Bóng đá nữ Triều Tiên: Hành trình tái xuất đầy tham vọng sau một thập kỷ vắng bóng
Vắng bóng tại các đấu trường quốc tế hơn một thập kỷ, nhưng tuyển nữ Triều Tiên vẫn đang đứng thứ 9 thế giới, gặt hái thành quả từ chiến lược đầu tư trọng điểm của chính phủ. Sự trở lại của họ tại Asian Cup nữ 2026, bắt đầu từ ngày 1/3 tại Australia, hứa hẹn một chương mới đầy kịch tính trong lịch sử bóng đá châu Á.
Khởi nguồn từ một bài phát biểu lịch sử
Năm 1986, khi đại biểu Na Uy Ellen Wille đứng trên sân khấu tại Đại hội thường niên của FIFA ở Mexico để yêu cầu thành lập World Cup dành cho nữ, bà đã nhận được sự ủng hộ từ một đồng minh khó ngờ: Triều Tiên. Lay động bởi bài phát biểu, đoàn Triều Tiên trở về Bình Nhưỡng với một kế hoạch cụ thể - sử dụng bóng đá nữ như một công cụ để tái khẳng định vị thế đang suy giảm trên trường quốc tế.
Kế hoạch này được thực hiện từ cuối thập niên 1980, với sự đầu tư mạnh mẽ vào bóng đá nữ. Chính phủ đưa bóng đá vào chương trình giảng dạy học đường, thành lập các đội nữ trong quân đội - nơi các cầu thủ được tập luyện toàn thời gian, xây dựng hệ thống tìm kiếm tài năng trẻ và kiến thiết cơ sở hạ tầng hiện đại trên khắp cả nước.
Thể thao như con đường thoát khỏi sự cô lập
Trong bối cảnh quốc gia bị cô lập về mặt chính trị, thể thao nổi lên như một trong những con đường duy nhất để Triều Tiên có thể cạnh tranh, và thậm chí là thành công trên bình diện quốc tế. Dưới thời cố lãnh tụ Kim Jong-il - người hâm mộ cuồng nhiệt bóng đá, môn thể thao này đã trở thành "nền tảng ủy nhiệm" để truyền bá các chương trình nghị sự chính trị.
Lee Jung-woo, giảng viên cao cấp về chính sách thể thao tại Đại học Edinburgh (Anh), nhận định: "Do sự cô lập về chính trị, bóng đá nữ là một trong số ít lĩnh vực mà Triều Tiên có thể phô diễn sự ưu tú trước công chúng quốc tế. Có thể hiểu được rằng, những vinh quang bóng đá mang lại cho chính phủ Triều Tiên một phương tiện tuyên truyền chính trị hiệu quả."
Thành công ban đầu và thập kỷ mất tích
Sự đầu tư sớm đã mang lại thành quả gần như tức thì. Từ giữa những năm 1990 đến thập niên 2010, Triều Tiên trở thành một trong những tuyển nữ mạnh nhất châu Á với ba chức vô địch Asian Cup (từ 2001 đến 2008). Hàng chục nghìn khán giả lấp đầy các sân vận động, và nhà nước phát hành tem, áp phích, thậm chí sản xuất phim truyền hình về các nữ tuyển thủ.
Tuy nhiên, năm 2011, đà thăng tiến bị khựng lại khi năm cầu thủ bị phát hiện dương tính với chất cấm tại World Cup nữ ở Đức. FIFA ban hành án phạt cấm thi đấu bốn năm, khiến Triều Tiên lỡ hẹn với World Cup 2015. Sau đó, họ thất bại trong việc giành vé dự Asian Cup 2018 và World Cup 2019, cùng với việc rút lui vì đại dịch Covid-19 vào năm 2022 và 2023.
Làn sóng thành công thứ hai từ đầu tư dài hạn
Dù tuyển nữ rơi vào trạng thái đình trệ, chiến lược dài hạn của Triều Tiên vẫn tiếp tục phát huy hiệu quả. Nhờ sự đầu tư bền bỉ, đặc biệt là việc thành lập Trường Bóng đá Quốc tế Bình Nhưỡng vào năm 2013, các lứa tuyển trẻ đang trải qua "làn sóng thành công thứ hai". Thế hệ tốt nghiệp đầu tiên từ ngôi trường này đang là nhà đương kim vô địch World Cup và Asian Cup ở cả cấp độ U17 và U20.
Triều Tiên hiện là tuyển nữ thành công nhất lịch sử ở các giải trẻ, với 14 danh hiệu, gồm bốn chức vô địch chỉ trong hai năm qua. Asian Cup nữ 2026 có thể còn sớm để những ngôi sao trẻ như Yu Jong-hyang, Choe Il-son, Jon Il-chong và Chae Un-gyong tỏa sáng, nhưng đây sẽ là cơ hội để kiểm chứng sự trỗi dậy của một "siêu cường" cũ trong bóng đá nữ thế giới.
