Tổng Thư ký NATO Mark Rutte vội vã sang Mỹ sau tuyên bố rút khỏi liên minh của ông Trump
Tổng Thư ký NATO Mark Rutte sẽ có chuyến thăm Washington vào tuần tới, diễn ra trong bối cảnh quan hệ Mỹ - NATO đang trở nên cực kỳ nhạy cảm. Động thái này được đưa ra sau khi cựu Tổng thống Mỹ Donald Trump công khai chỉ trích các đồng minh và úp mở khả năng rút Mỹ khỏi liên minh quân sự quan trọng này.
Ông Trump chỉ trích đồng minh và cân nhắc rút khỏi NATO
Trong bài phát biểu ngày 1/4 tại Nhà Trắng, ông Trump đã mạnh mẽ lên án Pháp, Anh và một số đối tác khác là "hổ giấy", đồng thời bày tỏ sự nghi ngờ sâu sắc về giá trị thực tế của các đồng minh trong NATO. Ông tuyên bố: "Chúng ta có những đồng minh rất tệ trong NATO… Hy vọng chúng ta sẽ không bao giờ cần đến họ".
Đáng chú ý, trong cuộc phỏng vấn với Reuters cùng ngày, cựu Tổng thống Mỹ nhấn mạnh ông "hoàn toàn" đang xem xét việc rút Mỹ khỏi NATO. Ông lập luận rằng các đồng minh "không phải là bạn khi chúng tôi cần" và mối quan hệ hiện tại mang tính "một chiều", chỉ có lợi cho phía châu Âu.
Nguyên nhân căng thẳng từ eo biển Hormuz
Nguyên nhân chính dẫn đến căng thẳng là việc các đồng minh châu Âu từ chối triển khai tàu chiến tham gia chiến dịch đảm bảo an ninh tại eo biển Hormuz, một tuyến hàng hải chiến lược đang bị Iran gia tăng kiểm soát để gây sức ép với Mỹ. Ông Trump cho biết đang cân nhắc nghiêm túc khả năng rút Mỹ khỏi NATO sau sự việc này.
Phản ứng từ phía Pháp và NATO
Phản ứng trước lập trường của Washington, Pháp đã đưa ra quan điểm rõ ràng. Tổng thống Emmanuel Macron khẳng định NATO được thiết kế nhằm đảm bảo an ninh khu vực châu Âu - Đại Tây Dương, không phải để triển khai các chiến dịch quân sự tại eo biển Hormuz. Ông kêu gọi mọi hành động tại đây cần đặt dưới khuôn khổ của Liên Hợp Quốc.
Tại hội nghị Chiến tranh & Hòa bình ở Paris, Thứ trưởng Quân đội Pháp Alice Rufo nhấn mạnh NATO là liên minh phòng thủ khu vực, không được thiết kế để tiến hành các chiến dịch có nguy cơ vi phạm luật pháp quốc tế như tại Hormuz. Dù thừa nhận sự không hài lòng từ phía Mỹ, Paris vẫn ủng hộ các giải pháp đảm bảo tự do hàng hải, nhưng theo hướng "không mang tính tấn công".
Chuyến thăm được lên lịch và bối cảnh nhạy cảm
Người phát ngôn NATO Allison Hart xác nhận chuyến thăm của Tổng Thư ký Mark Rutte vào tuần tới đã được lên lịch từ trước, và Nhà Trắng cũng lên tiếng xác nhận sự kiện này. Tuy nhiên, động thái diễn ra đúng thời điểm quan hệ Mỹ - NATO trở nên cực kỳ nhạy cảm, làm dấy lên lo ngại về tương lai của liên minh.
Trước đó, quan hệ song phương giữa Mỹ và Pháp cũng gia tăng căng thẳng khi Pháp từ chối cho Israel sử dụng không phận để vận chuyển vũ khí Mỹ phục vụ chiến dịch quân sự nhằm vào Iran. Sự kiện này càng làm phức tạp thêm tình hình và đặt ra nhiều thách thức cho hòa bình khu vực.
