Ông Trump Kêu Gọi Đồng Minh Hỗ Trợ Hormuz, Phản Ứng Quốc Tế Vẫn Dè Dặt
Tổng thống Mỹ Donald Trump đã lên tiếng kêu gọi các quốc gia đồng minh, bao gồm Anh, Trung Quốc, Pháp, Nhật Bản và Hàn Quốc, gửi tàu chiến đến eo biển Hormuz nhằm đối phó với tình trạng phong tỏa do Iran thực hiện. Tuy nhiên, cho đến nay, phản ứng từ cộng đồng quốc tế vẫn còn khá mơ hồ và dè dặt, với nhiều nước chưa đưa ra cam kết cụ thể nào.
Lời Kêu Gọi Trên Mạng Xã Hội Và Tình Hình Căng Thẳng
Trong một bài đăng trên nền tảng Truth Social, ông Trump tiết lộ rằng nhiều quốc gia, đặc biệt là những nước bị ảnh hưởng bởi việc đóng cửa eo biển Hormuz, sẽ cùng Mỹ gửi tàu chiến để giữ cho tuyến đường thủy nhộn nhịp nhất thế giới này luôn thông thoáng và an toàn. Ông còn thể hiện sự tức giận khi các nước như NATO, Anh và Trung Quốc chưa điều động tàu đến khu vực theo lời kêu gọi của mình.
Việc Tehran đóng cửa eo biển Hormuz, như một biện pháp trả đũa chiến dịch của Mỹ và Israel, đã gây ra hậu quả nghiêm trọng đối với dòng chảy năng lượng và thương mại toàn cầu. Sự gián đoạn này dẫn đến lần gián đoạn nguồn cung dầu lớn nhất trong lịch sử, đẩy giá dầu toàn cầu tăng vọt. Hiện có khoảng 1.000 tàu chở dầu bị mắc kẹt và không thể đi qua eo biển, trong khi Iran tuyên bố mọi tàu chở dầu hướng đến Mỹ, Israel hoặc đồng minh đều là mục tiêu hợp pháp và sẽ bị "tiêu diệt ngay lập tức".
Phản Ứng Từ Các Đồng Minh Chính
Anh và Nhật Bản nằm trong số các quốc gia đang xem xét triển khai quân đến eo biển Hormuz, nhưng chưa đưa ra quyết định cuối cùng. Thủ tướng Anh Keir Starmer đã điện đàm với ông Trump về tầm quan trọng của việc mở lại eo biển, đồng thời Bộ Quốc phòng Anh cho biết họ đang thảo luận với các đồng minh về các phương án đảm bảo an ninh hàng hải. Trong khi đó, một chính trị gia cấp cao của Nhật Bản chia sẻ rằng Tokyo không loại trừ khả năng cử tàu chiến, nhưng nhấn mạnh rào cản đưa ra quyết định này "cực kỳ lớn" do giao tranh vẫn đang tiếp diễn.
Hàn Quốc, quốc gia phụ thuộc nhiều vào dòng chảy năng lượng qua eo biển Hormuz, ghi nhận tuyên bố của Mỹ nhưng sẽ liên lạc chặt chẽ và xem xét tình hình trước khi đưa ra quyết định. Bộ Ngoại giao Hàn Quốc tuyên bố họ đang "cân nhắc nhiều biện pháp từ nhiều góc độ" để bảo vệ công dân và đảm bảo an ninh cho các tuyến đường vận chuyển năng lượng.
Pháp đã làm rõ lập trường khi Bộ trưởng Quốc phòng Catherine Vautrin khẳng định sẽ không điều tàu chiến đến eo biển Hormuz chừng nào xung đột vẫn leo thang. Tổng thống Emmanuel Macron cho biết Pháp và các đồng minh đang chuẩn bị nhiệm vụ "hoàn toàn mang tính phòng thủ" để hộ tống tàu thuyền, nhưng chỉ sau khi "giai đoạn căng thẳng nhất" của cuộc chiến kết thúc.
Thách Thức Và Mâu Thuẫn Trong Yêu Cầu
Ông Trump đưa ra yêu cầu này bất chấp mâu thuẫn với một số đồng minh về quyết định khơi mào xung đột. Ông công khai chỉ trích lập trường của Anh, cho rằng mối quan hệ thân thiết một thời "không còn như xưa nữa". Đối với các đồng minh của Mỹ, đây không phải là lựa chọn dễ dàng: bảo vệ dòng chảy dầu mỏ qua eo biển là quyền lợi kinh tế sống còn, nhưng điều động hải quân lại có nguy cơ kéo họ lún sâu vào cuộc chiến khu vực đang ngày càng lan rộng.
Ngoài ra, việc Mỹ thúc giục các đồng minh đáng chú ý khi ông Trump nhiều lần tuyên bố Mỹ và Israel đã làm suy yếu khả năng quân sự của Iran. Chính ông Trump cũng thừa nhận Tehran vẫn có thể "phóng một vài chiếc drone, thả một quả thủy lôi, hay khai hỏa tên lửa tầm ngắn" dọc theo tuyến đường thủy này, cho thấy thách thức mà các nước phải đối mặt.
Vai Trò Của Trung Quốc Và Các Đàm Phán
Ông Trump thậm chí còn kêu gọi tới cả Trung Quốc, một đối thủ địa chính trị. Bắc Kinh, đối tác của Iran và phụ thuộc rất nhiều vào nhập khẩu dầu thô từ eo biển này, được cho là đang đàm phán với Tehran về việc cho phép các tàu chở dầu đi qua từ vùng Vịnh, nhưng chưa thống nhất kết quả cuối cùng nào. Đại sứ quán Trung Quốc tại Mỹ cho biết Bắc Kinh sẽ nỗ lực tăng cường "liên lạc với các bên liên quan" ở Trung Đông và "đóng vai trò xây dựng trong giảm leo thang và khôi phục hòa bình".
Tuy nhiên, theo Barbara Slavin - học giả tại Trung tâm Stimson, khả năng Trung Quốc điều hải quân hỗ trợ Mỹ là rất thấp, vì dầu mỏ Iran được vận chuyển đến Trung Quốc khá thuận lợi và Iran chỉ chặn dầu từ các quốc gia có liên hệ với Mỹ và Israel.
Tổng Kết Tình Hình Hiện Tại
Cho đến nay, cộng đồng quốc tế vẫn tỏ ra do dự trước lời kêu gọi của ông Trump, với nhiều quốc gia lo ngại rằng cam kết phản ứng quân sự có thể gây nguy hiểm cho hải quân của họ. Trong khi đó, Iran tiếp tục kiểm soát và phong tỏa Hormuz, chỉ cho số ít tàu không thân với Mỹ-Israel đi qua. Tình hình này đặt ra thách thức lớn cho an ninh hàng hải toàn cầu và đòi hỏi sự phối hợp chặt chẽ giữa các nước để tìm ra giải pháp bền vững.
