Dự thảo thuế TNCN: Chuyển nhượng cổ phần chưa niêm yết chịu thuế 20%
Trong dự thảo Nghị định quy định chi tiết một số điều của Luật Thuế thu nhập cá nhân, Bộ Tài chính đã đưa ra đề xuất quan trọng về việc tính thuế đối với thu nhập từ chuyển nhượng vốn và chuyển nhượng chứng khoán. Đáng chú ý, chuyển nhượng cổ phần của các công ty chưa niêm yết hoặc chưa đăng ký giao dịch sẽ phải chịu mức thuế suất 20%, nhằm thúc đẩy sự minh bạch và bảo vệ quyền lợi của nhà đầu tư.
Phương pháp tính thuế cho chuyển nhượng vốn
Theo Luật Thuế thu nhập cá nhân số 109/2025/QH15, thu nhập từ chuyển nhượng vốn bao gồm ba loại chính: chuyển nhượng phần vốn trong tổ chức kinh tế, chuyển nhượng chứng khoán và chuyển nhượng vốn dưới các hình thức khác. Đối với chuyển nhượng phần vốn góp và các hình thức tương tự, Bộ Tài chính đề xuất giữ nguyên phương pháp tính thuế hiện hành, áp dụng thuế suất 20% trên thu nhập tính thuế theo từng lần chuyển nhượng.
Thu nhập tính thuế được xác định bằng giá bán trừ đi giá mua và các chi phí liên quan. Trong trường hợp không xác định được giá mua và chi phí, thuế sẽ được tính theo tỷ lệ 2% trên giá chuyển nhượng, áp dụng thống nhất cho cả cá nhân cư trú và không cư trú.
Bổ sung quy định cho cổ phần chưa niêm yết
Dự thảo cũng bổ sung thu nhập từ chuyển nhượng cổ phần của công ty không phải công ty đại chúng, tổ chức chưa niêm yết hoặc chưa đăng ký giao dịch vào nhóm thu nhập từ chuyển nhượng vốn. Với nhóm này, phương pháp tính thuế cũng áp dụng mức 20% trên phần chênh lệch giữa giá bán và giá mua. Nếu không xác định được giá mua và các chi phí liên quan, thuế sẽ được tính bằng giá bán nhân với thuế suất 2%, áp dụng đồng nhất cho cả cá nhân cư trú và không cư trú.
Tách bạch với chuyển nhượng chứng khoán niêm yết
Đối với thu nhập từ chuyển nhượng chứng khoán, dự thảo duy trì mức thuế 0,1% trên giá chuyển nhượng chứng khoán từng lần như quy định hiện hành. Phạm vi áp dụng bao gồm cổ phiếu, quyền mua cổ phiếu của công ty đại chúng, tổ chức niêm yết, đăng ký giao dịch, cùng với trái phiếu, tín phiếu, chứng chỉ quỹ và các loại chứng khoán khác theo quy định.
Bộ Tài chính cho rằng việc duy trì mức thuế 0,1% là phù hợp do giao dịch chứng khoán niêm yết có tính minh bạch cao, diễn ra thường xuyên và giá chuyển nhượng được xác định rõ ràng. Quy định này nhằm thúc đẩy doanh nghiệp niêm yết, đăng ký giao dịch chính thức trên Sở Giao dịch chứng khoán, đảm bảo tiêu chuẩn về sự minh bạch, công khai, đồng thời giúp nhà đầu tư được giám sát và kiểm soát chất lượng chứng khoán đầu tư, bảo vệ quyền lợi của họ.
Quy định về kê khai và nộp thuế
Về kê khai và nộp thuế, dự thảo Nghị định đề xuất rằng cá nhân có thu nhập từ chuyển nhượng vốn phải thực hiện kê khai và nộp thuế theo quy định. Đối với chuyển nhượng chứng khoán, các tổ chức trả thu nhập phải thực hiện khấu trừ thuế, khai và nộp số thuế đã khấu trừ theo thuế suất 0,1% trên giá chuyển nhượng. Dự thảo cũng quy định cụ thể việc khấu trừ thuế, khai thuế thay và nộp thuế thay trong một số trường hợp cụ thể, cơ bản kế thừa các quy định hiện hành.
Những đề xuất này được xây dựng nhằm thống nhất với quy định của pháp luật về thuế thu nhập doanh nghiệp, như Nghị định số 320/2025/NĐ-CP ngày 15/12/2025 của Chính phủ, góp phần tạo ra một môi trường đầu tư an toàn và minh bạch hơn cho thị trường tài chính Việt Nam.
