UAE chuyển hướng chính sách ngoại giao cứng rắn với Iran sau loạt tấn công
Các Tiểu vương quốc Arab Thống nhất (UAE) đã phát đi tín hiệu về một sự thay đổi mạnh mẽ so với hàng thập kỷ duy trì chính sách ngoại giao thận trọng với Iran. Sự chuyển hướng này diễn ra trong bối cảnh căng thẳng leo thang sau các cuộc tấn công quân sự của Tehran.
Ngôn từ cứng rắn từ lãnh đạo UAE
Ngày 22/3, Ngoại trưởng Sheikh Abdullah bin Zayed Al Nahyan đã có những phát biểu mạnh mẽ khi gọi Tehran là "khủng bố" trên nền tảng X. Ông tuyên bố: "Chúng tôi sẽ không bao giờ bị khủng bố tống tiền". Đây là phản hồi trực tiếp trước những chỉ trích về việc UAE ngày càng liên kết chặt chẽ với Washington.
Việc cá nhân Ngoại trưởng UAE sử dụng từ "khủng bố" để gọi trực tiếp Iran, thay vì chỉ mô tả hành động của nước này, cho thấy sự thay đổi rõ rệt trong giọng điệu đối với Tehran. Các kênh chính thức của Bộ Ngoại giao UAE trước đó đã mô tả các cuộc tấn công của Iran là "những cuộc tấn công tên lửa mang tính khủng bố và không bị khiêu khích".
Yêu cầu giải pháp an ninh dài hạn
Vài giờ sau tuyên bố của Ngoại trưởng, ông Anwar Gargash - cố vấn ngoại giao của Tổng thống UAE Sheikh Mohammed bin Zayed Al Nahyan - đã đăng một bài viết dài trên X với quan điểm đi xa hơn đáng kể so với các tuyên bố trước đó.
Ông Gargash tuyên bố rằng tư duy chiến lược của UAE không dừng lại ở việc chấm dứt giao tranh. Trọng tâm không chỉ là đạt được lệnh ngừng bắn, mà là xây dựng các giải pháp dài hạn nhằm đảm bảo ổn định khu vực Vịnh Arab.
"Không hợp lý khi sự gây hấn này trở thành một trạng thái đe dọa thường trực", ông Gargash viết, trong dấu hiệu rõ ràng nhất cho thấy Abu Dhabi coi cuộc xung đột hiện tại là cơ hội để tái định hình trật tự an ninh khu vực.
Mối quan hệ sụp đổ chỉ trong ba tuần
Sự leo thang về ngôn từ này đánh dấu một sự đảo chiều mạnh mẽ trong quan hệ UAE–Iran. Chỉ mới cuối tháng 2, ngoại trưởng hai nước còn trao đổi lời chúc Ramadan qua điện thoại, trong đó ông Sheikh Abdullah nhấn mạnh tầm quan trọng của các cuộc đàm phán Mỹ-Iran đối với hòa bình khu vực.
UAE đã đóng cửa đại sứ quán tại Tehran vào ngày 1/3, chỉ vài ngày sau khi chiến tranh bắt đầu, sau một loạt cuộc tấn công bằng tên lửa và thiết bị bay không người lái của Iran nhằm vào lãnh thổ UAE.
Tính đến ngày 21/3, hệ thống phòng không UAE đã đánh chặn:
- 338 tên lửa đạn đạo
- 15 tên lửa hành trình
- 1.740 thiết bị bay không người lái (UAV) được phóng từ Iran
Hậu quả của các cuộc tấn công đã rất nghiêm trọng với 8 người thiệt mạng (trong đó có hai quân nhân) và 157 người bị thương. Các nạn nhân dân sự bao gồm công dân Pakistan, Nepal, Bangladesh và Palestine, cho thấy mức độ dễ tổn thương của lực lượng lao động nước ngoài đông đảo tại UAE.
Động thái an ninh và kinh tế
UAE cũng đã có những động thái mạnh mẽ về an ninh trong nước và kinh tế:
- Các cơ quan chức năng đã nhắm vào tài khoản ngân hàng, công ty và mạng lưới thương mại liên quan đến Iran
- Cơ quan An ninh Nhà nước UAE thông báo đã phát hiện một mạng lưới khủng bố liên quan đến Hezbollah và Iran
- Hơn 100 người đã bị bắt vì quay phim và đăng tải về các cuộc tấn công của Iran
Tác động kinh tế của cuộc xung đột đã rất nghiêm trọng. Giá dầu đã tăng vượt 114 USD/thùng, mức cao nhất kể từ đại dịch COVID-19. Sản lượng dầu của UAE đã giảm từ 500.000 đến 800.000 thùng mỗi ngày.
Sự tái cấu trúc rộng lớn trong khu vực Vùng Vịnh
Lập trường của UAE diễn ra trong bối cảnh một sự chuyển dịch rộng hơn trong Hội đồng Hợp tác Vùng Vịnh (GCC). Saudi Arabia và UAE từng giữ trung lập trước khi chiến tranh nổ ra, nhưng khi trở thành mục tiêu tấn công, các nhà lãnh đạo Vùng Vịnh đã đi đến kết luận rằng họ không thể cùng tồn tại với một Iran theo đường lối cứng rắn.
Phát biểu tại Hội đồng Quan hệ Đối ngoại, ông Gargash cho biết UAE có thể tham gia vào một chiến dịch do Mỹ dẫn đầu nhằm giành lại quyền kiểm soát Eo biển Hormuz từ Iran - một tuyên bố đáng chú ý đối với quốc gia vốn duy trì lập trường cân bằng giữa Washington và Tehran trong nhiều năm.
UAE đã dành hàng thập kỷ xây dựng danh tiếng toàn cầu của Dubai như một "ốc đảo ổn định", và danh tiếng này là nền tảng cho mô hình kinh tế của nước này. Tuy nhiên, các cuộc tấn công của Iran đã đe dọa trực tiếp đến hình ảnh và sự ổn định mà quốc gia vùng Vịnh này đã dày công xây dựng.
