Trump sử dụng Ukraine làm đòn bẩy gây áp lực với châu Âu về eo biển Hormuz
Theo thông tin từ tờ Financial Times ngày 1/4, Tổng thống Mỹ Donald Trump đã đưa ra cảnh báo nghiêm trọng: Mỹ sẽ cắt nguồn cung cấp vũ khí cho Ukraine thông qua cơ chế "Danh mục nhu cầu ưu tiên của Ukraine" (PURL) nếu các quốc gia châu Âu từ chối tham gia nỗ lực mở cửa và bảo vệ eo biển Hormuz. Động thái này được xem như một biện pháp gây áp lực nhằm buộc các đồng minh châu Âu phải chia sẻ trách nhiệm an ninh tại khu vực chiến lược này.
Phản ứng từ NATO và những lo ngại về nguồn cung vũ khí
Ngay sau khi tuyên bố của ông Trump được đưa ra, Tổng thư ký NATO Mark Rutte đã lập tức kêu gọi các nước thành viên hành động nhanh chóng để tránh nguy cơ Mỹ rút khỏi các cam kết hỗ trợ quân sự cho Ukraine. Một quan chức Mỹ giấu tên tiết lộ với Financial Times: "Khi Tổng thống Trump yêu cầu hải quân các nước châu Âu hỗ trợ bảo vệ eo biển Hormuz, họ đã từ chối. Điều này buộc tổng thống phải sử dụng Ukraine như một đòn bẩy để gây áp lực."
Giới quan sát quốc tế nhận định, cuộc xung đột leo thang giữa Mỹ và Iran tại Trung Đông đã làm dấy lên những lo ngại sâu sắc về nguồn cung vũ khí cho Kiev. Đặc biệt, các hệ thống tên lửa phòng không Patriot – vũ khí then chốt để Ukraine đối phó với các cuộc không kích quy mô lớn của Nga – có thể bị ảnh hưởng nếu Mỹ chuyển hướng ưu tiên.
Cơ chế PURL và những điều chỉnh trong tương lai
PURL là cơ chế viện trợ quân sự đặc biệt được Mỹ và NATO thông qua vào tháng 7/2025, cho phép các quốc gia thành viên và đối tác của liên minh mua vũ khí từ Mỹ để chuyển giao cho Ukraine. Tính đến thời điểm hiện tại, đã có 24 quốc gia tham gia cơ chế này, bao gồm hai nước ngoài NATO là Australia và New Zealand.
Hồi đầu tháng 3, đã xuất hiện thông tin cho rằng Lầu Năm Góc đang cân nhắc chuyển hướng một phần viện trợ quân sự dự kiến dành cho Ukraine sang khu vực Trung Đông. Tuy nhiên, Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio vào ngày 29/3 đã chính thức bác bỏ thông tin này, khẳng định rằng không có sự thay đổi nào đối với các gói viện trợ đã được Quốc hội thông qua.
Ông Rubio giải thích: "Ở thời điểm hiện tại, việc cung cấp vũ khí thông qua cơ chế PURL chưa bị xung đột tại Trung Đông ảnh hưởng. Nhưng trong tương lai, Mỹ có thể điều chỉnh lại việc phân bổ khí tài quân sự để đảm bảo tối đa lợi ích quốc gia và an ninh toàn cầu." Tuyên bố này cho thấy khả năng Mỹ sẽ tái ưu tiên phân bổ nguồn lực quân sự tùy theo diễn biến tình hình.
Bối cảnh quốc tế và những diễn biến liên quan
Động thái của Tổng thống Trump diễn ra trong bối cảnh căng thẳng quốc tế leo thang, với nhiều sự kiện quan trọng:
- Quân đội Ukraine tiếp tục bác bỏ tuyên bố của Nga về việc hoàn toàn kiểm soát tỉnh Luhansk ở miền đông Ukraine, khẳng định cuộc chiến vẫn đang diễn ra ác liệt.
- Liên minh châu Âu (EU) thông báo sẽ chuyển thêm 80 triệu Euro tiền lãi từ tài sản bị đóng băng của Nga để hỗ trợ tài chính cho Ukraine, theo tuyên bố của nhà ngoại giao hàng đầu EU Kaja Kallas.
- Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky tiết lộ rằng Moscow đã đưa ra một tối hậu thư, yêu cầu Kiev rút quân khỏi khu vực Donbass trong vòng 2 tháng hoặc phải đối mặt với những yêu cầu mới, khắt khe hơn trong các cuộc đàm phán hòa bình.
Tình hình này cho thấy cuộc khủng hoảng Ukraine vẫn đang ở giai đoạn cực kỳ phức tạp, với những tác động đa chiều từ các cường quốc và liên minh quân sự trên thế giới.
