Căng thẳng tại Yemen leo thang nghiêm trọng sau khi phiến quân Houthi tiến hành một cuộc tấn công quy mô lớn nhằm vào lãnh thổ Ả Rập Xê Út, đồng thời đe dọa an ninh các tuyến hàng hải chiến lược trên Biển Đỏ. Vụ việc xảy ra trong bối cảnh xung đột kéo dài nhiều năm tại Yemen chưa có dấu hiệu hạ nhiệt.
Diễn biến cuộc tấn công
Theo thông tin từ lực lượng Houthi, ngày 28/7, họ đã phóng hàng loạt tên lửa đạn đạo và máy bay không người lái tự sát vào các mục tiêu quân sự và dân sự tại miền nam Ả Rập Xê Út. Phát ngôn viên quân sự của Houthi, Yahya Saree, tuyên bố cuộc tấn công nhắm vào các căn cứ không quân và cơ sở dầu mỏ của Saudi Arabia, đồng thời cảnh báo sẽ tiếp tục các chiến dịch tương tự nếu liên minh do Saudi dẫn đầu không ngừng không kích vào Yemen.
Hệ thống phòng không Saudi Arabia đã kích hoạt, đánh chặn nhiều tên lửa và máy bay không người lái. Truyền thông Saudi đưa tin các mảnh vỡ rơi xuống khu dân cư ở thủ đô Riyadh và thành phố Jeddah, nhưng chưa có thương vong ngay lập tức. Lực lượng phòng vệ dân sự Saudi đã được triển khai để kiểm tra thiệt hại.
Đe dọa tuyến hàng hải Biển Đỏ
Điểm đáng chú ý là nhóm Houthi cũng tuyên bố mở rộng tấn công nhằm vào các tàu thương mại và tàu chiến trên Biển Đỏ, tuyến đường biển huyết mạch chiếm khoảng 12% lưu lượng vận tải toàn cầu. Họ cáo buộc Saudi Arabia và các đồng minh phong tỏa cảng Hodeidah, gây khủng hoảng nhân đạo tại Yemen. Các cuộc tấn công bằng tàu không người lái và thủy lôi đã được ghi nhận trong những tuần gần đây, buộc các hãng tàu phải thay đổi lộ trình.
Theo các nhà phân tích quân sự, việc Houthi sở hữu tên lửa chống hạm và máy bay không người lái tầm xa đã làm thay đổi cục diện an ninh khu vực. Bộ Tư lệnh Trung tâm Mỹ (CENTCOM) đã bày tỏ lo ngại về nguy cơ gián đoạn chuỗi cung ứng năng lượng toàn cầu, đồng thời tăng cường hiện diện hải quân tại vùng Vịnh.
Phản ứng quốc tế
Liên Hợp Quốc và các tổ chức nhân đạo kêu gọi các bên kiềm chế, tránh leo thang xung đột. Đặc phái viên Liên Hợp Quốc về Yemen, Hans Grundberg, cảnh báo các cuộc tấn công vào cơ sở hạ tầng dầu mỏ và tàu thuyền thương mại có thể đẩy giá năng lượng lên cao, làm trầm trọng thêm cuộc khủng hoảng nhân đạo vốn đã nghiêm trọng tại Yemen. Ông kêu gọi nối lại đàm phán hòa bình.
Trong khi đó, chính quyền Saudi Arabia khẳng định quyền tự vệ và cam kết bảo vệ an ninh biên giới cũng như tuyến hàng hải. Bộ Ngoại giao Saudi đã gửi công hàm lên Hội đồng Bảo an Liên Hợp Quốc, tố cáo hành vi vi phạm luật pháp quốc tế của Houthi.
Tác động đến dân thường
Cuộc xung đột kéo dài đã khiến hàng trăm nghìn người Yemen thiệt mạng, phần lớn do đói nghèo và bệnh tật. Các cuộc không kích của liên minh Saudi và các cuộc tấn công trả đũa của Houthi càng làm tình hình thêm bi đát. Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) cảnh báo hệ thống y tế Yemen đang trên bờ vực sụp đổ, với hơn 20 triệu người cần hỗ trợ nhân đạo khẩn cấp.
Giới phân tích cho rằng, nếu Houthi tiếp tục nhắm mục tiêu vào tàu thuyền quốc tế, nguy cơ xảy ra một cuộc đối đầu trực tiếp giữa nhóm này và các cường quốc như Mỹ, Anh là rất lớn. Điều này có thể kéo theo một cuộc chiến tranh khu vực mới, vượt xa biên giới Yemen.
