Dù mới chỉ bắt đầu vào hè, nhưng nhiều vụ đuối nước thương tâm khiến trẻ em thiệt mạng đã liên tiếp được ghi nhận tại các tỉnh Phú Thọ, Đắk Lắk, Hà Tĩnh và nhiều địa phương khác. Phần lớn các vụ việc xảy ra khi trẻ em rủ nhau đi tắm sông, suối, ao, hồ mà không có sự giám sát của người lớn. Điều đáng buồn là không phải trẻ nào cũng biết bơi, thậm chí có trường hợp trẻ tử vong do cố gắng cứu bạn bị đuối nước.
Thực trạng đáng báo động
Theo thống kê của Bộ Y tế, trung bình mỗi năm cả nước ghi nhận khoảng 2.000 trẻ em tử vong do đuối nước. Đây là con số đáng lo ngại, đòi hỏi các cấp, các ngành phải triển khai quyết liệt và đồng bộ hơn các giải pháp phòng, chống. Một trong những nguyên nhân chính dẫn đến tình trạng này là tỷ lệ trẻ em biết bơi ở nước ta còn rất thấp. Ngay cả ở những địa phương có nhiều sông, suối, tỷ lệ này cũng không cao. Thống kê từ Bộ Giáo dục và Đào tạo cho thấy, tỷ lệ học sinh biết bơi chỉ khoảng 30%. Việc dạy bơi an toàn và hướng dẫn kỹ năng phòng, chống đuối nước còn gặp nhiều khó khăn. Số lượng giáo viên dạy bơi rất hạn chế, chỉ khoảng 60% giáo viên thể dục có thể dạy bơi. Nhiều trường học không có bể bơi hoặc thiếu kinh phí vận hành.
Thiếu kỹ năng sinh tồn và sơ cứu
Ông Nguyễn Trọng An, nguyên Phó Cục trưởng Bảo vệ và Chăm sóc Trẻ em, Bộ Lao động-Thương binh và Xã hội, nhận định: "Số trẻ em biết bơi ở nước ta không nhiều, lại thiếu kỹ năng an toàn dưới nước. Khác với bơi trong bể bơi, nếu không có kỹ năng sinh tồn thì chỉ một chút sơ suất cũng có thể xảy ra tai nạn. Điều quan trọng là khả năng giữ bình tĩnh và xử lý tình huống, mà với trẻ không phải em nào cũng làm được." Bên cạnh đó, kỹ năng cứu người đuối nước cũng rất quan trọng. Nhiều trường hợp vì cứu người sai cách đã vô tình khiến tình trạng nạn nhân trở nên nguy hiểm hơn. Ông Đinh Anh Tuấn, Cục trưởng Bà mẹ và Trẻ em, Bộ Y tế, nhấn mạnh: "Ngoài việc học bơi, trẻ cũng cần được rèn luyện thêm các kỹ năng sinh tồn khác khi gặp tình huống bất trắc, nhất là những kỹ năng sơ cứu người đuối nước mà ngay cả người lớn cũng có thể mắc sai lầm. Chẳng hạn, việc dốc ngược nạn nhân lên vai rồi chạy - cách làm khá phổ biến - không những không có tác dụng mà còn gây hại thêm."
Thiếu biện pháp an toàn tại các khu vực nguy hiểm
Một nguyên nhân khác là việc thiếu các biện pháp an toàn tại khu vực sông, suối, ao hồ. Nhiều nơi nguy hiểm nhưng không có biển cảnh báo hay rào chắn, gây nguy cơ đuối nước không chỉ cho trẻ em mà còn cho người dân và lực lượng cứu hộ. Ngoài ra, sự lơ là, chủ quan của cha mẹ trong việc quản lý con cái khi hè đến cũng cần được chấn chỉnh để giảm thiểu nguy cơ tai nạn.
Chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ
Trước thực trạng đó, ngày 19/5/2026, Thủ tướng Chính phủ đã ký Công điện số 40/CĐ-TTg về tăng cường công tác phòng, chống đuối nước đối với trẻ em. Thủ tướng Lê Minh Hưng yêu cầu các địa phương tiến hành rà soát, cảnh báo kịp thời các địa điểm có nguy cơ cao, đồng thời chủ động triển khai biện pháp phòng ngừa và khắc phục triệt để. Thủ tướng cũng đề nghị Ban Tuyên giáo và Dân vận Trung ương chỉ đạo tăng cường thông tin, tuyên truyền kiến thức, kỹ năng phòng, chống đuối nước và dạy bơi an toàn cho trẻ em không chỉ trong trường học mà ngay tại cộng đồng dân cư. Bộ Giáo dục và Đào tạo cần tăng cường tuyên truyền nâng cao ý thức và sự phối hợp chặt chẽ giữa nhà trường với gia đình trong việc quản lý học sinh, nhất là trong thời gian nghỉ hè. Bộ Y tế được giao nhiệm vụ đôn đốc, hướng dẫn các bộ, ngành, địa phương thực hiện nghiêm túc chương trình phòng, chống tai nạn, thương tích và đuối nước trẻ em.
Phòng tránh các tai nạn thương tích khác trong dịp hè
Ngoài đuối nước, một số tai nạn thương tích ở trẻ em cũng thường tăng cao đột biến trong dịp hè như tai nạn giao thông, ngã, chấn thương, điện giật, ngộ độc… Việc trẻ chưa đủ tuổi nhưng vẫn điều khiển phương tiện giao thông gây tai nạn cũng thường diễn ra, không chỉ ở thành thị mà cả ở nông thôn. Tùy theo mức độ nghiêm trọng, cha mẹ có thể phải chịu trách nhiệm trước pháp luật. Vì vậy, cha mẹ cần quản lý, dạy bảo và hướng dẫn con tham gia giao thông an toàn. Trẻ thường hiếu động, thích khám phá, nếu gia đình không sát sao quản lý, các tai nạn như ngã, bỏng, điện giật, ngộ độc do uống nhầm hóa chất vẫn có thể xảy ra. Để con có một mùa hè thoải mái và an toàn, cha mẹ nên dành thời gian quan tâm, chăm sóc, tạo điều kiện cho con tham gia các hoạt động thể dục thể thao, rèn luyện sức khỏe và những trò chơi giải trí lành mạnh. Đồng thời, cũng cần hướng dẫn con các kỹ năng sinh tồn, ứng phó với những tình huống bất trắc.
