Ông Trump và Tổng thống Mexico 'chơi với lửa' trong chiến dịch tiêu diệt trùm ma túy El Mencho
Tổng thống Mỹ Donald Trump và Tổng thống Mexico Claudia Sheinbaum đang đối mặt với những rủi ro chính trị đáng kể sau chiến dịch hợp tác tiêu diệt trùm ma túy Nemesio Oseguera Cervantes, biệt danh El Mencho, thủ lĩnh băng đảng Jalisco New Generation Cartel (CJNG). Sự kiện này, diễn ra vào cuối tuần qua, đã châm ngòi cho làn sóng bạo lực lan rộng khắp Mexico, với hàng trăm người Mỹ mắc kẹt tại các điểm du lịch và nhiều tài sản bị phá hủy.
Áp lực từ Washington và phản ứng của Mexico
Ông Trump từ lâu đã gây sức ép với Mexico, đe dọa sẽ can thiệp nếu nước này không tự kiểm soát các băng đảng ma túy. Chiến dịch nhắm vào El Mencho diễn ra trong bối cảnh ông Trump tái định hướng chính sách an ninh, coi các mối đe dọa ở khu vực Mỹ Latinh là ưu tiên hàng đầu. Trước đó, Bộ Ngoại giao Mỹ đã liệt kê CJNG vào danh sách tổ chức khủng bố, và Cơ quan Phòng chống Ma túy Mỹ (DEA) treo thưởng 10 triệu USD cho thông tin dẫn đến bắt giữ El Mencho.
Bà Sheinbaum, lên nắm quyền năm 2024 với cam kết thay đổi cách tiếp cận an ninh, buộc phải hành động nhanh chóng dưới sức ép từ Washington. Bà đã chỉ đạo chiến dịch trấn áp mạnh tay nhất trong hơn một thập kỷ qua, với sự hỗ trợ tình báo từ Mỹ, nhằm tiêu diệt El Mencho – trùm ma túy lớn cuối cùng còn hoạt động tại Mexico.
Rủi ro chính trị và hệ lụy bất ổn
Việc tiêu diệt El Mencho có thể giúp bà Sheinbaum giảm áp lực ngắn hạn từ Mỹ, nhưng chiến dịch kéo dài và quy mô lớn lại tiềm ẩn nhiều nguy cơ. Bạo lực leo thang có thể làm suy giảm sự ủng hộ của cử tri đối với bà, gây tác động tiêu cực đến nền kinh tế Mexico, và đe dọa an ninh cho sự kiện World Cup mà nước này đồng đăng cai vào mùa hè này.
Ông Carlos Bravo Regidor, nhà phân tích quan hệ Mỹ-Mexico, nhận định: "Sức ép từ ông Trump đã thúc đẩy bà Sheinbaum hành động, nhưng bà đang 'chơi với lửa'. Điều này đặt chính quyền của bà dưới áp lực rất lớn, và câu hỏi then chốt là liệu Mexico có kiểm soát được hệ quả hay không."
Hiệu ứng Hydra và tương lai bất định
Giống như quái vật Hydra trong thần thoại Hy Lạp, việc tiêu diệt một thủ lĩnh băng đảng thường dẫn đến sự trỗi dậy của nhiều nhóm tội phạm khác. Làn sóng đấu súng, phóng hỏa và phong tỏa đường sá sau cái chết của El Mencho cho thấy Mexico có thể bước vào một giai đoạn bất ổn mới. Kinh nghiệm quá khứ chỉ ra rằng cái chết của trùm ma túy thường tạo khoảng trống quyền lực, kích hoạt các cuộc tranh giành địa bàn đẫm máu.
Phản ứng của ông Trump khá chừng mực, nhưng truyền thông bảo thủ Mỹ nhanh chóng coi đây là thắng lợi của ông. Tuy nhiên, những khủng hoảng liên quan đến công dân Mỹ ở nước ngoài có thể gây thêm áp lực chính trị cho Tổng thống Mỹ, đặc biệt trong bối cảnh ông đang đối mặt các thách thức đối nội và đối ngoại.
Chỉ chưa đầy 24 giờ sau chiến dịch, ông Trump đã đăng thông điệp cảnh báo Mexico phải tăng cường nỗ lực chống ma túy, cho thấy áp lực từ Washington chưa hề giảm. Hành trình phía trước của bà Sheinbaum có thể là một cuộc chiến dài và mệt mỏi chống lại tội phạm có tổ chức, với những hệ lụy khó lường cho cả hai quốc gia.
