Tổng thống Trump tuyên bố NATO là 'hổ giấy', đe dọa rút Mỹ khỏi liên minh
Trong một cuộc phỏng vấn được công bố vào ngày 1 tháng 4, Tổng thống Mỹ Donald Trump đã có những phát biểu gây chấn động khi gọi Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO) là "hổ giấy" và khẳng định ý định rút Mỹ khỏi liên minh quân sự này "giờ đây không thể xem xét lại". Tuyên bố này được xem là tín hiệu mạnh mẽ nhất từ đương kim tổng thống Mỹ về khả năng Mỹ rời khỏi liên minh xuyên Đại Tây Dương, làm dấy lên lo ngại về sự chia rẽ trong khối phương Tây.
Bất mãn với đồng minh châu Âu và xung đột với Iran
Ông Trump đã thể hiện sự bất mãn sâu sắc với các đồng minh châu Âu, đặc biệt sau khi các nước này từ chối điều tàu chiến đến eo biển Hormuz để gây sức ép lên Iran. Tổng thống Mỹ nhấn mạnh rằng ông sẽ xem xét lại tư cách thành viên của Mỹ trong NATO sau cuộc xung đột với Iran, đồng thời tuyên bố: "Tôi luôn biết họ chỉ là hổ giấy, và ông Putin cũng biết điều đó", ám chỉ Tổng thống Nga Vladimir Putin.
Sự do dự của các đối tác NATO trong việc triển khai tàu chiến đến Hormuz đã làm trầm trọng thêm căng thẳng, gây áp lực lên ngành năng lượng toàn cầu và làm gián đoạn chuỗi cung ứng. Tình hình này càng làm gia tăng sự thất vọng của ông Trump đối với liên minh.
Chỉ trích trực tiếp Thủ tướng Anh và Hải quân Hoàng gia
Tổng thống Trump không ngần ngại chỉ trích đích danh Thủ tướng Anh Keir Starmer vì đã từ chối tham chiến, đồng thời chê bai năng lực quân sự của Anh. Ông cho rằng: "Đội hải quân của các vị quá già cỗi và có những tàu sân bay không hoạt động", nhắm thẳng vào lực lượng Hải quân Hoàng gia Anh. Những lời lẽ này đã làm dấy lên làn sóng phản đối từ London.
Đáp lại, Thủ tướng Starmer khẳng định Anh "hoàn toàn cam kết với NATO" và nhấn mạnh rằng việc duy trì mối quan hệ mạnh mẽ với Mỹ và châu Âu là điều có lợi. Ông nói: "NATO là liên minh quân sự hiệu quả nhất mà thế giới từng chứng kiến", thể hiện sự ủng hộ vững chắc đối với liên minh.
Phản ứng từ NATO và vấn đề pháp lý
Tổng thư ký NATO Mark Rutte và các lãnh đạo thành viên khác trong liên minh hiện chưa lập tức bình luận về tuyên bố của ông Trump, để lại một khoảng trống trong phản ứng chính thức từ khối này.
Về mặt pháp lý, theo quy định trong Đạo luật Ủy quyền Quốc phòng (NDAA) năm 2024, tổng thống Mỹ không thể đơn phương rút khỏi NATO nếu không được quốc hội phê duyệt. Tuy nhiên, do hiến pháp Mỹ không đề cập cụ thể về quyền hạn đơn phương rút khỏi liên minh của tổng thống, quy định trong NDAA vẫn là một vấn đề pháp lý gây nhiều tranh cãi, làm phức tạp thêm khả năng Mỹ rời khỏi NATO.
Tình hình này đặt ra những câu hỏi lớn về tương lai của liên minh quân sự lâu đời nhất thế giới, trong bối cảnh địa chính trị toàn cầu đang ngày càng bất ổn.
