Tổng thống Trump gay gắt chỉ trích NATO 'vắng mặt' trong xung đột với Iran
Tại một diễn đàn đầu tư ở thành phố Miami Beach, bang Florida (Mỹ) vào ngày 27.3, Tổng thống Mỹ Donald Trump đã có những phát biểu mạnh mẽ nhắm vào các đồng minh trong Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO). Theo hãng tin AFP, ông Trump bày tỏ sự thất vọng sâu sắc trước việc các nước này thiếu sự hỗ trợ cho Washington trong bối cảnh căng thẳng leo thang với Iran.
"Tại sao phải giúp họ nếu họ không giúp chúng ta?"
"Họ đã không có mặt ở đó. Chúng ta chi hàng trăm tỉ USD mỗi năm cho NATO để bảo vệ họ, và chúng ta luôn sẵn sàng hỗ trợ, nhưng giờ đây, dựa trên hành động của họ, tôi đoán chúng ta không cần phải làm như thế, phải không?", Tổng thống Trump chất vấn. Ông nhấn mạnh thêm: "Tại sao chúng ta lại phải giúp đỡ họ nếu họ không giúp chúng ta?", hàm ý đe dọa về khả năng Mỹ có thể rút lại sự bảo trợ tài chính và quân sự đối với liên minh.
Sự bất mãn của ông Trump bắt nguồn từ việc các đồng minh phương Tây tỏ ra miễn cưỡng trong việc điều động lực lượng hỗ trợ Mỹ và Israel sau khi hai nước này bắt đầu các cuộc tấn công vào Iran cách đây một tháng. Mục tiêu chính là nhằm mở lại eo biển Hormuz - một tuyến đường biển chiến lược quan trọng đối với xuất khẩu dầu khí của các quốc gia vùng Vịnh.
Eo biển Hormuz bế tắc và phản ứng nửa vời từ đồng minh
Eo biển Hormuz hiện đang đối mặt với nguy cơ nghiêm trọng do các cuộc tấn công của Iran, khiến lưu lượng giao thông hàng hải qua đây gần như bị đình trệ hoàn toàn. Tình trạng này đã kéo theo hệ lụy là giá năng lượng trên toàn cầu tăng vọt, gây áp lực lên nền kinh tế thế giới.
Trong bối cảnh đó, các quốc gia đồng minh chủ chốt như Anh, Pháp, Đức và Nhật Bản chỉ dừng lại ở việc thông báo sẵn sàng "đóng góp vào những nỗ lực thích hợp", mà chưa đưa ra bất kỳ cam kết cụ thể nào về hỗ trợ quân sự hay nguồn lực thực tế. Sự thiếu quyết đoán này càng làm gia tăng sự bức xúc từ phía Washington.
Chuỗi chỉ trích liên tiếp và tuyên bố gây sốc
Đây không phải là lần đầu tiên Tổng thống Trump công khai chỉ trích NATO. Trong tuần trước, ông đã không ngần ngại gọi các thành viên khác của liên minh là "những kẻ hèn nhát" và mô tả NATO như một "con hổ giấy" nếu không có sự hiện diện và đóng góp của Mỹ.
Đỉnh điểm là vào ngày 26.3, tức một ngày trước bài phát biểu tại Florida, ông Trump còn đăng tải trên mạng xã hội Truth Social một tuyên bố gây chấn động: Mỹ "không cần gì từ NATO". Tuyên bố này làm dấy lên lo ngại về tương lai của liên minh quân sự lớn nhất thế giới, vốn đã tồn tại hơn 7 thập kỷ.
Phát biểu của Ngoại trưởng Mỹ về việc chiến tranh với Iran có thể kết thúc trong 'vài tuần, không phải vài tháng' dường như cũng không đủ để xoa dịu cơn thịnh nộ của Tổng thống Trump trước thái độ thờ ơ của đồng minh. Sự kiện này một lần nữa làm nổi bật những rạn nứt ngày càng sâu sắc trong quan hệ xuyên Đại Tây Dương, đặt ra dấu hỏi lớn về sự đoàn kết và vai trò của NATO trong trật tự thế giới mới.
