Bộ Tài chính đề xuất hai phương án giảm trừ thuế cho chi phí y tế và giáo dục
Trong dự thảo Nghị định quy định chi tiết một số điều của Luật Thuế thu nhập cá nhân, Bộ Tài chính đã đưa ra hai phương án giảm trừ chi phí y tế, giáo dục - đào tạo vào thu nhập chịu thuế trước khi tính thuế. Đây là một trong những nội dung quan trọng đang được lấy ý kiến rộng rãi từ các bên liên quan.
Chi tiết hai phương án giảm trừ
Theo phương án thứ nhất, người nộp thuế là cá nhân cư trú sẽ được giảm trừ vào thu nhập chịu thuế đối với các khoản chi cho y tế và giáo dục của bản thân và người phụ thuộc. Cụ thể, mức giảm trừ tối đa cho chi phí khám bệnh, chữa bệnh tại các cơ sở y tế trong nước là 20 triệu đồng/năm, trong khi chi phí cho giáo dục - đào tạo tại các cơ sở trong nước được giảm trừ tối đa 21 triệu đồng/năm.
Phương án thứ hai đề xuất mức trần cao hơn, với chi phí y tế được giảm trừ tối đa 23 triệu đồng/năm và chi phí giáo dục - đào tạo là 24 triệu đồng/năm. Sự khác biệt giữa hai phương án này đang tạo ra nhiều tranh luận về tính phù hợp với thực tế đời sống.
Phản ứng từ dư luận và giải thích của Bộ Tài chính
Nhiều ý kiến cho rằng các mức giảm trừ mà Bộ Tài chính đề xuất vẫn còn quá thấp so với chi phí thực tế mà người dân phải chi trả cho y tế và giáo dục hiện nay. Tuy nhiên, tại buổi họp báo thường kỳ quý 1 của Bộ Tài chính diễn ra vào chiều ngày 9/4, ông Lưu Đức Huy, Phó cục trưởng Cục Quản lý, giám sát chính sách thuế, phí và lệ phí, đã có những giải thích chi tiết.
Ông Huy cho biết dự kiến nghị định này sẽ có hiệu lực từ ngày 1/7. Cơ sở tính toán cho các mức giảm trừ được xây dựng dựa trên số liệu thống kê năm 2024. Theo đó, chi tiêu y tế bình quân khoảng 3,5 triệu đồng/người/năm đối với khám chữa bệnh ngoại trú và từ 10-12 triệu đồng/người/năm đối với điều trị nội trú. Chi tiêu cho giáo dục và đào tạo bình quân khoảng 9,6 triệu đồng/người/năm.
Với tỷ lệ người phụ thuộc bình quân khoảng 0,8 người/người nộp thuế, cơ quan soạn thảo ước tính tổng chi phí liên quan đến y tế và giáo dục cho cả người nộp thuế và người phụ thuộc là khoảng 20,4 triệu đồng/năm đối với y tế và 19,2 triệu đồng/năm đối với giáo dục. Mức giảm trừ trong phương án 1 tương đương khoảng gấp 2 lần chi tiêu y tế nội trú và khoảng 2,2 lần chi tiêu giáo dục bình quân năm 2024.
Ý nghĩa của việc bổ sung giảm trừ
Theo ông Huy, mức giảm trừ cho bản thân người nộp thuế hiện là 15,5 triệu đồng/tháng và mỗi người phụ thuộc là 6,2 triệu đồng/tháng đã bao gồm một phần chi phí sinh hoạt cơ bản, trong đó có chi cho y tế và giáo dục. Việc bổ sung khoản giảm trừ riêng lần này được xem là sự hỗ trợ thêm cho người nộp thuế.
Ông Huy cũng tiết lộ: "Nếu áp dụng phương án 2, dự kiến số giảm thu ngân sách khoảng gần 7.700 tỉ đồng. Theo tính toán, một cá nhân có thu nhập khoảng 28 triệu đồng/tháng và có một người phụ thuộc chưa phải nộp thuế thu nhập cá nhân; thu nhập từ khoảng 28,63 triệu đồng/tháng trở lên mới phát sinh nghĩa vụ thuế và phần thu nhập tăng thêm chỉ chịu thuế suất 5%".
Yêu cầu về hóa đơn, chứng từ
Theo dự thảo nghị định, để được giảm trừ các khoản chi phí giáo dục - y tế như đề xuất, người nộp thuế phải có đầy đủ hóa đơn, chứng từ theo quy định của pháp luật. Đối với chi phí y tế, cần có thêm bảng kê chi phí khám chữa bệnh theo quy định của Bộ trưởng Bộ Y tế.
Các chứng từ phải thể hiện thông tin của người nộp thuế hoặc người phụ thuộc và không được chi trả từ các nguồn khác như tài trợ, hỗ trợ, ngân sách nhà nước, quỹ bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế, hoặc các hình thức bảo hiểm chi trả khác.
Trả lời câu hỏi về tính khả thi của chính sách, ông Huy khẳng định việc thực hiện sẽ tuân thủ pháp luật về quản lý thuế. Theo quy định hiện hành, các khoản chi muốn được giảm trừ phải có đầy đủ hóa đơn, chứng từ hợp pháp.
Ông Huy nhấn mạnh: "Hiện nay, với việc áp dụng hóa đơn điện tử, các cơ sở kinh doanh có doanh thu năm từ 1 tỉ đồng trở lên bắt buộc phải xuất hóa đơn. Y tế và giáo dục là lĩnh vực ngành nghề kinh doanh có điều kiện, yêu cầu về hóa đơn, chứng từ càng phải được thực hiện nghiêm. Không có lý do gì người dân đã chi trả chi phí hợp pháp lại không được cấp hóa đơn để làm căn cứ giảm trừ thuế".
Quá trình hoàn thiện dự thảo
Các phương án đang được lấy ý kiến và hoàn thiện. Bộ Tài chính sẽ tổng hợp, tiếp thu ý kiến để chỉnh lý dự thảo, đảm bảo khi ban hành, chính sách vừa hỗ trợ người dân, vừa khả thi trong thực hiện. Ông Huy cho biết thêm: "Các phương án đang được lấy ý kiến và hoàn thiện. Bộ Tài chính sẽ tổng hợp, tiếp thu để chỉnh lý dự thảo, bảo đảm khi ban hành, chính sách vừa hỗ trợ người dân, vừa khả thi trong thực hiện".
Việc bổ sung khoản giảm trừ này được kỳ vọng sẽ giúp giảm bớt gánh nặng thuế cho người dân, đặc biệt là những gia đình có chi phí y tế và giáo dục cao. Tuy nhiên, vẫn cần có sự cân nhắc kỹ lưỡng để đảm bảo tính công bằng và hiệu quả của chính sách thuế.
