từ thành công vang dội đến những bài học đắt giá.
Thành công vang dội từ niềm tin vào lứa U.23 của Park Hang-seo
Còn nhớ rõ, sau khi ký hợp đồng với Liên đoàn Bóng đá Việt Nam, huấn luyện viên Park Hang-seo đã có trong tay dàn cầu thủ trẻ tài năng được đào tạo từ các lò đào tạo hàng đầu như HAGL, Hà Nội, Thể Công Viettel và PVF. Ông mở đầu chuỗi thành công ấn tượng bằng chức vô địch á quân U.23 châu Á năm 2018, một thành tích chưa từng có trong lịch sử.
Sau tấm huy chương bạc U.23 châu Á này, đội tuyển Việt Nam tham dự AFF Cup 2019 với gần như toàn bộ khung xương từ lứa cầu thủ trẻ đó. Thời điểm đó, chỉ có một số ít cầu thủ trên 23 tuổi được góp mặt trong đội hình, bao gồm thủ môn Đặng Văn Lâm, trung vệ Quế Ngọc Hải, tiền vệ Nguyễn Văn Quyết và tiền đạo Nguyễn Anh Đức. Có thể lý giải điều này vì bóng đá Việt Nam đang bước vào giai đoạn chuyển giao thế hệ quan trọng, và huấn luyện viên Park đã đặt trọn niềm tin vào những cầu thủ trẻ đã cùng ông tạo nên thành công ngay từ những ngày đầu.
Thời kỳ đầy thử thách dưới triều đại Troussier
Đến thời kỳ của huấn luyện viên Philippe Troussier, vị huấn luyện viên người Pháp lại có quyết định hoàn toàn khác. Ông quyết định sử dụng những cầu thủ trẻ thuộc lứa U.19 từng gắn bó với mình trước đó như Nguyễn Thanh Nhàn, Nguyễn Đình Bắc, Nguyễn Thái Sơn và nhiều gương mặt khác. Tuy nhiên, sự nóng vội trong cách tiếp cận của ông Troussier đã không mang lại thành công như mong đợi.
Chuỗi trận thất bại kéo dài lên đến 7 trận đã đẩy đội tuyển Việt Nam ra khỏi top 100 bảng xếp hạng châu Á. Giọt nước tràn ly khiến ông phải sớm rời đi, và nguyên nhân một phần được cho là do tính cách làm việc chưa thực sự phù hợp với môi trường bóng đá Việt Nam. Điều thú vị là không lâu sau đó, cũng với những cầu thủ trẻ này, huấn luyện viên Kim Sang-sik đã giúp U.23 Việt Nam giành huy chương đồng châu Á năm 2016, chứng tỏ tiềm năng thực sự của họ.
Triết lý ưu tiên kinh nghiệm của HLV Kim Sang-sik hiện tại
Tuy nhiên, trong danh sách tập trung đội tuyển Việt Nam chuẩn bị cho hai trận đấu quan trọng gặp Bangladesh và Malaysia vào cuối tháng 3 này, huấn luyện viên Kim Sang-sik chỉ triệu tập ba cầu thủ từng đoạt huy chương đồng U.23 châu Á, bao gồm Trần Trung Kiên, Khuất Văn Khang và Nguyễn Nhật Minh. Có lẽ, nếu không vì án treo giò và chấn thương, nhiều khả năng sẽ có thêm sự góp mặt của Nguyễn Đình Bắc và Lê Minh Hiểu Minh - những cầu thủ U.23 được đánh giá là tốt nhất của bóng đá Việt Nam hiện nay.
Con số này thực sự khá ít so với mặt bằng chung của đội tuyển. Nhìn qua danh sách được triệu tập lần này, rõ ràng huấn luyện viên Kim Sang-sik vẫn ưu tiên tiêu chí kinh nghiệm và những gương mặt quen thuộc đối với mình, dù có nhiều cầu thủ cũng chưa đạt phong độ tốt nhất trong màu áo câu lạc bộ. Việc ông Kim loại tiền đạo Nguyễn Tiến Linh một phần chỉ vì dư luận lên tiếng quá nhiều về phong độ không ổn định của cầu thủ này.
Những gương mặt được cho là "mới" dưới triều đại của ông như Đoàn Văn Hậu, Trần Đình Trọng thực chất lại là người cũ trong mắt người hâm mộ bóng đá Việt Nam, bởi họ đã thường xuyên được khoác áo đội tuyển quốc gia dưới thời huấn luyện viên Park Hang-seo.
Đội tuyển Việt Nam cần sự chuyển giao thế hệ hợp lý
Nhìn từ AFF Cup 2024 đến nay, có thể thấy huấn luyện viên Kim Sang-sik vẫn ưu tiên sử dụng lứa cầu thủ trụ cột dưới thời ông Park Hang-seo như Nguyễn Quang Hải, Nguyễn Hoàng Đức, Đỗ Duy Mạnh, Bùi Tiến Dũng làm nòng cốt, cùng với một số cầu thủ Việt kiều và nhập tịch như Nguyễn Filip, Phạm Quang Vinh, Lê Xuân Sơn và mới nhất là Nguyễn Hoàng Hên. Những cầu thủ thuộc lứa U.23 hiện tại rất khó để chen chân vào đội hình của ông Kim, và nếu có ở thời điểm này, chắc chỉ có Nguyễn Đình Bắc.
Muốn có được lực lượng kế thừa vững chắc, huấn luyện viên Kim Sang-sik cần phải cho các cầu thủ trẻ được chơi bên cạnh những trụ cột dày dạn kinh nghiệm nhiều hơn nữa. Họ cần được thử lửa ở những trận đấu lớn, được phép mắc sai lầm trong một môi trường đủ an toàn để sửa sai và điều chỉnh. Không có giai đoạn quá độ ấy, cầu thủ trẻ rất khó trưởng thành đúng nghĩa, và bóng đá Việt Nam cũng rất khó thoát khỏi vòng lặp quen thuộc của những kỳ vọng ngắn hạn.
Ngược lại, nếu được thực hiện đúng cách, sự liền mạch trong chuyển giao thế hệ này có thể tạo ra cú hích quan trọng cho đội tuyển quốc gia trong một chu kỳ mới, hướng tới mục tiêu tiến xa hơn tại vòng loại World Cup 2030. Bài toán về sự cân bằng giữa kinh nghiệm và trẻ trung vẫn đang chờ lời giải từ những nhà cầm quân.
