Ông Trump Công Khai Xem Xét Việc Mỹ Rút Khỏi NATO
Tổng thống Mỹ Donald Trump đã đưa ra tuyên bố gây chấn động, cho biết Washington đang nghiêm túc cân nhắc việc rút khỏi Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO). Động thái này được đưa ra trong bối cảnh các đồng minh châu Âu liên tục từ chối ủng hộ hành động quân sự của Mỹ nhằm vào Iran, làm gia tăng căng thẳng trong liên minh quân sự lâu đời nhất thế giới.
NATO Bị Chỉ Trích Là 'Con Hổ Giấy'
Trong một cuộc trao đổi với tờ Daily Telegraph, ông Trump không ngần ngại mô tả NATO là một "con hổ giấy" và khẳng định việc Mỹ rời khỏi liên minh này "không còn là điều có thể xem xét lại". Nhà lãnh đạo Mỹ bày tỏ sự hoài nghi sâu sắc về độ tin cậy của NATO, nói rằng: "Khi được hỏi liệu tôi có cân nhắc lại tư cách thành viên hay không, câu trả lời là: không còn gì để cân nhắc nữa". Ông còn tiết lộ: "Tôi chưa bao giờ thực sự tin vào NATO. Tôi luôn biết đó là một 'con hổ giấy', và ông Putin cũng biết điều đó".
Nguyên Nhân Sâu Xa Từ Cuộc Chiến Iran
Tuyên bố của ông Trump được đưa ra giữa lúc căng thẳng giữa Mỹ và các đồng minh châu Âu leo thang, xoay quanh cuộc chiến tại Iran và vai trò của NATO. Nhà Trắng tỏ ra không hài lòng khi các nước châu Âu kiên quyết từ chối triển khai tàu chiến để hỗ trợ mở lại eo biển Hormuz - tuyến hàng hải chiến lược vận chuyển dầu khí toàn cầu đang bị Iran kiểm soát chặt chẽ. Đồng thời, một số quốc gia cũng không cho phép Mỹ sử dụng căn cứ quân sự trên lãnh thổ của họ để tiến hành các cuộc tấn công nhằm vào Tehran.
Ở chiều ngược lại, các lãnh đạo châu Âu đánh giá việc can thiệp quân sự để "mở khóa" eo Hormuz là cực kỳ rủi ro, trong bối cảnh Iran gia tăng tấn công các tàu chở dầu bị coi là không "thân thiện". Nhiều quan chức cũng cho rằng chiến dịch quân sự của Mỹ là lựa chọn đơn phương và không có sự tham vấn trước với đồng minh. Ngoài ra, châu Âu tỏ ra dè dặt trước nguy cơ sa lầy vào một cuộc "chiến tranh bất tận" mới tại Trung Đông, tương tự như những gì đã xảy ra ở Iraq hay Afghanistan.
Sự Phản Bội Và Kỳ Vọng Tan Vỡ
Tổng thống Mỹ cho rằng sự do dự của các đồng minh là biểu hiện của việc NATO "phản bội" Washington, nhất là khi Mỹ đã hỗ trợ Ukraine trong suốt cuộc xung đột kéo dài với Nga. Ông tiết lộ từng kỳ vọng các nước NATO sẽ tự động đáp ứng đề nghị hỗ trợ của Mỹ tại Iran. "Không chỉ là họ không tham gia, mà điều đó thực sự khó tin. Tôi thậm chí không gây áp lực nhiều, tôi nghĩ đó phải là điều hiển nhiên", ông nói. "Chúng tôi luôn có mặt khi cần, kể cả với Ukraine - dù đó không phải vấn đề của Mỹ. Nhưng khi chúng tôi cần, họ lại không ở đó".
Chỉ Trích Công Khai Các Đồng Minh Chủ Chốt
Căng thẳng tiếp tục leo thang khi ông Trump công khai chỉ trích các đồng minh chủ chốt như Anh và Pháp. Trên mạng xã hội Truth Social, ông cáo buộc Pháp từ chối cho phép máy bay chở thiết bị quân sự bay qua không phận nước này để hỗ trợ Israel. Ông Trump cũng công kích năng lực hải quân Anh, cho rằng nước này "không còn đủ sức mạnh trên biển" và sở hữu các tàu sân bay "không hoạt động hiệu quả".
Phản Ứng Từ Các Quan Chức Mỹ Và NATO
Không chỉ ông Trump, một số quan chức cấp cao Mỹ cũng để ngỏ khả năng Washington sẽ xem xét lại vai trò trong NATO sau khi chiến sự Iran kết thúc. Ngoại trưởng Marco Rubio cho rằng nếu NATO chỉ yêu cầu Mỹ bảo vệ châu Âu nhưng lại từ chối hỗ trợ khi Washington cần, thì mối quan hệ này "cần được đánh giá lại một cách nghiêm túc". "Nếu chúng ta không được sử dụng căn cứ khi cần thiết, thì đây không phải là một thỏa thuận tốt cho Mỹ", ông nói.
Tuy nhiên, các ý kiến phản biện nhấn mạnh rằng NATO được xây dựng dựa trên nguyên tắc phòng thủ tập thể, không phải để hỗ trợ các chiến dịch tấn công quân sự đơn phương. Thủ tướng Anh Keir Starmer đã khẳng định London sẽ không thay đổi lập trường về cuộc chiến tại Iran, bất chấp sức ép từ Washington, cho thấy sự chia rẽ sâu sắc trong liên minh.
Tình hình hiện tại cho thấy mối quan hệ giữa Mỹ và NATO đang đứng trước thử thách lớn nhất trong nhiều thập kỷ, với việc ông Trump đặt dấu hỏi về giá trị thực sự của liên minh này trong bối cảnh chiến tranh Iran tiếp diễn.
