Tổng thống Zelensky đề xuất ngừng bắn song phương về năng lượng
Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky vừa tái khẳng định đề nghị ngừng bắn song phương đối với các mục tiêu năng lượng, thông báo rằng Ukraine đã chuyển đề xuất này cho Nga thông qua các nhà trung gian từ Mỹ. Trong bài phát biểu hàng đêm trước toàn quốc vào ngày 6/4, ông Zelensky nhấn mạnh: "Nếu Nga sẵn sàng ngừng tấn công vào lĩnh vực năng lượng của chúng tôi, chúng tôi sẽ sẵn sàng đáp trả tương xứng". Ông cũng cho biết thêm rằng đề xuất này đã được thông báo cho phía Nga.
Bối cảnh leo thang xung đột năng lượng
Đề xuất ngừng bắn được đưa ra sau khi máy bay không người lái (UAV/drone) gây ra hỏa hoạn tại cảng dầu Sheskharis của Nga ở Novorossiysk trên Biển Đen. Sự kiện này đánh dấu một trong những cuộc tấn công đáng kể nhất của Ukraine vào cơ sở hạ tầng năng lượng của Nga trong cuộc xung đột kéo dài hơn 4 năm. Theo Bộ Quốc phòng Nga, Ukraine đã nhắm mục tiêu vào các cơ sở tại khu phức hợp trung chuyển hàng hải ở Novorossiysk, làm hư hại một cảng dầu của Liên doanh Đường ống Caspian (CPC) và gây ra hỏa hoạn ở 4 bể chứa sản phẩm dầu mỏ.
Nga cáo buộc các cuộc tấn công này nhằm gây bất ổn thị trường hydrocarbon toàn cầu và cắt đứt nguồn cung dầu cho người tiêu dùng châu Âu. Bộ Quốc phòng Nga tuyên bố: "Kiev đã cố tình tấn công các cơ sở của công ty vận tải dầu quốc tế CPC nhằm gây thiệt hại kinh tế tối đa cho các cổ đông lớn nhất của họ – các công ty năng lượng từ Mỹ và Kazakhstan". Đường ống CPC xuất khẩu dầu từ Kazakhstan, với các cổ đông bao gồm các gã khổng lồ năng lượng của Mỹ là Chevron và ExxonMobil.
Phản ứng và tác động từ các bên
Công ty CPC, đơn vị vận chuyển phần lớn lượng dầu xuất khẩu của Kazakhstan ra thị trường quốc tế – khoảng 80%, cho biết khối lượng xuất khẩu không bị ảnh hưởng. Tuy nhiên, theo ước tính của ngành, nhà ga này xử lý khoảng 1,5% nguồn cung dầu toàn cầu, cho thấy tiềm năng gây xáo trộn lớn nếu các cuộc tấn công tiếp tục.
Ukraine đã tăng cường đáng kể các cuộc tấn công bằng drone vào các cơ sở năng lượng của Nga, nhắm mục tiêu vào các cảng và bến cảng dọc Biển Đen và Biển Baltic. Mục đích của những cuộc tấn công này là làm giảm doanh thu dầu mỏ của Moscow – một nguồn thu quan trọng cho "hòm chiến tranh" của Điện Kremlin.
Diễn biến xung đột gần đây
Các cuộc tấn công này diễn ra trong bối cảnh một loạt các cuộc tấn công của Nga vào các thành phố của Ukraine. Ví dụ, trong đêm qua, Nga đã phát động một cuộc tấn công bằng UAV vào thành phố cảng Odessa ở miền Nam Ukraine, khiến 3 người thiệt mạng và 16 người bị thương, theo các quan chức Ukraine. Chính quyền Nga cũng báo cáo ít nhất 8 người bị thương ở Novorossiysk do các cuộc tấn công bằng drone của Ukraine, mặc dù Nga không xác nhận liệu cảng Novorossiysk có bị tấn công hay không.
Tuần trước, ông Zelensky đã đề nghị một lệnh ngừng bắn trong dịp Lễ Phục Sinh, ngày mà những người theo Chính thống giáo kỷ niệm vào Chủ nhật (ngày 13/4) ở Nga và Ukraine. Tuy nhiên, đề xuất này dường như chưa được đáp ứng, với các cuộc tấn công đêm qua cho thấy sự leo thang xung đột giữa Ukraine và Nga. Cả hai bên ngày càng nhắm mục tiêu vào cơ sở hạ tầng năng lượng như một đòn bẩy chiến lược và kinh tế trong cuộc chiến kéo dài.
Nhìn chung, tình hình cho thấy một vòng xoáy leo thang, với đề xuất ngừng bắn của Zelensky có thể là một nỗ lực nhằm giảm căng thẳng, nhưng hiệu quả vẫn còn phụ thuộc vào phản ứng từ phía Nga và các diễn biến tiếp theo trên chiến trường.
