Tổng thống Trump từng cân nhắc rủi ro trước đề nghị của Israel trong chiến dịch Iran
Theo thông tin từ hãng tin AP, Tổng thống Mỹ Donald Trump đã phải đối mặt với những quyết định quan trọng liên quan đến chiến dịch quân sự chống Iran. Trong cuộc chiến kéo dài 12 ngày hồi tháng 6.2025, Israel đã đề nghị Mỹ hỗ trợ tấn công các mục tiêu then chốt, nhưng ông Trump từng cân nhắc kỹ lưỡng các rủi ro trước khi đưa ra phản ứng.
Chiến dịch tấn công và sự thay đổi chiến lược
Chiến dịch tại Iran cho thấy Mỹ và Israel đã bỏ qua nhiều ràng buộc để phát động các cuộc tấn công quy mô lớn. Các hoạt động này bao gồm những đợt không kích có chủ đích nhằm vào giới lãnh đạo cấp cao ở Tehran, dẫn đến cái chết của Lãnh tụ tối cao Ali Khamenei. Sự kiện này đánh dấu một bước ngoặt đáng kể trong chính sách đối ngoại của Mỹ tại Trung Đông.
Đối với ông Trump, tình hình hiện tại thể hiện sự thay đổi rõ rệt so với cách đây 8 tháng. Trước yêu cầu của Israel trong cuộc xung đột với Iran hồi tháng 6.2025, nhà lãnh đạo Mỹ đã đồng ý triển khai các oanh tạc cơ B-2 để ném bom vào 3 cơ sở hạt nhân then chốt của Iran. Tuy nhiên, ông đã từ chối kế hoạch của Tel Aviv nhằm hạ sát Lãnh tụ tối cao Ali Khamenei vì lo ngại hành động này có thể đẩy khu vực vào tình trạng bất ổn nghiêm trọng.
Tuyên bố mới nhất và phản ứng từ các bên
Vào sáng ngày 1.3 theo giờ Việt Nam, ông Trump đã chính thức tuyên bố rằng Ali Khamenei đã thiệt mạng trong một chiến dịch quân sự do Mỹ và Israel phối hợp tiến hành. Đồng thời, quân đội Israel thông báo đã hạ Bộ trưởng Quốc phòng Iran cùng người đứng đầu lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran. Truyền thông Iran sau đó xác nhận cái chết của Lãnh tụ tối cao Khamenei, nhưng không cung cấp thêm chi tiết cụ thể.
Theo phía Mỹ, chính quyền của Tổng thống Trump đã theo đuổi các cuộc đàm phán với Iran suốt nhiều tháng qua và đưa ra nhiều đề nghị khác nhau. Tuy nhiên, Iran không đồng ý với những điều kiện mà Washington đặt ra, trong khi Mỹ vẫn nhất quyết cho rằng Tehran có ý định làm giàu uranium cho mục đích chế tạo vũ khí hạt nhân. Iran liên tục phủ nhận cáo buộc này, khẳng định chương trình hạt nhân chỉ nhằm mục đích dân sự.
Sự thiếu kiên nhẫn và quyết định không kích
Lệnh phát động không kích được đưa ra chỉ 2 ngày sau khi ông Trump cử các đặc phái viên Steve Witkoff và Jared Kushner tham gia vòng đàm phán kế tiếp với giới chức Iran. Các đồng minh Trung Đông và châu Âu đã thúc giục chính quyền Mỹ cho thêm thời gian để tiếp tục đàm phán, nhưng ông Trump đã bắn đi tín hiệu rõ ràng rằng bản thân không còn kiên nhẫn chờ đợi.
Việc Mỹ tấn công Iran và hạ sát lãnh đạo tối cao nước này được xem là canh bạc lớn nhất trong chính sách đối ngoại của ông Trump từ trước đến nay, theo nhận định từ Reuters ngày 1.3. Giới quan sát cho rằng hành động này phản ánh một sự tính toán lại các rủi ro chiến lược.
Phân tích từ chuyên gia và bối cảnh lịch sử
AP dẫn lời ông Aaron David Miller, cố vấn về vấn đề Trung Đông cho các đời chính phủ Mỹ suốt hơn 2 thập niên, cho rằng chiến dịch mới nhất đã được phát động sau một loạt các hành động trong quá khứ chống lại Iran mà không vấp phải phản ứng nghiêm trọng. Điều này dường như đã tác động mạnh mẽ đến tính toán rủi ro của Tổng thống Trump.
Nhìn lại lịch sử, năm 2018, ông Trump trong nhiệm kỳ đầu tiên tại Nhà Trắng đã quyết định rút khỏi thỏa thuận hạt nhân Iran đạt được dưới thời chính quyền Tổng thống Barack Obama. Đến năm 2020, ông ra lệnh không kích giết chết tướng Qassem Soleimani, chỉ huy lực lượng tinh nhuệ Quds thuộc Vệ binh Cách mạng Hồi giáo và là chiến lược gia chính sách đối ngoại có ảnh hưởng nhất Iran sau Lãnh tụ tối cao Khamenei. Tiếp đó, tháng 6 năm ngoái, ông Trump tiếp tục ra lệnh tấn công các cơ sở hạt nhân của Iran, cho thấy một chuỗi hành động leo thang liên tục.
Khói bốc lên ở Tehran vào ngày 1.3 là minh chứng rõ ràng cho sự căng thẳng đang gia tăng trong khu vực. Chiến dịch này không chỉ làm thay đổi cục diện chính trị tại Trung Đông mà còn đặt ra nhiều câu hỏi về tương lai của quan hệ quốc tế và an ninh toàn cầu.
