Tên lửa Iran 'vạch trần' hệ thống phòng thủ Israel, gây thiệt hại nặng ở Dimona và Arad
Hai tên lửa đạn đạo của Iran đã rơi xuống các khu dân cư ở thị trấn Dimona và thành phố lân cận Arad vào tối ngày 21/3, gây thiệt hại nặng nề và đặt ra câu hỏi lớn về chiến lược phòng thủ của Tel Aviv. Sự việc xảy ra chỉ cách cơ sở nghiên cứu hạt nhân và lò phản ứng được Israel canh phòng nghiêm ngặt khoảng 12 km về phía nam sa mạc Negev, khiến nhiều người ngạc nhiên về mức độ tấn công hiệu quả của Iran.
Hệ thống phòng thủ nhiều lớp bộc lộ điểm yếu
Quân đội Israel thừa nhận đã tìm cách đánh chặn một số tên lửa nhưng không thành công, làm dấy lên lo ngại về hiệu quả của hệ thống phòng thủ tên lửa nhiều lớp. New York Times nhận định những thất bại này cho thấy sự tồn tại của lỗ hổng trong chiến lược bảo vệ. Chuẩn tướng Effie Defrin, phát ngôn viên quân đội Israel, cho biết các vụ việc ở Arad và Dimona không liên quan đến nhau, nhưng giới chức đang điều tra nguyên nhân chi tiết.
Ran Kochav, cựu chỉ huy lực lượng phòng không và phòng thủ tên lửa Israel, nhấn mạnh: "Dimona được bảo vệ bởi các hệ thống phòng thủ nhiều lớp, nhưng không có gì hoàn hảo. Khâu vận hành đã gặp sự cố". Mặc dù Israel tuyên bố tỷ lệ đánh chặn tên lửa đạn đạo Iran đạt hơn 90%, các chuyên gia khẳng định không có hệ thống nào khép kín 100%.
Israel đối mặt nguy cơ cạn kiệt tên lửa đánh chặn
Sau cuộc chiến 12 ngày với Iran vào cuối tháng 6/2025, nhiều nguồn tin trong giới an ninh Israel lo ngại về khả năng cạn kiệt tên lửa phòng không. Các quan chức tiết lộ Israel phải tiết kiệm tên lửa đánh chặn và ưu tiên bảo vệ khu vực đông dân cư cùng cơ sở hạ tầng chiến lược. Quân đội Israel bác bỏ thông tin này, khẳng định đã "chuẩn bị cho cuộc chiến kéo dài", nhưng giao tranh càng lâu thì khó khăn càng hiện rõ.
Theo ba quan chức giấu tên, ông Amir Baram, Tổng vụ trưởng Bộ Quốc phòng Israel, gần đây đã đến Washington để yêu cầu cung cấp thêm tên lửa đánh chặn và đạn dược. Tuy nhiên, chưa rõ liệu phía Mỹ có đồng ý hay không. Ran Kochav cảnh báo: "(Nguồn cung tên lửa đánh chặn) không phải thùng không đáy. Khi đánh chặn, chúng ta phải nghĩ tới trận chiến ngày hôm sau".
Thách thức từ tên lửa đầu đạn chùm và khả năng cơ động
Iran được cho là đã sử dụng tên lửa mang đầu đạn chùm, làm phức tạp hóa nỗ lực đánh chặn của Israel. Uzi Rubin, nghiên cứu viên cao cấp tại Viện Chiến lược và An ninh Jerusalem, giải thích: "Phần đầu của tên lửa, thay vì chứa một, lại chứa nhiều quả bom nhỏ. Khi tên lửa tiếp cận mục tiêu, lớp vỏ tách ra và xoay tròn, các quả bom nhỏ được giải phóng vào không gian và rơi xuống đất". Đầu đạn chùm có thể chứa từ 20-30 đến 70-80 quả bom tùy loại tên lửa.
Yehoshua Kalisky, chuyên gia công nghệ quân sự và laser tại Viện Nghiên cứu An ninh Quốc gia Israel, cho biết việc đánh chặn tên lửa đạn đạo đòi hỏi độ chính xác cực cao, đặc biệt với hệ thống Arrow 3 cần va chạm trực diện. Ông ví von: "Việc đó cực kỳ khó, chẳng khác nào bắt hai viên đạn phải đâm sầm vào nhau giữa không trung". Ngoài ra, một số tên lửa Iran có khả năng cơ động và nhiễu động khí quyển có thể vô hiệu hóa nỗ lực đánh chặn.
Bối cảnh leo thang căng thẳng ở Trung Đông
Sự việc xảy ra trong bối cảnh chiến dịch chống Iran của Israel được cho là "mới đi một nửa chặng đường", làm dấy lên câu hỏi về việc Tel Aviv có đang đánh giá thấp khả năng quân sự của Tehran hay không. Trung tá Nadav Shoshani, phát ngôn viên quân đội Israel, tiết lộ trong khoảng 400 tên lửa đạn đạo Iran bắn vào không phận Israel ba tuần qua, chỉ bốn tên lửa xuyên thủng hệ thống phòng thủ.
Vụ tấn công này làm nổi bật những thách thức mà Israel phải đối mặt trong việc bảo vệ lãnh thổ trước mối đe dọa ngày càng tinh vi từ Iran, đồng thời cho thấy cuộc xung đột Trung Đông có nguy cơ leo thang khó lường.
