Hà Nội tiên phong trong chuyển đổi từ thuế khoán sang kê khai
Tại chương trình “Từ thuế khoán sang kê khai – Hà Nội tiên phong đồng hành cùng hộ kinh doanh” do Cơ quan Báo và Phát thanh, Truyền hình Hà Nội tổ chức, bà Nguyễn Thị Cúc – Nguyên Phó Tổng cục trưởng Tổng cục Thuế, Chủ tịch Hội Tư vấn Thuế Việt Nam đã chia sẻ những đánh giá chi tiết về quá trình chuyển đổi này. Bà nhấn mạnh rằng Hà Nội đang triển khai với cường độ cao và sự vào cuộc rất sát sao của các cơ quan thuế, tạo nên một bước ngoặt quan trọng trong quản lý thuế.
Quyết liệt trong giai đoạn chuyển đổi cao điểm
Theo bà Cúc, thời điểm hiện tại là giai đoạn chuẩn bị cho kỳ khai thuế đầu tiên của các hộ cá nhân kinh doanh vào tháng 4, với chỉ khoảng 15 ngày chuyển đổi quyết liệt. Bà mô tả: “Hàng ngày, các hộ cá nhân kinh doanh vừa bán hàng tại cơ sở, lại tranh thủ đến các cơ quan thuế cơ sở cũng như thuế thành phố để được hỏi và hướng dẫn cặn kẽ”. Điều này cho thấy sự nỗ lực không ngừng từ cả hai phía để đảm bảo quá trình diễn ra suôn sẻ.
Khó khăn ban đầu và giải pháp tháo gỡ
Trong quá trình chuyển đổi, những vướng mắc ban đầu như sử dụng hóa đơn điện tử hay lựa chọn phần mềm phù hợp đã dần được tháo gỡ. Bà Cúc cho biết: “Những khó khăn cơ bản về thực hiện hóa đơn điện tử hoặc lựa chọn phần mềm nào thì đã từng bước được khắc phục”. Đặc biệt, bà đánh giá cao việc Hà Nội khuyến khích các hộ cá nhân tự kê khai doanh thu, với số doanh thu kê khai lớn hơn rất nhiều so với doanh thu khoán trước đây, phản ánh sự chuyển đổi trên cơ sở phân tích và nâng cao ý thức tuân thủ pháp luật.
Tâm lý lo lắng và những thách thức mới
Tuy nhiên, việc thay đổi phương thức quản lý thuế cũng khiến nhiều hộ kinh doanh không tránh khỏi tâm lý lo lắng, đặc biệt là về thủ tục và chi phí tuân thủ. Bà Cúc phân tích: “Đúng là đang từ cơ chế người ta không cần quan tâm đến sổ sách kế toán, chỉ cần ghi chép đơn giản. Nhưng bây giờ chuyển sang phân loại doanh thu. Nếu doanh thu từ 3 tỷ đồng trở lên thì không còn nộp thuế theo tỷ lệ trên doanh thu nữa, mà phải lấy doanh thu trừ đi chi phí được trừ”. Sự thay đổi này khiến nhiều hộ “bỡ ngỡ” với các khái niệm mới, như việc xác định chi phí hợp lệ, ví dụ mua hàng không có hóa đơn chứng từ hoặc doanh thu dưới 500 triệu đồng.
Công cụ hỗ trợ và hệ sinh thái mở rộng
Để giải quyết những lo ngại này, cơ quan thuế đã ban hành sổ tay hướng dẫn cho hộ cá nhân kinh doanh, giúp đơn giản hóa chế độ kế toán từ bảy sổ xuống còn bốn sổ. Bà Cúc nhấn mạnh: “Kể cả những người trước đây chỉ ghi sổ chợ, khi dùng sổ tay này cũng thấy thuận lợi hơn rất nhiều”. Bên cạnh đó, hệ sinh thái hỗ trợ được mở rộng với sự tham gia của nhiều bên, bao gồm các công ty phần mềm, đại lý thuế, và tổ chức tín dụng, cùng chính sách miễn, giảm phí trong thời gian đầu để khuyến khích người dân tham gia.
Bước chuyển trong quản lý và vai trò của công nghệ
Việc chuyển từ thuế khoán sang kê khai không chỉ là thay đổi cách tính thuế, mà còn là bước chuyển trong cách quản lý của hộ kinh doanh. Khi doanh thu, chi phí được ghi nhận đầy đủ và minh bạch hơn, hộ kinh doanh chuyển từ cách làm thủ công sang quản trị có hệ thống, dựa trên dữ liệu. Trong quá trình đó, công nghệ – từ hóa đơn điện tử, phần mềm bán hàng đến thanh toán số – đang dần trở thành công cụ hỗ trợ quan trọng, giúp hộ kinh doanh thích nghi với “guồng” vận hành mới một cách hiệu quả và bền vững.
