Thất bại 0-1 trước Tây Ban Nha trong trận chung kết World Cup 2026 tại sân MetLife (Mỹ) đã buộc Argentina phải đối diện với câu hỏi mà họ trì hoãn nhiều năm: đội tuyển sẽ chơi thế nào khi Lionel Messi rời đi?
Hệ thống phụ thuộc vào Messi
Trong gần một thập niên, huấn luyện viên Lionel Scaloni xây dựng lối chơi xoay quanh Messi. Các tiền vệ hoạt động bền bỉ để bù đắp phòng ngự, những cầu thủ tấn công di chuyển mở khoảng trống, còn toàn đội chấp nhận điều chỉnh vai trò để trao cho số 10 quyền tự do tối đa. Công thức này mang về chức vô địch Copa America, World Cup 2022 và một lần nữa vào chung kết thế giới.
Tuy nhiên, khi Tây Ban Nha khóa chặt Messi, điểm tựa lớn nhất cũng trở thành giới hạn. Argentina không chỉ mất người tạo khác biệt, họ gần như mất luôn cách chơi. Theo thống kê, Argentina không tung ra nổi một cú dứt điểm trong suốt 120 phút thi đấu.
Vòng luẩn quẩn không lối thoát
Tây Ban Nha không cần cử riêng cầu thủ bám Messi. Họ kiểm soát khoảng trống xung quanh anh, duy trì cự ly chặt giữa hàng tiền vệ và phòng ngự, đồng thời giữ bóng đẩy Argentina về phần sân nhà. Messi nhiều lần lùi sâu tìm bóng, nhưng mỗi bước chân về tuyến giữa lại khiến hàng công thiếu người ở khu vực nguy hiểm. Julian Alvarez phải di chuyển rộng và tham gia pressing.
Hệ quả là Argentina rơi vào vòng luẩn quẩn: Messi lùi sâu giúp thoát pressing nhưng càng xa khung thành; khi đội trưởng không xuất hiện thường xuyên ở một phần ba cuối sân, không ai đủ khả năng tung ra đường chuyền quyết định.
Cần xây dựng Argentina mới
Bài toán không phải tìm một “Messi mới”, vì không cầu thủ nào có thể thay thế khả năng ghi bàn, kiến tạo, kiểm soát nhịp độ và đọc trận đấu của số 10 suốt hai thập niên. Thay vào đó, Argentina cần xây dựng một đội bóng tạo cơ hội bằng cấu trúc thay vì chờ cảm hứng cá nhân. Họ cần những cầu thủ chạy cánh thắng trong một đối một, hậu vệ biên tạo chiều rộng, và tuyến giữa chủ động kiểm soát trận đấu.
Alvarez và Lautaro Martinez có thể là nền tảng hàng công, nhưng cả hai quen thi đấu bên cạnh Messi. Khi số 10 rời đi, Scaloni phải xác định ai đảm nhận nhiệm vụ sáng tạo, cách kết hợp hai tiền đạo và cấu trúc cân bằng để phát huy điểm mạnh.
Cuộc chuyển giao thế hệ
Khoảng trống phía sau Messi càng đáng ngại khi bộ khung thành công nhất đang đi đến cuối chu kỳ. Nicolas Otamendi, Nicolas Tagliafico, Rodrigo De Paul và Leandro Paredes đều không còn ở độ tuổi sung sức. Đến World Cup 2030, Emiliano Martinez sẽ 37 tuổi, trong khi Lautaro Martinez, Cristian Romero, Lisandro Martinez và Alexis Mac Allister đều ngoài 30.
Tuổi tác không đồng nghĩa tất cả sẽ rời đội tuyển, nhưng Argentina có thể phải thay đổi nhiều mắt xích trong thời gian ngắn. Scaloni từng thành công khi biến đội hình không hoàn hảo thành tập thể gắn kết, với Messi là trung tâm. Khi anh ra đi, Argentina mất cả cầu thủ sáng tạo lẫn điểm tựa tinh thần khiến đồng đội sẵn sàng hy sinh.
Tương lai của Scaloni và bản sắc mới
Tương lai của Scaloni cũng trở thành câu hỏi. Ông đã gắn nhiệm kỳ với Messi, giúp đội trưởng hoàn thiện sự nghiệp quốc tế và đưa Argentina trở lại đỉnh thế giới. Sau hành trình dài, việc tìm lại năng lượng để tái thiết hoàn toàn mới không đơn giản. Liên đoàn Bóng đá Argentina có thể tiếp tục tin tưởng Scaloni hoặc chọn HLV khác để tạo bước ngoặt.
Dù quyết định thế nào, cuộc chuyển giao không thể chỉ thay vài cái tên. Argentina cần một bản sắc mới, không còn đặt số phận vào một số 10 như từ thời Diego Maradona đến Messi. Hướng đi hợp lý là tạo ra đội bóng không cần ai phải trở thành Messi.
Thất bại trước Tây Ban Nha không làm giảm giá trị thế hệ hiện tại, nhưng nó cho thấy Argentina vẫn chưa sẵn sàng cho tương lai không còn Messi.
