Một người đàn ông lớn tuổi từng kể lại với vẻ thích thú rằng mẹ ông đã từng đung đưa ông qua ngọn lửa để hong khô quần và trị tật tè dầm. Ông nói: “Mẹ tôi là người tuyệt vời nhất, nhưng hồi đó mọi chuyện vẫn diễn ra như vậy.” Câu chuyện này phản ánh một thực tế đau lòng: sự thiếu đồng cảm với nỗi đau tuổi thơ của chính mình dẫn đến sự vô cảm trước nỗi đau của trẻ em khác.
Vì sao việc dùng đòn roi với trẻ lặp lại ở nhiều thế hệ?
Những đứa trẻ bị bạo hành lớn lên thường trở thành những bậc cha mẹ đánh đập chính con cái mình. Khi những tổn thương thời thơ ấu bị đè nén, con người ta có xu hướng lặp lại lịch sử mà không hề cảm thấy thương xót. Họ đồng nhất với phần hung hăng trong nội tâm, trở thành những “đao phủ” tận tụy trong chính gia đình mình.
Cơ chế tâm lý đằng sau sự lặp lại
Khác với người trưởng thành, bản ngã của trẻ chưa phát triển đủ để lưu giữ ký ức và cảm xúc về sự ngược đãi. Nỗi đau bị đẩy vào vô thức, cản trở khả năng đồng cảm sau này. Đứa trẻ bị hành hạ thường không có nơi nương tựa, không thể chia sẻ nỗi đau, dẫn đến sự cô lập nội tâm và phân ly cảm xúc.
Về mặt lý thuyết, một đứa trẻ có thể tìm đến một người cô tốt bụng để khóc và kể lại sự việc. Nhưng thực tế, người mẹ thường chia sẻ quan điểm với người cha bạo hành, hoặc cũng là nạn nhân, nên hiếm khi đứng về phía trẻ. Vì vậy, đứa trẻ thường chọn con đường im lặng, chịu đựng một mình.
Các nhà trị liệu tâm lý biết rằng phải mất nhiều năm, thậm chí hàng chục năm, nỗi oán hận bị dồn nén mới có thể được bộc lộ. So với người lớn trong trại tập trung, đứa trẻ bị ngược đãi còn tồi tệ hơn: nó không thể chia sẻ, không thể tìm thấy sự đồng cảm, và thậm chí còn bị thuyết phục rằng sự tàn bạo đó là vì lợi ích của nó.
Khi không có ai thấu hiểu, đứa trẻ lớn lên sẽ đè nén sự yếu đuối, bất lực của chính mình, và sau đó đàn áp những phẩm chất ấy ở người khác. Đó là lý do vì sao vòng luẩn quẩn của bạo hành cứ tiếp diễn qua nhiều thế hệ.
