Bộ Tài chính đề xuất hai phương án giảm trừ thuế cho chi y tế và giáo dục
Chiều ngày 9/4, tại cuộc họp báo thường kỳ quý I năm 2026, Bộ Tài chính đã công bố thông tin chi tiết về quy định khoản giảm trừ gia cảnh cho các chi phí y tế và giáo dục. Đề xuất này nằm trong Dự thảo Nghị định hướng dẫn một số điều của Luật Thuế thu nhập cá nhân, với kế hoạch áp dụng ngay từ kỳ tính thuế năm 2026.
Hai phương án giảm trừ cụ thể
Theo dự thảo, cơ quan soạn thảo đưa ra hai phương án với mức giảm trừ khác nhau. Phương án 1 cho phép người nộp thuế được trừ tối đa 20 triệu đồng mỗi năm cho chi phí y tế và 21 triệu đồng mỗi năm cho giáo dục đào tạo, tổng cộng lên đến 41 triệu đồng hàng năm. Trong khi đó, Phương án 2 nâng cao hơn với mức tối đa 23 triệu đồng cho y tế và 24 triệu đồng cho giáo dục đào tạo, tổng cộng đạt 47 triệu đồng mỗi năm.
Các khoản chi này phải phát sinh trong nước, có hóa đơn chứng từ hợp lệ và không được thanh toán từ các nguồn khác như bảo hiểm, ngân sách nhà nước hoặc hỗ trợ từ tổ chức, cá nhân. Cụ thể, chi phí giáo dục bao gồm tiền học phí từ mầm non đến đại học và các kỹ năng chuyên môn tại cơ sở giáo dục. Đối với chi phí y tế, ngoài hóa đơn, người nộp thuế cần cung cấp bảng kê chi tiết khám chữa bệnh từ cơ sở y tế.
Cơ sở tính toán và tác động đến người nộp thuế
Ông Lưu Đức Huy, Phó Cục trưởng Cục Quản lý, giám sát chính sách thuế, phí và lệ phí thuộc Bộ Tài chính, nhấn mạnh rằng mức giảm trừ được xây dựng dựa trên số liệu điều tra mức sống dân cư. Năm 2024, chi tiêu bình quân cho y tế là 3,5 triệu đồng mỗi người mỗi năm, trong khi giáo dục đào tạo khoảng 9,6 triệu đồng. Với tỉ lệ người nộp thuế so với người phụ thuộc là 0,8, tổng chi tiêu bình quân của một người nộp thuế và một người phụ thuộc năm 2024 là 20,4 triệu đồng cho y tế và 19,2 triệu đồng cho giáo dục.
Dựa trên tốc độ tăng chi tiêu từ 2016 đến 2024, ước tính đến năm 2026, con số này sẽ là khoảng 20 triệu đồng cho y tế và 21 triệu đồng cho giáo dục. Theo tính toán của Bộ Tài chính, nếu áp dụng Phương án 2, một cá nhân có một người phụ thuộc có thể được giảm trừ lên đến 307 triệu đồng mỗi năm, chưa bao gồm các khoản bảo hiểm và đóng góp từ thiện.
Ông Huy giải thích: "Với mức thu nhập khoảng 28 triệu đồng mỗi tháng, sau khi trừ các khoản giảm trừ, người nộp thuế có thể chưa phải nộp thuế thu nhập cá nhân. Chỉ khi thu nhập từ 28,6 triệu đồng mỗi tháng trở lên mới bắt đầu phát sinh thuế với mức thuế suất 5%." Ông cũng cho biết Phương án 1 gần với mức trung bình năm 2024, với giảm trừ y tế gấp 2 lần và giáo dục gấp 2,2 lần chi tiêu bình quân năm đó.
Yêu cầu hóa đơn và trách nhiệm của cơ sở y tế, giáo dục
Liên quan đến điều kiện cung cấp hóa đơn chứng từ, một số ý kiến lo ngại quy định này có thể gây khó khăn cho người dân, đặc biệt khi một số cơ sở giáo dục không bắt buộc sử dụng hóa đơn điện tử. Tuy nhiên, ông Huy nhấn mạnh rằng việc sử dụng hóa đơn sẽ tuân theo pháp luật quản lý thuế, theo đó các hộ kinh doanh có doanh thu từ 1 tỷ đồng trở lên phải xuất hóa đơn.
Ông khẳng định: "Các lĩnh vực y tế và giáo dục là kinh doanh có điều kiện, bắt buộc phải sử dụng sổ sách kế toán và hóa đơn đầy đủ. Trách nhiệm xuất hóa đơn thuộc về cơ sở y tế và giáo dục, và điều này hoàn toàn khả thi. Không có lý do gì người dân đóng tiền học hoặc y tế mà không nhận được hóa đơn để làm quyết toán thuế. Nếu vi phạm, cả hai bên đều có thể bị xử phạt."
Dự thảo này hiện đang trong giai đoạn lấy ý kiến và dự kiến sẽ được thông qua để áp dụng từ năm 2026, nhằm hỗ trợ người dân giảm bớt gánh nặng thuế và khuyến khích đầu tư vào y tế, giáo dục.
