Carlo Ancelotti chưa bao giờ muốn được coi là một thiên tài khác thường. Ông không dùng những lời tuyên bố lớn, không biến chiến thuật thành triết lý khó hiểu, và hiếm khi tự đặt mình vào trung tâm của mọi thành công. Sự bình dị ấy chính là sức hấp dẫn của cuốn tự truyện đầu tay mang tên “Carlo Ancelotti: The Beautiful Games of an Ordinary Genius” – tác phẩm hợp tác cùng nhà báo Italy Alessandro Alciato.
Xuất bản và lời tựa từ huyền thoại
Cuốn sách lần đầu được phát hành tại Italy vào năm 2009 với tên gốc “Preferisco la coppa: vita, partite e miracoli di un normale fuoriclasse”, trước khi bản tiếng Anh ra mắt một năm sau đó. Paolo Maldini – người đồng đội và học trò cũ thân thiết của Ancelotti tại AC Milan – đã viết lời tựa cho tác phẩm. Ngay từ tiêu đề, cuốn sách đã thể hiện tinh thần xuyên suốt: câu chuyện về một nhân vật xuất chúng nhưng luôn muốn được nhìn nhận như một con người bình thường.
Từ cánh đồng quê đến đỉnh cao châu Âu
Ancelotti mở đầu hồi ký bằng ký ức tuổi thơ tại vùng Reggio Emilia, nơi gia đình ông làm nông nghiệp với cuộc sống gắn liền đồng ruộng, gia súc và những bữa ăn giản dị. Xuất thân ấy đã ảnh hưởng sâu sắc đến tính cách của nhà cầm quân người Italy. Dù sau này bước vào thế giới của những sân vận động lớn, các siêu sao và hợp đồng triệu USD, ông vẫn giữ cách nhìn nhẹ nhàng với bóng đá.
Hành trình cầu thủ của Ancelotti trải qua các CLB Parma, AS Roma và AC Milan, trước khi chuyển sang nghiệp huấn luyện. Ông từng dẫn dắt Reggiana, Parma, Juventus, Milan rồi Chelsea tính đến thời điểm cuốn sách hoàn thành. Đây là giai đoạn Ancelotti tích lũy gần như mọi trải nghiệm trong bóng đá: từ làm học trò của Arrigo Sacchi, chơi bên cạnh những tên tuổi lớn, quản lý phòng thay đồ đầy cá tính, đến sống trong những trận chung kết Champions League với cả đỉnh cao và vực sâu.
Những chiến thắng không được kể với giọng điệu khoa trương, còn thất bại không biến thành lời than vãn. Ancelotti nhìn lại tất cả với sự điềm tĩnh, đôi khi pha chút tự trào. Thất bại trước Liverpool ở chung kết Champions League 2005 là một trong những ký ức ám ảnh nhất. Milan dẫn 3-0 sau hiệp một nhưng để đối thủ gỡ hòa rồi thua trên chấm luân lưu. Thay vì tìm lý do bào chữa, Ancelotti tập trung vào cảm xúc của cầu thủ và cách đội bóng học cách sống tiếp sau cú sốc.
Hai năm sau, phục thù tại Athens
Năm 2007, Milan phục thù Liverpool tại Athens. Với Ancelotti, chiến thắng đó không chỉ có ý nghĩa danh hiệu mà còn là lời giải thoát cho tập thể từng bị đè nặng bởi ký ức Istanbul. Những trang viết về trận đấu này cho thấy tầm quan trọng của việc vượt qua bi kịch trong bóng đá.
Bóng đá trước hết là con người
Điểm đáng đọc nhất của cuốn sách không nằm ở sơ đồ chiến thuật. Ancelotti không có ý biến tác phẩm thành giáo trình huấn luyện, dù ông dành nhiều đoạn để nói về cách xây dựng đội hình và điều chỉnh hệ thống. Ông quan tâm nhiều hơn đến con người phía sau cầu thủ. Ancelotti kể về Zinedine Zidane, Kaka, Ronaldo Nazario, Paolo Maldini và nhiều ngôi sao từng cùng làm việc. Mỗi người có một tính cách, một nhu cầu và cách tiếp cận khác nhau. Công việc của HLV không chỉ là chọn 11 cầu thủ mà còn là tìm cách khiến họ tin tưởng, cảm thấy được tôn trọng và sẵn sàng chiến đấu vì tập thể.
“The Beautiful Games of an Ordinary Genius” khắc họa Ancelotti với sự điềm tĩnh, hài hước và gần gũi. Cách nhìn ấy lý giải vì sao ông thường thành công trong những phòng thay đồ chứa đầy ngôi sao. Ancelotti không áp đặt quyền lực bằng sự sợ hãi mà xây dựng mối quan hệ dựa trên sự tin cậy. Điều đó không có nghĩa ông mềm yếu: ông có nguyên tắc riêng và sẵn sàng bảo vệ quyết định, nhưng quyền lực thường thể hiện qua sự bình tĩnh hơn là đối đầu công khai.
Cuốn sách cũng dành nhiều chỗ cho những câu chuyện ngoài sân cỏ: gia đình, ẩm thực và những bữa ăn – một phần không thể thiếu trong cuộc sống của Ancelotti. Bóng đá dưới góc nhìn của ông không tách rời đời sống. Một HLV có thể chịu áp lực từ hàng vạn khán giả vào cuối tuần, nhưng vẫn cần trở về với những điều bình thường nhất. Những trang viết ấy giúp Ancelotti hiện lên gần gũi hơn hình ảnh một HLV thường đứng bên đường biên với gương mặt lạnh và lông mày nhướng lên quen thuộc.
Chân dung trước thời Real Madrid huy hoàng
“The Beautiful Games of an Ordinary Genius” ra đời năm 2010 nên chưa thể bao quát toàn bộ sự nghiệp của Ancelotti. Cuốn sách không kể về những năm tháng tại Paris Saint-Germain, Bayern Munich, Napoli, Everton hay các nhiệm kỳ ở Real Madrid. Người đọc cũng chưa thể tìm thấy trong đó những chiến tích Champions League giúp ông trở thành một trong những HLV thành công nhất lịch sử giải đấu.
Tuy nhiên, giới hạn thời gian lại tạo nên giá trị riêng. Đây là chân dung Ancelotti trước khi ông trở thành biểu tượng toàn cầu của nghề huấn luyện. Người đọc được tiếp cận nền tảng tạo nên con người ấy: tuổi thơ giản dị, sự nghiệp cầu thủ giàu trải nghiệm, những bài học tại Milan và khả năng làm việc cùng các ngôi sao.
So với “Quiet Leadership” (2016) – cuốn sách tập trung vào phương pháp quản lý và triết lý lãnh đạo – “The Beautiful Games of an Ordinary Genius” thiên về hồi ký, giàu giai thoại và cảm xúc cá nhân hơn. Đây không phải tác phẩm dành cho người tìm kiếm phân tích chiến thuật phức tạp. Giá trị của nó nằm ở cách Ancelotti nhìn bóng đá: nghiêm túc nhưng không nặng nề, cạnh tranh nhưng vẫn nhân văn. Sau tất cả những chiến thắng, thất bại và danh hiệu, hình ảnh còn đọng lại không phải một chiến lược gia muốn chứng minh mình đặc biệt, mà là một người đàn ông bình thường sở hữu tài năng đặc biệt, đi qua thế giới bóng đá với sự điềm tĩnh hiếm có.
