Bóng đá châu Á vẫn chưa thể vươn tầm tại World Cup 2026, ngoại trừ Nhật Bản. Đại diện Đông Á đã giành vé vào vòng knock-out sau trận hòa Thụy Điển 1-1 ở lượt cuối bảng D, kết thúc vòng bảng với 5 điểm, xếp sau Hà Lan (7 điểm). Đây là lần thứ hai liên tiếp Nhật Bản vượt qua vòng bảng, khẳng định thành công tại World Cup 2022 không phải nhất thời.
Nhật Bản là điểm sáng duy nhất
Trận hòa trước Thụy Điển giúp Nhật Bản chính thức giành vé vào vòng 32 đội. Theo Reuters, đội tuyển Nhật Bản đã giành vé với 1 trận thắng và 2 trận hòa. Tuy nhiên, nếu nhìn vào bức tranh chung, Nhật Bản vẫn là trường hợp đặc biệt.
Hàn Quốc chỉ giành được 3 điểm sau vòng bảng, đang đứng thứ 6 trên bảng xếp hạng các đội hạng ba. Son Heung-min cùng đồng đội buộc phải chờ kết quả các bảng còn lại để biết có thể giành vé vớt hay không, nguy cơ bị loại rất lớn.
Trước đó, Iraq thất bại trước Pháp và Na Uy, còn Ả Rập Xê Út rơi vào thế bất lợi trước lượt trận cuối bảng H. Nếu không tạo được bất ngờ, châu Á nhiều khả năng chỉ có rất ít đại diện ở vòng knock-out.
Iran - hy vọng cuối cùng
Niềm hy vọng còn lại của bóng đá châu Á là Iran. Sau 2 lượt trận, đại diện Tây Á hòa New Zealand 2-2 và Bỉ 0-0, có 2 điểm trước cuộc đối đầu với Ai Cập ở lượt cuối bảng G. Nếu thắng, Iran tự mở cơ hội đi tiếp. Nếu hòa, họ có 3 điểm và phải chờ bảng xếp hạng các đội hạng ba xuất sắc nhất, trong khi nhiều đối thủ cạnh tranh đã chạm mốc 4 điểm. Trận gặp Ai Cập gần như là cơ hội cuối để Iran giữ hy vọng cho châu Á.
Vì sao các đội châu Á vẫn chật vật?
So với 10 năm trước, bóng đá châu Á đã tiến bộ rõ rệt. Nhiều cầu thủ thi đấu tại các giải hàng đầu châu Âu như Son Heung-min, Lee Kang-in, Kim Min-jae, Takefusa Kubo hay Kaoru Mitoma. Chất lượng cá nhân không còn là khoảng cách quá lớn. Tuy nhiên, World Cup không phải giải đấu dành cho 11 cầu thủ xuất sắc nhất. Khi các ngôi sao bị phong tỏa hoặc xuống sức, nhiều đội châu Á thiếu phương án thay thế. Đây là điểm khác biệt lớn so với các đội hàng đầu châu Âu hay Nam Mỹ, nơi chất lượng đội hình gần như không suy giảm khi xoay tua.
Khả năng duy trì cường độ thi đấu cũng là vấn đề. Chỉ một khoảnh khắc mất tập trung cũng đủ khiến các đại diện châu Á phải trả giá, như thất bại của Hàn Quốc trước Nam Phi hay việc Iraq lép vế trước Na Uy.
Thêm suất, nhưng chưa thêm đội mạnh
Việc FIFA tăng số đội tham dự từ 32 lên 48 giúp châu Á có nhiều cơ hội góp mặt hơn. Tuy nhiên, World Cup 2026 cho thấy nhiều suất hơn không đồng nghĩa với việc có nhiều đội đủ sức tiến sâu. Đến thời điểm này, Nhật Bản là đại diện duy nhất của châu Á giành vé trực tiếp vào vòng knock-out. Hàn Quốc vẫn phải chờ, còn các đội khác chưa tạo được nhiều dấu ấn. Điểm tích cực là bóng đá châu Á không còn bị xem là 'kẻ lót đường'. Nhiều đội đã chơi sòng phẳng với các đối thủ mạnh và duy trì hy vọng đến những lượt trận cuối.
Nhưng để biến những màn trình diễn đáng khích lệ thành thành tích ổn định, các nền bóng đá châu Á vẫn cần xây dựng lực lượng đồng đều hơn, nâng cao chất lượng giải vô địch quốc gia và tích lũy thêm kinh nghiệm ở các giải đấu lớn. Nhật Bản đang chứng minh châu Á hoàn toàn có thể cạnh tranh ở World Cup. Vấn đề là đến lúc này, họ vẫn là đội tuyển duy nhất làm được điều đó một cách ổn định.
