Xung đột Israel - Iran leo thang, tác động nặng nề đến kinh tế và chuỗi cung ứng toàn cầu
Theo báo cáo mới nhất, xung đột giữa Israel với Iran và các lực lượng liên quan đang khiến tình hình an ninh khu vực Trung Đông leo thang một cách đáng báo động. Israel đã buộc phải ban bố tình trạng khẩn cấp quốc gia, đóng cửa không phận trong giai đoạn đầu, hủy bỏ nhiều chuyến bay quốc tế và hạn chế các hoạt động kinh tế - xã hội không thiết yếu. Đây là một động thái nhằm ứng phó với những diễn biến phức tạp và nguy cơ an ninh gia tăng.
Tác động sâu sắc đến chuỗi cung ứng và giá năng lượng
Căng thẳng tại Trung Đông không chỉ gây ảnh hưởng trực tiếp đến Israel mà còn tác động đáng kể tới chuỗi cung ứng toàn cầu. Việc vận tải qua eo biển Hormuz - tuyến đường vận chuyển khoảng 20-30% lượng dầu khí thế giới - đang gặp phải nhiều khó khăn, dẫn đến giá năng lượng biến động mạnh trên thị trường quốc tế. Đồng thời, các vụ tấn công nhằm vào tàu thuyền trên tuyến Biển Đỏ và vịnh Aden đã buộc nhiều hãng vận tải phải thay đổi hành trình, đi vòng qua mũi Hảo Vọng ở phía nam châu Phi.
Theo ước tính, việc đổi tuyến này khiến chi phí vận tải biển tăng đáng kể, khoảng 850 USD đối với container 20 feet và khoảng 1.600 USD đối với container 40 feet. Chưa kể đến chi phí bảo hiểm gia tăng và thời gian vận chuyển bị kéo dài. Những yếu tố này đang làm gia tăng chi phí sản xuất, logistics và sinh hoạt tại nhiều quốc gia trên toàn cầu, gây áp lực lên nền kinh tế thế giới.
Thiệt hại kinh tế nặng nề cho Israel và dự báo ảm đạm
Bộ Tài chính Israel ước tính, xung đột hiện nay gây thiệt hại khoảng 3 tỷ USD mỗi tuần cho nền kinh tế nước này. Giá nhiên liệu tại Israel đã tăng hơn 2% từ đầu tháng 3/2026 và có thể tiếp tục tăng trong thời gian tới. Dự báo tăng trưởng kinh tế quý I/2026 của Israel chỉ đạt khoảng 1%, giảm mạnh so với mức dự báo trước chiến sự là 5%. Điều này phản ánh mức độ nghiêm trọng của cuộc khủng hoảng đối với nền kinh tế địa phương.
Mặc dù vậy, các hoạt động thương mại của Israel vẫn được duy trì trong điều kiện có một số hạn chế. Các cảng biển lớn của nước này như cảng Haifa và cảng Ashdod vẫn tiếp tục tiếp nhận và xử lý hàng hóa; trong khi cảng Eilat hoạt động với lịch trình hạn chế. Các cơ quan hải quan và quản lý cảng vẫn duy trì hoạt động để hỗ trợ xuất nhập khẩu, cho thấy sự nỗ lực trong việc giảm thiểu tác động.
Ảnh hưởng đến quan hệ thương mại Việt Nam - Israel
Đối với quan hệ thương mại Việt Nam - Israel, Thương vụ Việt Nam tại Israel cho biết, đến nay chưa có thông tin ghi nhận thiệt hại đối với hàng hóa xuất nhập khẩu giữa doanh nghiệp hai nước. Trong 2 tháng đầu năm 2026, xuất khẩu của Việt Nam sang Israel đạt khoảng 178 triệu USD, tăng 21,75% so với cùng kỳ năm trước; nhập khẩu đạt 435 triệu USD, giảm 13,35%.
Đáng chú ý, trước khi xung đột bùng phát vào cuối tháng 2/2026, một số đoàn công tác của doanh nghiệp và tổ chức trong nước đã sang Israel tham dự hội chợ, triển lãm, khảo sát thị trường và làm việc với đối tác địa phương. Các đoàn này đã hoàn thành chương trình và rời Israel trước khi chiến sự xảy ra, do đó không có trường hợp nào bị mắc kẹt.
Tuy nhiên, Thương vụ Việt Nam tại Israel nhận định, nếu xung đột kéo dài, những tác động từ giá năng lượng tăng cao, chi phí vận tải, bảo hiểm và tâm lý thận trọng của doanh nghiệp có thể ảnh hưởng đến thương mại, đầu tư và các kế hoạch hợp tác kinh tế giữa hai nước cũng như trong khu vực.
Khuyến nghị cho doanh nghiệp Việt Nam
Trước tình hình đó, doanh nghiệp Việt Nam được khuyến nghị tiếp tục theo dõi sát diễn biến tại Trung Đông, chủ động rà soát hợp đồng thương mại, phương án vận chuyển và bảo hiểm hàng hóa, nhằm hạn chế rủi ro trong hoạt động xuất nhập khẩu. Cơ quan hàng hải Liên hợp quốc đã tổ chức cuộc họp khẩn về vấn đề vận tải biển vào ngày 18/03/2026, cho thấy mức độ quan tâm quốc tế đối với tình hình này.
Nhìn chung, xung đột giữa Israel và Iran không chỉ là một vấn đề an ninh khu vực mà còn có tác động lan tỏa mạnh mẽ đến kinh tế toàn cầu, đòi hỏi sự chủ động và thích ứng từ các quốc gia và doanh nghiệp trên khắp thế giới.
