Các nhà địa chấn học xác nhận màn ăn mừng cuồng nhiệt của người hâm mộ Mexico sau chiến thắng 2-0 trước Ecuador tại vòng 1/16 World Cup 2026 đã tạo ra những rung chấn đáng kể, được ghi nhận bởi các thiết bị quan trắc địa chấn tại khu vực sân vận động Azteca.
Rung chấn từ bàn thắng
Trong trận đấu diễn ra ngày 1/7, hàng chục nghìn khán giả lấp kín sân vận động Azteca đã đồng loạt hò reo, nhảy lên ăn mừng sau các bàn thắng của Julián Quiñones và Raúl Jiménez. Chuyển động mạnh của đám đông đủ lớn để các trạm đo địa chấn ghi nhận tín hiệu rung động rõ ràng.
Nền tảng Cảnh báo sớm và Quản lý rủi ro toàn diện của Mexico (SASSLA) cho biết trên mạng xã hội X: "Bàn thắng của Julián Quiñones vào lưới Ecuador vừa được ghi nhận trên nhiều máy địa chấn. Chúng tôi cũng ghi nhận được tín hiệu từ bàn thắng thứ hai của Raúl Jiménez ở phút 31."
Không phải lần đầu
Đây không phải lần đầu các cổ động viên Mexico tạo ra rung chấn khi ăn mừng bóng đá. Tại World Cup 2018, sau chiến thắng 1-0 của đội Mexico trước Đức, các trạm địa chấn ở Mexico City cũng ghi nhận những rung động nhỏ do hàng chục nghìn người hâm mộ đồng loạt nhảy lên ăn mừng bàn thắng của Hirving Lozano. Các nhà khoa học khi đó kết luận đây là rung chấn do hoạt động của con người, không phải động đất tự nhiên.
Các chuyên gia nhấn mạnh: "Đây không phải là một trận động đất thực sự." Theo nền tảng giám sát địa chấn Sismo Alerta Mexicana, việc hàng chục nghìn người cùng lúc bật nhảy rồi tiếp đất đã tạo ra các sóng địa chấn bề mặt ngắn. "Khi chỉ có một người đi ngang qua máy địa chấn, thiết bị này cũng có thể phát hiện được. Nhiều người cùng nhảy đồng thời ở gần máy quan trắc khiến việc ghi nhận tín hiệu còn dễ dàng hơn", đơn vị này giải thích trên X.
Hiện tượng phổ biến
Hiện tượng "động đất" do con người gây ra đã nhiều lần được khoa học ghi nhận. Trước đây, những rung chấn này có thể xuất phát từ các hoạt động cường độ lớn như xây dựng tòa nhà chọc trời, khai thác nước ngầm hoặc nứt vỡ thủy lực (fracking). Những rung chấn tương tự cũng từng được ghi nhận tại các sự kiện thể thao hoặc buổi biểu diễn quy mô lớn, trong đó có các đêm diễn của Taylor Swift vào năm 2024.
Theo một nghiên cứu công bố năm 2024 trên tạp chí Seismological Research Letters, các sự kiện đông người có thể tạo ra tín hiệu rung động đặc trưng rất giống với địa chấn. Ví dụ, một buổi hòa nhạc của Taylor Swift năm 2023 với hơn 70.000 khán giả đã tạo ra các rung động địa chấn mạnh, được ghi nhận tại các trạm quan trắc trong phạm vi khoảng 9 km quanh sân vận động.
Các nhà khoa học viết trong nghiên cứu: "Sau khi xem xét toàn bộ bằng chứng, chúng tôi cho rằng nguồn gốc của tín hiệu chủ yếu xuất phát từ chuyển động của đám đông khi hòa theo âm nhạc."
Ý nghĩa khoa học
Đại diện của Sismo Alerta Mexicana cho biết, các hệ thống cảnh báo địa chấn sở hữu những thiết bị cực kỳ nhạy để phát hiện các trận động đất xảy ra ở phía bên kia Trái Đất. Các nhà nghiên cứu kỳ vọng việc phân tích những rung chấn nhân tạo sẽ góp phần phát triển các máy địa chấn tiên tiến hơn, có khả năng phân biệt chính xác các loại rung động khác nhau.
Ngoài ra, những dữ liệu này còn có thể hỗ trợ nghiên cứu cấu trúc lớp đất dưới bề mặt, giúp thiết kế các tòa nhà, sân vận động và khán phòng có khả năng ứng phó tốt hơn với rung động mạnh.
