Ông Trump Đánh Cược Nhiệm Kỳ Trong Lửa Đạn Iran: Rủi Ro Chính Trị Và Bài Toán Pháp Lý
Chiến dịch quân sự của Mỹ nhằm vào Iran không chỉ làm rung chuyển Trung Đông mà còn đặt Tổng thống Donald Trump trước rủi ro chính trị nghiêm trọng, khi dư luận Mỹ chia rẽ sâu sắc về quyết định này. Với sáu binh sĩ Mỹ thiệt mạng và một số máy bay chiến đấu bị bắn hạ, cuộc xung đột đang mở rộng nhanh chóng, đe dọa chuỗi cung ứng dầu mỏ và gây biến động thị trường toàn cầu.
Canh Bạc Lớn Nhất Trong Nhiệm Kỳ
Quyết định phê chuẩn hành động quân sự hôm 28/2 được xem là canh bạc lớn nhất trong nhiệm kỳ của ông Trump. Ông đã đặt sinh mạng binh sĩ Mỹ vào vòng nguy hiểm, chấp nhận nguy cơ bất ổn sâu rộng hơn tại khu vực vốn được coi là điểm nóng phức tạp nhất thế giới, đồng thời đánh cược cả vị thế chính trị của chính mình. Trong bối cảnh tỷ lệ ủng hộ suy giảm và nguy cơ đảng Cộng hòa mất quyền kiểm soát Quốc hội tại kỳ bầu cử giữa nhiệm kỳ, ông Trump đã đẩy nước Mỹ vào cuộc xung đột quân sự quy mô lớn nhất kể từ cuộc xâm lược Iraq năm 2003.
Chỉ hơn một năm sau khi nhậm chức, ông Trump đã cho phép sử dụng vũ lực tại bảy quốc gia, trái ngược với cam kết nhiều lần trước cử tri rằng sẽ chấm dứt các cuộc chiến. Trong diễn văn nhậm chức, ông từng khẳng định di sản đáng tự hào nhất của mình sẽ là “một người kiến tạo hòa bình”. Dù chưa đưa ra được lộ trình kết thúc rõ ràng cho chiến dịch, ông Trump vẫn mô tả đây là thành công vang dội, nhấn mạnh việc hạ sát Lãnh tụ Tối cao Iran Ali Khamenei và phá hủy các mục tiêu quân sự.
Bài Học Từ “Vũng Lầy” Trung Đông
Trung Đông từ lâu đã là “vũng lầy” chính trị đối với nhiều đời tổng thống Mỹ. Di sản của George W. Bush bị phủ bóng bởi các cuộc chiến kéo dài và gây chia rẽ ở Iraq và Afghanistan. Còn Jimmy Carter từng chịu tổn hại nghiêm trọng vì chiến dịch giải cứu con tin thất bại tại Iran năm 1980. Những bài học đó luôn ám ảnh các đời tổng thống sau này.
Giờ đây, chính ông Trump lại là người điều phối một chiến dịch quân sự đang mở rộng nhanh chóng tại khu vực đầy mâu thuẫn trong cả lịch sử, tôn giáo và các xung đột phe phái. Barbara Perry, chuyên gia nghiên cứu tổng thống tại Trung tâm Miller, Đại học Virginia, nhận định: “Các tổng thống thường chỉ miễn cưỡng can dự nếu bị khiêu khích hoặc tấn công trực tiếp. Khi đó mới xuất hiện hiệu ứng ‘tụ họp quanh quốc kỳ’. Lần này, điều đó khó xảy ra”.
Tranh Cãi Pháp Lý Và Phản Ứng Chính Trị
Ông Trump đã ra lệnh tấn công mà không xin phép Quốc hội trước, dù theo Ngoại trưởng Marco Rubio, nhóm lãnh đạo lưỡng đảng cấp cao đã được thông báo. Lãnh đạo phe Dân chủ tại Thượng viện Chuck Schumer chỉ trích: “Đây là cuộc chiến của ông Trump. Một cuộc chiến do lựa chọn. Ông ấy không có chiến lược, không có đích đến”.
Thượng nghị sĩ Rand Paul, một tiếng nói Cộng hòa nổi bật, nhấn mạnh rằng Hiến pháp Mỹ trao quyền tuyên chiến cho Quốc hội nhằm bảo đảm mọi quyết định đưa đất nước vào xung đột phải được cân nhắc thận trọng. Hạ viện dự kiến trong tuần này sẽ xem xét một nghị quyết về quyền hạn chiến tranh nhằm buộc Tổng thống chấm dứt xung đột với Iran, nhưng khả năng thông qua là rất thấp khi đảng Cộng hòa kiểm soát cả hai viện.
Phản Ứng Của Cử Tri Và Rạn Nứt Nội Bộ
Các khảo sát ban đầu cho thấy đa số cử tri không ủng hộ chiến dịch. Thăm dò của CNN ghi nhận 59% người Mỹ phản đối quyết định tấn công Iran, trong khi khảo sát Reuters-Ipsos cho thấy chỉ 27% ủng hộ. Cựu Hạ nghị sĩ Marjorie Taylor Greene công khai phản đối, cho rằng đây không phải điều phong trào MAGA đại diện.
Nhận thấy dấu hiệu rạn nứt trong nội bộ phe ủng hộ, Nhà Trắng nhanh chóng phản hồi các chỉ trích từ cánh hữu. Thư ký báo chí Nhà Trắng Karoline Leavitt lập tức bác bỏ, khẳng định Tổng thống đã nêu “mục tiêu rõ ràng” nhằm chấm dứt các cuộc tấn công và đe dọa từ Tehran. Tuy nhiên, nhiều người vẫn giữ nguyên quan điểm, cho rằng đây là một quyết định sai lầm ngay từ đầu.
Kinh Tế Và Tương Lai Chính Trị
Cuộc xung đột cũng đặt ra bài toán nan giải cho những gương mặt muốn kế thừa vai trò lãnh đạo đảng, khi học thuyết “Nước Mỹ trên hết” - nền tảng của phong trào MAGA - bị đặt vào thế thử thách. Raheem Kassam, Tổng biên tập The National Pulse, nhận định cuộc chiến với Iran có thể khoét sâu thêm các mâu thuẫn sẵn có và không giúp giải quyết điểm yếu lớn của ông Trump: kinh tế.
Ông Kassam cho rằng: “Người dân chỉ vừa bắt đầu cảm thấy dễ thở hơn thì lại bước vào bầu cử, trong khi quá nhiều thời gian đã bị tiêu tốn cho các dự án thất bại. Tôi đồng ý với các chỉ trích rằng đó là một vấn đề lớn”. Với cục diện chiến trường diễn biến bất lợi, các ứng viên Cộng hòa trong cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ sẽ rơi vào thế khó: tiếp tục sát cánh cùng Tổng thống, hay chủ động tạo khoảng cách để giảm thiểu rủi ro chính trị.
