Tổng thống Trump Tuyên Bố Đàm Phán Với Iran, Tạm Hoãn Tấn Công Hạ Tầng Năng Lượng
Trong một thông báo gây chú ý trên mạng xã hội Truth Social vào tối 23.3, Tổng thống Mỹ Donald Trump tuyên bố đã tiến hành các cuộc đàm phán với Iran và chỉ thị hoãn tấn công hạ tầng năng lượng của nước này trong 5 ngày. Tuy nhiên, thông tin này ngay lập tức vấp phải sự phủ nhận từ phía Tehran, làm dấy lên những mâu thuẫn và bất ổn trong quan hệ giữa hai quốc gia.
Mâu Thuẫn Thông Tin Giữa Mỹ Và Iran
Cụ thể, Tổng thống Trump viết: "Tôi rất vui mừng báo cáo rằng, trong 2 ngày qua, Mỹ và Iran đã có những cuộc đàm phán rất tốt đẹp và hiệu quả về việc giải quyết hoàn toàn và triệt để tình trạng thù địch ở Trung Đông. Dựa trên nội dung và tinh thần của những cuộc đàm phán sâu sắc, chi tiết và mang tính xây dựng này, vốn sẽ tiếp tục trong suốt tuần, tôi đã chỉ thị Bộ Chiến tranh hoãn tất cả các cuộc tấn công quân sự nhằm vào các nhà máy điện và cơ sở hạ tầng năng lượng của Iran trong thời gian 5 ngày, tùy thuộc vào sự thành công của các cuộc gặp gỡ và thảo luận đang diễn ra".
Đáng chú ý, trước đó chưa đầy 48 giờ, vào tối 21.3 theo giờ Mỹ, ông Trump từng đe dọa "xóa sổ" các nhà máy điện ở Iran nếu Tehran không mở cửa hoàn toàn eo biển Hormuz trong vòng 48 giờ. Do đó, thông báo ngày 23.3 của ông không phải là một tuyên bố ngừng bắn toàn diện, mà chỉ là tạm hoãn tấn công các mục tiêu năng lượng, ngay cả khi Iran không thực thi tối hậu thư về eo biển Hormuz.
Trong khi đó, Hãng thông tấn Fars của Iran dẫn nguồn tin từ quan chức cấp cao cho rằng nước này hiện không có bất kỳ đàm phán trực tiếp hay gián tiếp nào với Mỹ. Ngược lại, Fars đưa tin Tổng thống Trump đã nhượng bộ về việc tấn công các nhà máy điện của Iran, bởi Tehran cảnh báo sẽ đáp trả bằng cách tấn công các nhà máy điện trên khắp Tây Á.
Phản ứng lại thông tin từ Tehran, Tổng thống Trump trong cuộc phỏng vấn qua điện thoại với CNBC đã khẳng định các cuộc đàm phán giữa Mỹ và Iran đã diễn ra vào tối 22.3 theo giờ Mỹ, tức sáng 23.3 theo giờ Việt Nam. Sự mâu thuẫn này làm nổi bật tính phức tạp và thiếu minh bạch trong giao tiếp giữa hai bên.
Tác Động Đến Thị Trường Năng Lượng Và Những Diễn Biến Khó Lường
Mặc dù có sự mâu thuẫn, tuyên bố của Tổng thống Trump đã giúp hạ nhiệt thị trường năng lượng. Cụ thể, cùng ngày 23.3, giá dầu Brent từ mức cao trào gần 115 USD/thùng đã giảm xuống còn 101 USD/thùng sau tuyên bố "gia hạn tối hậu thư" của ông. Tương tự, giá dầu WTI giảm từ 101 USD/thùng xuống còn 89 USD/thùng. Nguyên nhân là giới đầu tư lo ngại nếu Mỹ tấn công các nhà máy điện ở Iran và Tehran phản đòn, căng thẳng có thể leo thang khó kiểm soát, ảnh hưởng đến nguồn cung dầu toàn cầu.
Tuy nhiên, căng thẳng giữa Mỹ và Iran vẫn còn nhiều khó lường. Những ngày qua, Iran đã thể hiện khả năng đáp trả mạnh mẽ, chẳng hạn như sau vụ Thư ký Hội đồng An ninh quốc gia tối cao Iran Ali Larijani bị Israel giết chết, Tehran đã phóng tên lửa Khorramshahr vào ngày 18.3 để đáp trả Tel Aviv. Tên lửa này có tầm bắn khoảng 2.000 km, mang đầu đạn nặng từ 1.500 đến 2.000 kg, và đạt tốc độ từ Mach 8 đến Mach 16, khiến nó khó bị đánh chặn.
Iran cũng duy trì các cuộc tập kích bằng UAV với tần suất cao và việc phong tỏa eo biển Hormuz đã gây sức ép lên nền kinh tế Mỹ. Nếu Mỹ tấn công các nhà máy điện của Iran, Tehran có thể đáp trả bằng cách nhắm vào các nhà máy khử nước biển thành nước uống ở vùng Vịnh, nơi nhiều quốc gia phụ thuộc cao. Điều này cho thấy Iran "vẫn còn bài để đánh" với Mỹ.
Về phía Mỹ, mặc dù Nhà Trắng gặp khó khăn trong việc thuyết phục Quốc hội thông qua gói ngân sách 200 tỉ USD bổ sung cho cuộc chiến với Iran, Lầu Năm Góc đã thay đổi chiến lược vũ khí để giảm chi phí. Theo tính toán của Trung tâm nghiên cứu chiến lược và quốc tế (CSIS), nếu ban đầu Mỹ sử dụng tên lửa Tomahawk tốn kém (khoảng 3,5 triệu USD/tên lửa), thì giờ đây chuyển sang bom BLU-110 tích hợp bộ dẫn đường JDAM với giá chưa đến 100.000 USD mỗi quả. Điều này giúp tổng chi phí cho 12 ngày đầu tiên của cuộc chiến chỉ còn khoảng 16,5 tỉ USD, so với gần 13 tỉ USD trong 6 ngày đầu.
Trong bối cảnh này, Tổng thống Trump vẫn cần một thắng lợi rõ ràng hơn trước Iran, nhưng với những diễn biến khó đoán từ cả hai phía, tương lai của cuộc xung đột vẫn đầy bất trắc. Các yếu tố như vũ khí công nghệ cao, chiến lược quân sự, và động thái ngoại giao sẽ tiếp tục định hình cuộc chiến Mỹ - Israel chống Iran trong thời gian tới.
