Đuối nước là một trong những nguyên nhân hàng đầu gây tử vong ở trẻ em tại Việt Nam, đặc biệt trong mùa hè. Theo thống kê của Bộ Lao động – Thương binh và Xã hội, mỗi năm có khoảng 2.000 trẻ em tử vong do đuối nước, con số này cao nhất khu vực Đông Nam Á. Để bảo vệ trẻ, cha mẹ cần nắm vững những nguyên tắc an toàn dưới nước và các biện pháp phòng tránh.
Nguyên nhân và rủi ro đuối nước ở trẻ
Trẻ em thường hiếu động, tò mò nhưng chưa có kỹ năng bơi lội hoặc nhận thức về nguy hiểm. Các tai nạn thường xảy ra tại ao, hồ, sông, suối, bể bơi hoặc ngay cả trong xô, chậu nước tại nhà. Theo bác sĩ Nguyễn Trọng An, nguyên Phó Cục trưởng Cục Bảo vệ, Chăm sóc Trẻ em, đuối nước xảy ra nhanh chóng, chỉ trong vài phút, và thường không có tiếng động lớn để người lớn phát hiện.
Nhiều vụ việc thương tâm xảy ra khi trẻ chơi gần khu vực nước mà không có sự giám sát của người lớn. Theo khảo sát của UNICEF, hơn 50% số vụ đuối nước trẻ em tại Việt Nam xảy ra khi trẻ ở nhà một mình hoặc không có người trông coi.
Những biện pháp phòng tránh hiệu quả
Cha mẹ cần thực hiện các biện pháp sau để giảm thiểu nguy cơ đuối nước cho trẻ:
- Giám sát liên tục: Luôn để mắt đến trẻ khi trẻ ở gần nước, kể cả khi trẻ đã biết bơi. Không để trẻ chơi gần ao, hồ, bể bơi mà không có người lớn.
- Dạy trẻ kỹ năng bơi lội: Cho trẻ tham gia các lớp học bơi từ sớm, ít nhất từ 4-5 tuổi. Kỹ năng bơi giúp trẻ tự bảo vệ mình khi không may rơi xuống nước.
- Rào chắn an toàn: Lắp đặt hàng rào, cổng chắn quanh bể bơi, ao hồ trong khuôn viên nhà. Đậy kín các xô, chậu, bể chứa nước sau khi sử dụng.
- Mặc áo phao: Khi trẻ tham gia các hoạt động trên sông, hồ hoặc đi thuyền, hãy cho trẻ mặc áo phao phù hợp với kích cỡ.
- Giáo dục về an toàn nước: Dạy trẻ không tự ý xuống nước, không chơi gần khu vực nguy hiểm, và cách kêu cứu khi gặp nạn.
Xử lý khi trẻ bị đuối nước
Nếu phát hiện trẻ bị đuối nước, cần nhanh chóng đưa trẻ lên bờ và tiến hành sơ cứu. Theo hướng dẫn của Bộ Y tế, các bước sơ cứu bao gồm:
- Đặt trẻ nằm nghiêng, kiểm tra đường thở, loại bỏ dị vật nếu có.
- Nếu trẻ không thở, tiến hành hô hấp nhân tạo (thổi ngạt) kết hợp ép tim ngoài lồng ngực.
- Gọi cấp cứu 115 ngay lập tức và đưa trẻ đến cơ sở y tế gần nhất.
Bác sĩ Nguyễn Trọng An nhấn mạnh: “Thời gian vàng để cấp cứu người đuối nước chỉ khoảng 4-5 phút. Nếu được sơ cứu đúng cách, khả năng sống sót sẽ cao hơn nhiều.”
Vai trò của cộng đồng và nhà trường
Phòng chống đuối nước không chỉ là trách nhiệm của cha mẹ mà còn cần sự chung tay của cộng đồng. Các trường học nên tổ chức các buổi tập huấn kỹ năng bơi và an toàn dưới nước cho học sinh. Chính quyền địa phương cần rà soát, cảnh báo các khu vực nước nguy hiểm, lắp đặt biển báo và phao cứu sinh.
Theo Cục Trẻ em (Bộ Lao động – Thương binh và Xã hội), mục tiêu giảm 20% số vụ đuối nước trẻ em vào năm 2025 đang được triển khai thông qua các chương trình dạy bơi miễn phí và truyền thông nâng cao nhận thức.
