Tổng thống Trump thúc đẩy đồng minh hành động mạnh mẽ tại eo biển Hormuz
Thư ký báo chí Nhà Trắng Karoline Leavitt tiết lộ Tổng thống Mỹ Donald Trump đang tích cực trao đổi với các đồng minh ở châu Âu, cùng nhiều đối tác tại vùng Vịnh và các quốc gia Ả-rập, nhằm kêu gọi họ "làm nhiều hơn" để mở lại eo biển Hormuz. Bà Leavitt nhấn mạnh ông Trump yêu cầu các đồng minh trong Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO) cần tăng cường đóng góp, đồng thời kêu gọi họ "làm điều đúng đắn" để bảo đảm an ninh cho châu Âu, Trung Đông và phần còn lại của thế giới.
Phản ứng dè dặt từ các nước NATO và châu Âu
Đại sứ Mỹ tại NATO Matthew Whitaker ủng hộ đề xuất của Tổng thống Trump, cho rằng việc các nước thành viên NATO hỗ trợ khôi phục lưu thông qua eo biển Hormuz là hợp lý vì an ninh của tuyến hàng hải này phù hợp với lợi ích chung của liên minh. Tuy nhiên, nhiều quốc gia châu Âu tỏ ra thận trọng trước đề xuất can dự quân sự. Đại diện cấp cao của Liên minh châu Âu (EU) về chính sách đối ngoại và an ninh Kaja Kallas cho biết các ngoại trưởng EU đã thảo luận tại Brussels về các phương án khôi phục hoạt động vận tải, nhưng chưa có quyết định cụ thể.
Thủ tướng Anh Keir Starmer xác nhận London đang phối hợp với đồng minh để xây dựng một kế hoạch tập thể "khả thi" nhằm khôi phục tự do hàng hải và giảm thiểu tác động kinh tế, nhưng ông nhấn mạnh đây không phải là nhiệm vụ của NATO mà là sự hợp tác giữa các đối tác ở châu Âu, vùng Vịnh và Mỹ. Ông Starmer cũng khẳng định Anh sẽ không bị cuốn vào một cuộc chiến rộng lớn hơn tại Trung Đông.
Quan điểm từ Đức, Italy, Hà Lan và Ba Lan
- Tại Đức, người phát ngôn của Thủ tướng Friedrich Merz cho rằng cuộc chiến ở Trung Đông "không phải là cuộc chiến của NATO", đồng thời nhấn mạnh liên minh này chủ yếu được thành lập để bảo vệ lãnh thổ các nước thành viên. Bộ trưởng Quốc phòng Đức Boris Pistorius khẳng định Berlin sẽ không tham gia hoạt động quân sự tại eo biển Hormuz, dù sẵn sàng ủng hộ nỗ lực ngoại giao.
- Ngoại trưởng Italy Antonio Tajani nhấn mạnh ngoại giao cần là con đường giải quyết căng thẳng và cho biết Rome không có kế hoạch tham gia bất kỳ nhiệm vụ hải quân nào mở rộng tới khu vực này.
- Hà Lan cho biết đang xem xét khả năng tham gia nhiệm vụ bảo vệ hàng hải, nhưng chưa đưa ra quyết định cuối cùng. Ngoại trưởng Tom Berendsen nhấn mạnh cần nghiên cứu các lựa chọn khả thi, đồng thời cho rằng việc điều tàu chiến khó có thể giải quyết triệt để vấn đề an ninh.
- Ba Lan cho biết sẽ cân nhắc nếu NATO được yêu cầu thảo luận về bảo vệ eo biển Hormuz, nhưng Tổng thống nước này đã loại trừ khả năng triển khai lực lượng vũ trang tham gia chiến dịch.
Bối cảnh căng thẳng và tín hiệu khả quan
Căng thẳng tại khu vực leo thang sau khi Mỹ và Israel tiến hành không kích vào nhiều mục tiêu tại Iran hôm 28/2, bao gồm các địa điểm ở Tehran. Iran đáp trả bằng các cuộc tấn công vào lãnh thổ Israel và cơ sở quân sự của Mỹ tại Trung Đông. Diễn biến này khiến hoạt động vận tải qua eo biển Hormuz - tuyến trung chuyển dầu mỏ và khí tự nhiên hóa lỏng quan trọng - gần như bị đình trệ, làm dấy lên lo ngại về nguồn cung năng lượng toàn cầu.
Tuy nhiên, Bộ trưởng Tài chính Mỹ Scott Bessent cho biết Washington ghi nhận tín hiệu tích cực khi lưu thông qua eo biển Hormuz đang dần được khôi phục, với ngày càng nhiều tàu chở nhiên liệu bắt đầu di chuyển trở lại qua tuyến đường này.
