Ông Trump Nã Tên Lửa Vào Iran Giữa Lúc Đàm Phán Hạt Nhân Đang Diễn Ra
Động thái quân sự mới nhất của Mỹ và Israel nhằm vào Iran, được thực hiện vào ngày 28/2, đã gây chấn động khi diễn ra ngay trong bối cảnh hai bên vẫn đang tiến hành đàm phán liên quan đến chương trình hạt nhân và tên lửa đạn đạo của Tehran. Cuộc tấn công này, được lên kế hoạch từ nhiều tháng trước, làm dấy lên nhiều câu hỏi về chiến lược ngoại giao và quân sự của Washington.
Thời Điểm Tấn Công Gây Nghi Vấn
Việc lựa chọn thời điểm tấn công – ngay sau vòng đàm phán tại Geneva, Thụy Sĩ, vốn được kỳ vọng mở ra khả năng tránh xung đột quân sự tạm thời – gần như chắc chắn sẽ làm tiêu tan khả năng chính quyền Iran xem xét nghiêm túc lời đề nghị đàm phán của Mỹ. Đây không phải lần đầu tiên Mỹ hành động khi Tehran theo đuổi ngoại giao; trước đó, vào tháng 6/2025, một cuộc tấn công kéo dài 10 ngày đã diễn ra chỉ 3 ngày trước vòng đàm phán thứ 6.
Theo Guardian, Tehran đã “bị đau” hai lần, với một kênh Telegram của Iran bình luận rằng “Một lần nữa Mỹ tấn công khi Iran đang theo đuổi ngoại giao”. Hình ảnh người biểu tình Iran phản đối các cuộc không kích tại Tehran càng làm nổi bật căng thẳng leo thang.
Tiến Trình Đàm Phán Trước Khi Tấn Công
Trước động thái quân sự, đàm phán giữa Mỹ và Iran đã đạt được những bước tiến đáng kể. Ngoại trưởng Oman Badr Albusaidi, trong vai trò trung gian, đã vội vã tới Washington và tiết lộ trên CBS rằng một thỏa thuận hòa bình đã ở trong tầm tay. Ông khẳng định thỏa thuận này sẽ tốt hơn nhiều so với thỏa thuận năm 2015 mà Tổng thống Trump đã rút khỏi vào năm 2018.
Theo ông Albusaidi, Iran đã đồng ý không tích trữ uranium làm giàu ở mức cao, pha loãng lượng uranium làm giàu cao hiện có, và cho phép Cơ quan Năng lượng Nguyên tử Quốc tế (IAEA) tiếp cận giám sát đầy đủ. Các thanh sát viên vũ khí Mỹ thậm chí có thể được phép vào Iran cùng với thanh sát viên của IAEA. Một thỏa thuận nguyên tắc cuối cùng có thể được ký trong tuần này, với các chi tiết về cơ chế giám sát xác minh cần thêm 3 tháng để hoàn tất.
Tuy nhiên, thỏa thuận này hầu như không đề cập đến vấn đề nhân quyền, chương trình tên lửa đạn đạo của Iran hay sự hậu thuẫn của Tehran đối với các lực lượng ủy nhiệm trong khu vực. Về tên lửa, Iran coi đây là phần thiết yếu trong hệ thống phòng thủ quốc gia, như cựu Ngoại trưởng Javad Zarif đã nhấn mạnh liên quan đến cuộc chiến Iran-Iraq.
Phản Ứng Của Tổng Thống Trump Và Hậu Quả
Tổng thống Donald Trump đã bày tỏ thất vọng với tiến trình đàm phán, tuyên bố rằng Iran không muốn cam kết từ bỏ vũ khí hạt nhân. Trong thông báo mới đây, ông không đề cập đến đàm phán mà chỉ nhấn mạnh rằng các hoạt động của Iran đe dọa an ninh Mỹ và đồng minh. Ông tuyên bố Washington sẽ “phá hủy các tên lửa của họ và xóa sổ toàn bộ ngành công nghiệp tên lửa”, đồng thời khẳng định đã thực hiện mọi bước để giảm thiểu rủi ro cho binh sĩ Mỹ.
Guardian dự đoán rằng sau động thái quân sự, tranh luận sẽ nổ ra tại Mỹ về việc liệu đánh giá lạc quan của ông Albusaidi có chính xác hay không. Nếu Iran thực sự đề xuất các biện pháp như làm giàu uranium ở mức thấp và giám sát nghiêm ngặt, điều này về lý thuyết có thể tước đi khả năng chế tạo bom hạt nhân của nước này. Chính quyền Trump có thể bị cáo buộc từ chối một thỏa thuận hòa bình tiềm năng.
Đáng chú ý, trước khi ra lệnh tấn công, ông Trump hầu như không giải thích nhiều với người dân Mỹ, Quốc hội hay đồng minh về hành động của mình. Hậu quả là cuộc không kích đã gây thiệt hại nặng nề, với ít nhất 57 người thiệt mạng tại một trường nữ sinh ở Minab, Iran, theo số liệu từ hãng thông tấn Mehr.
Tác Động Đến Khu Vực Và Toàn Cầu
Động thái này làm leo thang căng thẳng tại Trung Đông, nơi vừa có hoạt động quân sự gia tăng vừa có tín hiệu ngoại giao trái chiều. Eo biển Hormuz, tuyến hàng hải quan trọng bậc nhất thế giới, đang đối mặt nguy cơ tê liệt hoàn toàn. Các chuyên gia lo ngại rằng ông Trump có thể lặp lại sai lầm khiến Mỹ sa lầy tại Trung Đông như dưới thời Tổng thống George W. Bush.
Trong bối cảnh này, tương lai của đàm phán hạt nhân và an ninh khu vực trở nên bất định, với khả năng đáp trả từ Iran và biến động địa chính trị toàn cầu.
